Soru

Zorluk: KolayBitkilerde Su ve Mineral Taşınması Mekanizmaları

Bitkilerde topraktan alınan su ve minerallerin uzak mesafelere taşınmasında etkili olan fiziksel kuvvetler ile bu kuvvetlerin çalışma prensiplerini eşleştiriniz.

  • KılcallıkSu moleküllerinin çok dar çaplı odun borularında çeperlere tutunarak (adhezyon) yükselmesi.
  • Kök BasıncıKök hücrelerindeki mineral derişiminden kaynaklanan ozmotik farkla suyun ksilemde yukarı itilmesi.
  • Terleme-KohezyonYapraklardan su buharlaşırken oluşan çekim kuvvetinin, su molekülleri arasındaki hidrojen bağları sayesinde tüm sütunu yukarı çekmesi.

Cevap

Kılcallık, suyun dar borularda adhezyonla yükselmesiyle; Kök Basıncı, ozmotik farkın yarattığı itme kuvvetiyle; Terleme-Kohezyon ise yapraklardaki çekim kuvveti ve su molekülleri arasındaki hidrojen bağlarıyla eşleşir.
Doğru eşleştirmede; kılcallık adhezyon kuvvetiyle dar borularda yükselmeyi, kök basıncı kökteki ozmotik basınçla itilmeyi, terleme-kohezyon ise yapraklardaki terlemenin yarattığı çekimle suyun sütun halinde taşınmasını ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Kılcallık kavramının fiziksel temeli belirlenir.
Suyun dar boru çeperlerine tutunma (adhezyon) özelliği olduğu görülür.
Kılcallık, boru çapı daraldıkça adhezyonun etkisiyle suyun yükselmesidir.
2
Kök basıncının mekanizması analiz edilir.
Köklerdeki yoğunluk farkının bir itme kuvveti oluşturduğu saptanır.
Kök basıncı bir çekme değil, ozmotik kökenli bir itme kuvvetidir.
3
Terleme-Kohezyon kuvvetinin etkisi incelenir.
Yapraklardaki su kaybının en güçlü çekme kuvvetini oluşturduğu anlaşılır.
Kohezyon (su-su tutunması) sayesinde bu çekme kuvveti köklere kadar kesintisiz iletilir.

Anahtar Kavram

Bitkilerde Ksilem Taşınmasını Sağlayan Fiziksel Kuvvetler

Daha Fazla Pratik

Guttasyon (damlama) olayının hangi kuvvetin etkisiyle ve hangi hava koşullarında gerçekleştiğini araştırınız.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla