Soru

Zorluk: ZorLogaritma Fonksiyonunun Tanımı ve En Geniş Tanım Kümesi
f(x)=log⁡x2−5x+5(x3−8x2+15x)+log⁡5(9−x)f(x) = \log_{x^2 - 5x + 5}(x^3 - 8x^2 + 15x) + \log_5(9 - x)

fonksiyonunun en geniş tanım kümesindeki tam sayıların toplamı kaçtır?

  1. A
    24
  2. B
    23
  3. 21Cevap
  4. D
    22
  5. E
    26

Cevap

En geniş tanım kümesindeki tam sayılar��n toplamı 21'dir.
Logaritma fonksiyonunun tanım kümesi belirlenirken hem argümanın pozitif olması (x3−8x2+15x>0x^3-8x^2+15x > 0 ve 9−x>09-x > 0) hem de tabanın pozitif ve 1'den farklı olması (x2−5x+5>0x^2-5x+5 > 0 ve x2−5x+5≠1x^2-5x+5 \neq 1) koşullarının tamamı sağlanmalıdır. Bu koşulları sağlayan tam sayılar 6, 7 ve 8 olup, toplamları 21'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci logaritma teriminin argümanının pozitif olma koşulu belirlenir.
x3−8x2+15x>0  ⟹  x(x−3)(x−5)>0x^3 - 8x^2 + 15x > 0 \implies x(x-3)(x-5) > 0. Bu ifadenin kökleri 00, 33 ve 55'tir. İşaret tablosu yapıldığında çözüm kümesi (0,3)∪(5,∞)(0, 3) \cup (5, \infty) aralığı olarak bulunur.
Logaritması alınan ifadenin tanımlı olabilmesi için sıfırdan büyük olması gerekir.
2
İkinci logaritma teriminin argümanının pozitif olma koşulu belirlenir ve birinci terimin argüman koşulu ile kesiştirilir.
9−x>0  ⟹  x<99 - x > 0 \implies x < 9. İlk adımda bulunan aralıkla kesiştirildiğinde, x∈(0,3)∪(5,9)x \in (0, 3) \cup (5, 9) aralığı elde edilir. Bu aralıktaki tam sayı adayları {1,2,6,7,8}\{1, 2, 6, 7, 8\} kümesidir.
Her iki logaritma teriminin de aynı anda tanımlı olması için argüman koşullarının kesişimi alınmalıdır.
3
Birinci logaritma teriminin taban koşulları (tabanın sıfırdan büyük ve 1'den farklı olması) incelenir.
Taban ifadesi x2−5x+5x^2 - 5x + 5 için:
1) x2−5x+5>0x^2 - 5x + 5 > 0 olmalıdır.
2) x2−5x+5≠1  ⟹  x2−5x+4≠0  ⟹  (x−1)(x−4)≠0  ⟹  x≠1x^2 - 5x + 5 \neq 1 \implies x^2 - 5x + 4 \neq 0 \implies (x-1)(x-4) \neq 0 \implies x \neq 1 ve x≠4x \neq 4 olmalıdır.
Logaritma tanımı gereği taban her zaman pozitif ve 1'den farklı bir gerçel sayı olmalıdır.
4
Aday tam sayılar taban koşullarına göre kontrol edilerek elenir ve kalanların toplamı hesaplanır.
Aday kümemiz {1,2,6,7,8}\{1, 2, 6, 7, 8\} idi:
- x=1x = 1 için: Taban 12−5(1)+5=11^2 - 5(1) + 5 = 1 olur. Taban 1 olamayacağı için 11 elenir.
- x=2x = 2 için: Taban 22−5(2)+5=−1<02^2 - 5(2) + 5 = -1 < 0 olur. Taban pozitif olacağı için 22 elenir.
- x=6x = 6 için: Taban 11>011 > 0 ve 11≠111 \neq 1 (sağlar).
- x=7x = 7 için: Taban 19>019 > 0 ve 19≠119 \neq 1 (sağlar).
- x=8x = 8 için: Taban 29>029 > 0 ve 29≠129 \neq 1 (sağlar).
Tanım kümesindeki tam sayılar {6,7,8}\{6, 7, 8\} olup toplamları 6+7+8=216 + 7 + 8 = 21 olarak hesaplanır.
Bulunan tam sayı adaylarından taban şartlarını bozmayanlar seçilerek en geniş tanım kümesindeki tam sayılar netleştirilir.

Anahtar Kavram

Logaritma Fonksiyonunun Tanımı ve En Geniş Tanım Kümesi
Bu soruyu puanla