Soru

Zorluk: Çok zorTürkiye Ekonomisinin Tarihsel Gelişimi ve Ekonomi Politikaları

Aşağıda verilen Türkiye Cumhuriyeti ekonomi politikası dönemlerini, bu dönemlerin ülkedeki mekânsal ve sektörel sonuçlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

  • 1930-1950 Dönemi (Devletçi Sanayileşme)Demir yolu ağlarının öncelenmesiyle iç bölgelerde ham maddeye veya enerji kaynağına yakın kamu destekli sanayi tesislerinin (Karabük Demir-Çelik, Kayseri Dokuma vb.) kurulması.
  • 1950-1960 Dönemi (Tarımsal Dönüşüm ve Altyapı Hamlesi)Dış yardımların (Marshall Planı) etkisiyle tarımda makineleşmenin hız kazanması, ekili alanların genişlemesi ve kara yolu yatırımlarının kırdan kente göç dalgasını başlatması.
  • 1960-1980 Dönemi (Planlı Kalkınma ve İthal İkameci Sanayi)Devlet Planlama Teşkilatı öncülüğünde yerli üretimin yüksek gümrük duvarlarıyla korunması ve montaj sanayii kollarının tüketim merkezleri olan Marmara ve Ege'de yoğunlaşması.
  • 1980 Sonrası Dönem (Serbest Piyasa ve Dışa Açık Büyüme)İhracata yönelik üretimin teşvik edilmesiyle iç bölgelerdeki sanayi odaklarının (Gaziantep, Denizli, Kayseri vb.) büyümesi ve kıyı liman şehirlerinin küresel pazarlarla bütünleşmesi.

Cevap

1930-1950 Dönemi (Devletçi Sanayileşme) -> Demir yolu odaklı iç sanayi yatırımları; 1950-1960 Dönemi (Tarımsal Dönüşüm ve Altyapı) -> Marshall Planı, tarımda makineleşme ve kara yolu önceliği; 1960-1980 Dönemi (Planlı Kalkınma ve İthal İkameci Sanayi) -> DPT, yüksek gümrük duvarları ve Marmara/Ege yığılması; 1980 Sonrası Dönem (Serbest Piyasa ve Dışa Açık Büyüme) -> İhracat odaklı üretim, Anadolu Kaplanları ve kıyı liman kentlerinin entegrasyonu.
Eşleştirmelerin tamamı dönemlerin ekonomi politikası karakteristiklerini ve bunların coğrafi yansımalarını doğru yansıtmaktadır. 1930-1950 dönemi demir yolları ve iç sanayi tesisleriyle; 1950-1960 dönemi traktörleşme, kara yolları ve göçle; 1960-1980 dönemi DPT ve Marmara/Ege merkezli korumacı sanayiyle; 1980 sonrası ise dışa açık büyüme ve ihracata dayalı yerel sanayi odaklarıyla doğru biçimde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye ekonomi tarihindeki 1930-1950 devletçilik dönemi analiz edilir.
Bu dönemin en belirgin mekânsal sonucu demir yolu odaklı altyapı ile iç kesimlerde ham maddeye yakın kamu fabrikalarının kurulmasıdır.
1929 küresel krizinden sonra özel teşebbüs yetersiz kaldığı için yatırımları devlet üstlenmiştir.
2
1950-1960 dönemindeki tarımsal değişim ve altyapı yatırımları incelenir.
Tarımda traktör kullanımının yaygınlaşması, tarım alanlarının genişlemesi ve kara yolu yapımına geçilmesi bu döneme aittir.
Marshall Planı çerçevesinde alınan yardımlar tarımsal makineleşmeye ve ulaşımda kara yolu ağlarına yönlendirilmiştir.
3
1960-1980 planlı kalkınma ve ithal ikameci sanayileşme dönemi değerlendirilir.
DPT kontrolündeki beş yıllık planlar ve iç pazarı koruyan gümrük duvarları ile sanayinin Marmara ve Ege gibi nüfusun fazla olduğu tüketim merkezlerinde toplanması bu dönemin özelliğidir.
Dışa kapalı korumacı politikalar, iç pazara hitap eden montaj sanayisini nüfusun yoğun olduğu batı bölgelerine çekmiştir.
4
1980 sonrası serbest piyasa ve dışa açık büyüme dönemi incelenir.
İhracatın teşvikiyle Anadolu Kaplanları olarak bilinen Gaziantep, Denizli, Kayseri gibi yeni sanayi odaklarının oluşumu ve liman şehirlerinin önem kazanması bu dönemin sonucudur.
24 Ocak Kararları ile korumacı ithal ikameci model terk edilmiş, küresel pazarlarla bütünleşme hedeflenmiştir.

Anahtar Kavram

Türkiye Ekonomi Politikalarının Tarihsel Dönemleri ve Mekânsal Yansımaları
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla