Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Ulaşım Sistemleri ve Gelişimi

Türkiye'de dağların uzanış doğrultusu ve yer şekillerinin engebeli yapısı, limanların iç kesimlerle olan ulaşım ağlarını ve ticari kapasitelerini doğrudan etkilemiştir. Aşağıda verilen Türkiye'deki limanları, coğrafi konumları ve hinterlant özelliklerine göre doğru coğrafi/ekonomik açıklamalarıyla eşleştiriniz.

  • Samsun LimanıKuzey Anadolu Dağları'nın görece alçaldığı ve engebenin azaldığı alanda konumlanarak demiryolu bağlantısına sahip olan, Karadeniz Bölgesi'nin en geniş hinterlandlı limanı.
  • Trabzon LimanıDemiryolu bağlantısı bulunmadığı hâlde Zigana ve Kop gibi geçitlerle iç kesimlere bağlanan ve tarihi İpek Yolu üzerinde yer alan önemli bir transit ticaret limanı.
  • İskenderun LimanıÇevresindeki zengin sanayi ve maden faaliyetleri ile demiryolu ağının entegrasyonu sayesinde gelişen, Akdeniz'in en büyük yükleme ve sanayi limanlarından biri.
  • Antalya LimanıArkasında uzanan engebeli dağ sıraları nedeniyle demiryolu ulaşımının ulaşamadığ��, ticaret hacmi daha çok yat turizmi ve tarımsal ihracata dayalı olan güney limanı.

Cevap

Samsun Limanı demiryolu bağlantısı ve geniş Karadeniz hinterlandı özelliğiyle; Trabzon Limanı demiryolu olmadan Zigana ve Kop geçitleriyle sağlanan transit ticaret özelliğiyle; İskenderun Limanı sanayi ve demiryolu bağlantısıyla; Antalya Limanı ise demiryolu bağlantısı olmayan turizm ve tarım işleviyle eşleşir.
Doğru eşleştirmede her liman coğrafi özelliklerine ve ulaşım altyapısına tam olarak uymaktadır: Samsun geniş hinterlandı ve demiryoluyla, Trabzon demiryolu olmadan geçitlerle sağlanan transit ticaretiyle, İskenderun ağır sanayi ve demiryolu bağlantısıyla, Antalya ise demiryolu olmadan turizm ve tarım işleviyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Karadeniz limanlarının fiziki coğrafya şartlarını incelemek.
Samsun'da Canik Dağları kıyının gerisinde olduğundan demiryolu bağlantısı vardır ve hinterlandı geniştir. Bu durum birinci limanı ilgili Karadeniz hinterland özelliğiyle eşleştirir.
Dağların kıyıya yakınlığı ve yükseltisinin ulaşım ağlarına olan etkisini belirlemek.
2
Doğu Karadeniz'deki Trabzon Limanı'nın ulaşım ve ticaret yapısını analiz etmek.
Trabzon Limanı'na demiryolu bağlantısı yoktur fakat dağlar geçitlerle aşılmaktadır. Bu da onu İran transit ticaret yoluna bağlar. Dolayısıyla ikinci liman transit ticaret limanı özelliğiyle eşleşir.
Geçitlerin transit ticaretteki rolünü ve demiryolu olmayan limanları ayırt etmek.
3
Akdeniz'in doğusunda yer alan İskenderun Limanı'nın fonksiyonunu belirlemek.
İskenderun Limanı demir-çelik fabrikası ve maden taşımacılığı nedeniyle sanayi karakterlidir ve demiryolu bağlantısına sahiptir. Bu durum üçüncü limanı sanayi limanı özelliğiyle eşleştirir.
Sanayi faaliyetlerinin liman gelişimine ve demiryolu entegrasyonuna etkisini saptamak.
4
Teke Yarımadası doğusundaki Antalya Limanı'nın ulaşım kısıtlarını incelemek.
Antalya Limanı'na dağlık yapıdan dolayı demiryolu ulaşamaz ve liman daha çok tarımsal ihracat ile yat turizmi için kullanılır. Bu durum dördüncü limanı bu güney limanı özelliğiyle eşleştirir.
Yer şekillerinin demiryolu yapım maliyetine ve ulaşım ağı dağılışına etkisini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Türkiye'de dağların uzanışı, yer şekilleri ve hinterland özelliklerinin limanların demiryolu bağlantısı ve ticaret fonksiyonları üzerindeki belirleyici etkisi.
Bu soruyu puanla