Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Sanayi ve Sanayi Kollarının Dağılışı

Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçiminde ham maddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık, ula��ım kolaylığı ve pazarlama imkanları gibi coğrafi faktörler belirleyici olmaktadır.

Aşağıdaki haritada üç farklı sanayi tesisinin faaliyet gösterdiği alanlar numaralandırılarak gösterilmiştir:
- I numaralı alan: Rize (Çay işleme tesisleri)
- II numaralı alan: Karabük (Demir-çelik fabrikası)
- III numaralı alan: İzmir (Petrol rafinerisi)

Bu alanlarda kurulan sanayi tesislerinin yer seçiminde etkili olan en önemli (öncelikli) coğrafi faktörler aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. A
    I: Enerji kaynağına yakınlık, II: Ham maddeye yakınlık, III: Ulaşım ve pazar imkanları
  2. B
    I: Ham maddeye yakınlık, II: Ham maddeye yakınlık, III: Enerji kaynağına yakınlık
  3. I: Ham maddeye yakınlık, II: Enerji kayna��ına yakınlık, III: Ulaşım ve pazar imkanlarıCevap
  4. D
    I: Ulaşım ve pazar imkanları, II: Enerji kaynağına yakınlık, III: Ham maddeye yakınlık
  5. E
    I: Ham maddeye yakınlık, II: Ulaşım ve pazar imkanları, III: Ham maddeye yakınlık

Cevap

I numaralı alanda ham maddeye yakınlık, II numaralı alanda enerji kaynağına yakınlık, III numaralı alanda ulaşım ve pazar imkanları etkilidir.
I numaralı alanda bulunan çay işleme tesislerinin Rize'de yer almasının nedeni çayın çabuk bozulabilir olması sebebiyle ham maddeye yakınlıktır. II numaralı alandaki Karabük demir-çelik fabrikasının kuruluşunda, bölgede çıkarılan taş kömürü yataklarına yani enerji kaynağına yakınlık esas alınmıştır. III numaralı alandaki İzmir petrol rafinerisinin yer seçiminde ise gelişmiş liman imkanları sayesinde ulaşım kolaylığı ve tüketici nüfusa yakınlık (pazar) belirleyici olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
I numaralı alandaki sanayi kolunu (çay sanayisi) ve yer seçim kriterini analiz etmek
Çay yaprağı toplandıktan sonra çok kısa sürede işlenmek zorundadır, aksi takdirde bozulur. Bu nedenle Rize'deki tesisler ham maddeye yakın kurulmuştur.
Çay tarımı ve sanayisinin coğrafi ilişkisini kurmak.
2
II numaralı alandaki sanayi kolunu (Karabük demir-çelik sanayisi) ve yer seçim kriterini analiz etmek
Karabük ve çevresinde demir madeni çıkarılmaz. Demir madeni Sivas (Divriği) ve Malatya (Hekimhan) gibi alanlardan getirilir. Tesisin burada kurulmasının nedeni, demir madeninin eritilmesinde kullanılan taş kömürü yataklarının (enerji kaynağı) Batı Karadeniz'de (Zonguldak çevresi) bulunmasıdır.
Karabük demir-çelik sanayisinin kuruluşundaki temel enerji girdisini saptamak.
3
III numaralı alandaki sanayi kolunu (İzmir petrol rafinerisi) ve yer seçim kriterini analiz etmek
Türkiye'de petrol sadece Güneydoğu Anadolu'da (Batman ve çevresi) çıkarılır. İzmir'de petrol çıkarılmamasına rağmen Aliağa Rafinerisi'nin burada kurulma nedeni, liman imkanları sayesinde ithal edilen ham petrolün kolayca taşınabilmesi ve Ege/Marmara gibi tüketici nüfusun (pazarın) yoğun olduğu alanlara yakınlıktır.
Liman ve ulaşım faktörlerinin kıyı rafinerilerindeki önemini belirlemek.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçimini etkileyen coğrafi faktörler (ham madde, enerji kaynağı, ulaşım ve pazar).
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla