Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Nâm u nişâne kalmadı fasl-ı bahârdan
Düşdü çemende berg-i dıraht i’tibârdan

Bâkî'ye ait bu beyitle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Kendi arasında kafiyeli (aa) olduğu için ait olduğu şiirin matla beytidir.
  2. B
    Dize sonlarındaki '-dan' ekleri görevce aynı olduğundan rediftir.
  3. Şairin mahlasının yer almasından ötürü ait olduğu şiirin son beytidir.Cevap
  4. D
    İçerik açısından sonbahar mevsiminin gelmesiyle doğada yaşanan değişim tasvir edilmiştir.
  5. E
    Ait olduğu şiirin nazım şekli beyitlerle kurulan gazel veya kasidedir.

Cevap

Şairin mahlasının yer almasından ötürü ait olduğu şiirin son beytidir ifadesi söylenemez çünkü beyitte mahlas bulunmamaktadır ve beyit kendi arasında kafiyeli (aa) olduğundan matla beytidir.
Şairin mahlasının yer almasından ötürü son beyti olduğunu savunan yargı yanlıştır. Bâkî'ye ait bu beyit kendi arasında kafiyeli (aa) olduğu için ait olduğu şiirin ilk beytidir yani matla beytidir. Ayrıca beyitte şairin mahlası geçmemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Beytin kafiye düzenini analiz etme
bahârdan (a) / i'tibârdan (a) şeklinde 'aa' kafiye şemasına sahip olduğu belirlenir.
Beytin şiir içindeki konumunu (matla/makta) belirlemek için kafiye örgüsünü tespit etmek gerekir.
2
Dize sonlarındaki ses benzerliklerini inceleme
'-dan' eklerinin redif, '-ar' seslerinin ise tam kafiye olduğu saptanır.
Kafiye ve redif unsurlarının doğruluğunu denetlemek için.
3
Beytin içeriğini ve anlamını yorumlama
'Fasl-ı bahar' (bahar mevsimi) ve 'berg-i dıraht' (ağaç yaprağı) kelimelerinden hareketle sonbahar mevsiminin tasvir edildiği anlaşılır.
Seçeneklerdeki içerik analizinin doğruluğunu kontrol etmek için.
4
Mahlas ve son beyit (makta) kontrolü yapma
Beyitte şairin mahlası geçmemektedir ve beyit aa kafiyeli olduğundan matladır.
Şairin mahlasının geçtiği ve son beyit olduğu yönündeki seçeneğin yanlışlığını kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatında beyitlerle kurulan nazım şekillerinde matla/makta beyitlerinin yapısal ve içeriksel özellikleri
Bu soruyu puanla

Konular

Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Bu konudan daha fazla soru