Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye Ekonomisinin Tarihsel Gelişimi ve Ekonomi Politikaları

Türkiye'de Cumhuriyet döneminden günümüze kadar uygulanan ekonomi politikaları, ülkenin mekânsal yapısında ve sosyoekonomik coğrafyasında belirgin izler bırakmıştır. Özellikle 1960 yılında Devlet Planlama Teşkilatının (DPT) kurulmasının ard��ndan yürürlüğe giren beş yıllık kalkınma planları ile bölgesel gelişmişlik farklarının azaltılması ve sanayinin yurt geneline dengeli dağıtılması amaçlanmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi planlı kalkınma döneminde (1960-1980) bölgesel dengesizlikleri gidermek ve yerel kalkınmayı sağlamak amacıyla uygulanan mekânsal ve ekonomik politikalardan biri değildir?

  1. İhracata dayalı büyüme stratejisi doğrultusunda, küresel pazarlarla entegrasyonu kolaylaştırmak amacıyla serbest bölgelerin kurulmasıCevap
  2. B
    Doğu ve Güneydoğu Anadolu gibi az gelişmiş bölgelerde yatırımları artırmak amacıyla 'kalkınmada öncelikli yöreler' uygulamasının başlatılması
  3. C
    Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) gibi çok sektörlü ve bölgesel ölçekli kalkınma planlarının kurumsal ve mekânsal altyapısının oluşturulması
  4. D
    Sanayinin büyük kentlerde yığılmasını önlemek ve çevre illere yayılmasını sağlamak amacıyla organize sanayi bölgelerinin kurulmaya başlanması
  5. E
    Özel sektörün sermaye yetersizliği yaşadığı az gelişmiş yörelerde, Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) eliyle sanayi tesislerinin kurulması

Cevap

İhracata dayalı büyüme stratejisi doğrultusunda, küresel pazarlarla entegrasyonu kolaylaştırmak amacıyla serbest bölgelerin kurulması
Doğru yanıt olan ihracata dayalı büyüme ve serbest bölgelerin kurulması, Türkiye'nin 24 Ocak 1980 kararlarıyla geçiş yaptığı serbest piyasa ekonomisi ve dışa açık büyüme modelinin bir sonucudur. Serbest Bölgeler Kanunu 1985 yılında çıkarılmıştır. Bu nedenle 1960-1980 planlı dönem politikaları arasında yer almaz.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünde belirtilen planlı kalkınma döneminin (1960-1980) temel iktisadi ve mekânsal hedeflerini belirlemek.
Bu dönemin temel hedeflerinin bölgesel dengesizlikleri azaltmak, organize sanayileşmeyi yaygınlaştırmak ve ithal ikameci politikalar yürütmek olduğu saptanır.
Dönemin coğrafi ve ekonomik karakterini doğru anlamak seçenekleri elemek için gereklidir.
2
Seçeneklerde yer alan ekonomik uygulamaların hangi tarihsel dönemlere ait olduğunu analiz etmek.
Kalkınmada öncelikli yöreler, OSB'lerin kurulması, bölgesel projelerin altyapısı ve KİT yatırımlarının planlı döneme (1960-1980) ait olduğu; serbest bölgelerin kurulmasının ise 1980 sonrasına ait olduğu belirlenir.
Her bir seçeneğin kronolojik ve politik doğruluğunu kontrol ederek çelişen seçeneği bulmak hedeflenir.
3
Planlı dönem politikası olmayan seçeneği doğru yanıt olarak işaretlemek.
İhracata dayalı sanayileşme ve serbest bölgelerin kurulması 1980 sonrası dışa açık büyüme modelinin bir uygulaması olduğundan aranan cevap bulunur.
Soru kökündeki olumsuz ifadeye dayanarak planlı dönem dışındaki politikayı seçmek gerekir.

Anahtar Kavram

Türkiye Ekonomi Tarihi ve Planlı Dönem Politikalarının Mekânsal Sonuçları
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye Ekonomisinin Tarihsel Gelişimi ve Ekonomi Politikaları

Bu konudan daha fazla soru