Soru

Zorluk: OrtaTanzimat ve Islahat Fermanları

Osmanlı Devleti'nin XIX. yüzyıldaki modernleşme sürecinde tebaanın hak ve ödevleri ile yargı sisteminde önemli değişimler yaşanmıştır.

Buna göre, aşağıda verilen gelişmelerin kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru sıralaması nasıl olmalıdır?

  1. 1Askerliğin tüm tebaa için bir vatan görevi haline getirilmesi ve rüşvetin önlenmesi gibi ilkelerin padişah iradesiyle ilan edilmesi
  2. 2Gayrimüslim tebaanın askerlik hizmetinden muaf tutulabilmesi amacıyla nakdî bedel (bedel-i askerî) ödeme sisteminin uygulamaya konulması
  3. 3Tebaalar arasındaki hukuk davalarını karara bağlamak amacıyla hem Müslüman hem de gayrimüslim üyelerin yer aldığı Nizamiye Mahkemeleri'nin kurulması

Cevap

Gelişmelerin kronolojik sırası; önce askerliğin vatan görevi yapılması (1839 Tanzimat Fermanı), ardından gayrimüslimler için nakdî bedel sisteminin getirilmesi (1856 Islahat Fermanı) ve son olarak karma Nizamiye Mahkemeleri'nin kurulması (1869) şeklindedir.
Verilen gelişmelerin kronolojik sıralaması en eskiden en yeniye doğru 1839 (Tanzimat Fermanı ile askerliğin vatan görevi olması), 1856 (Islahat Fermanı ile nakdî bedel sistemi) ve 1869 (Nizamiye Mahkemeleri'nin kurulması) şeklindedir. Dolayısıyla doğru sıralama sırasıyla birinci, ikinci ve üçüncü öncüllerin takip ettiği dizilimdir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk olarak, Osmanlı tebaası için genel askerlik yükümlülüğünün ne zaman getirildiğini tespit ediniz.
Askerliğin vatan görevi haline getirilmesi 1839 Tanzimat Fermanı ile olmu��tur. Bu adım kronolojinin ilk sırasındadır.
Tanzimat Fermanı, modernleşme sürecinde tebaanın hak ve ödevlerini belirleyen ilk büyük ferman belgesidir.
2
Daha sonra, gayrimüslim tebaanın askerlik yükümlülüğüne yönelik getirilen muafiyet ve nakdî bedel uygulamasının dönemini belirleyiniz.
Nakdî bedel (bedel-i askerî) uygulaması, 1856 yılında ilan edilen Islahat Fermanı ile yürürlüğe girmiştir. Bu adım kronolojinin ikinci sırasındadır.
Islahat Fermanı, Avrupalı devletlerin baskısıyla özellikle gayrimüslimlerin haklarını genişletmek ve Tanzimat'ın askerlik uygulamasındaki aksaklıkları gidermek için ilan edilmiştir.
3
Son olarak, fermanlardaki kanun önünde eşitlik ilkelerinin yargı alanında kurumsallaşmasını sağlayan mahkeme düzenlemesini inceleyiniz.
Müslüman ve gayrimüslimlerin birlikte yargılandığı laik nitelikli karma Nizamiye Mahkemeleri'nin kuruluşu 1869 yılında tamamlanmıştır. Bu adım kronolojinin üçüncü sırasındadır.
Nizamiye Mahkemeleri, Tanzimat ve Islahat fermanlarının getirdiği eşitlik prensiplerini uygulamaya geçiren geç dönem Tanzimat hukuk reformudur.

Anahtar Kavram

Tanzimat ve Islahat fermanlarının getirdiği toplumsal, askeri ve hukuki düzenlemelerin kronolojik gelişimi ile birbirlerini tamamlayıcı nitelikleri.
Bu soruyu puanla