Endokrin Sistem

Sağlıklı bir insanda, uzun süreli açlık durumunda kan glikoz düzeyinin normalin altına düşmesine bağlı olarak vücutta gerçekleşen aşağıdaki olayları, biyolojik olarak doğru gerçekleşme sırasına göre diziniz.

Sağlıklı bir insanda, vücut sıcaklığının düşmesine bağlı olarak metabolizma hızının artırılması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

İnsanda salgılanan hormonların hedef hücreleri üzerindeki etkileri ve vücuttaki taşınım mekanizmalarıyla ilgili;

$I.$ Salgılandıktan sonra kan yoluyla tüm vücuda dağıtılan bir hormonun yalnızca belirli organlarda hücresel düzeyde etki göstermesi, bu organlardaki hücrelerde o hormona özgü reseptör proteinlerin bulunmasıyla sağlanır.

$II.$ Adrenalin hormonunun karaciğer hücrelerinde glikojen yıkımını uyarırken, sindirim kanalı damarlarındaki düz kasların kasılmasını sağlayarak kan akışını azaltması; bu dokulardaki kılcal damarlardan geçen adrenalin hormonunun derişim farkından kaynaklanır.

$III.$ Ön hipofizden salgılanan $TSH$ hormonu, sadece tiroit bezine giden özel bir portal (kapı) damar sistemiyle taşınırken; tiroit bezinden salgılanan tiroksin hormonu genel kan dolaşımına katılarak taşınır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

İnsan vücudunda hormonal dengesizlikler veya hormonların etki mekanizmalarındaki aksaklıklar çeşitli endokrin hastalıklara yol açar.

Aşağıdaki sol sütunda verilen endokrin hastalıklar ile sağ sütunda verilen bu hastalıkların kandaki hormonal/fizyolojik profilleriyle ilgili açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

İnsan vücudunda homeostatik dengenin korunması amacıyla endokrin bezlerden salgılanan çeşitli hormonlar ve bu hormonların hedef dokular üzerindeki temel fizyolojik etkileri aşağıda verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki hormonları sağ sütundaki uygun işlevlerle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

İnsan vücudunda hormonal sistemin işleyişi, kandaki hormon miktarının belirli bir dengede tutulmasını sağlayan geri bildirim (feedback) mekanizmalarıyla denetlenir. Aşağıda hipotalamus, hipofiz ve tiroit bezleri arasındaki etkileşim şematize edilmiştir:

Hipotalamus $\xrightarrow{\text{TRH}}$ Hipofiz Bezi $\xrightarrow{\text{TSH}}$ Tiroit Bezi $\xrightarrow{\text{Tiroksin}}$ Hedef Hücreler

Buna göre, sağlıklı bir bireyde tiroit fonksiyonlarının düzenlenmesiyle ilgili;

I. Kandaki tiroksin hormonunun miktarının normalin üzerine çıkması, hipofiz bezinden TSH salgılanmasını negatif geri bildirimle engeller.
II. Tiroksin hormonu kan yoluyla tüm vücuda dağılmasına rağmen, sadece tiroit bezindeki hücrelerde bulunan spesifik reseptörlere bağlanarak metabolizmayı hızlandırır.
III. Hipotalamustan salgılanan TRH, hem hipofiz bezini hem de tiroit bezini doğrudan uyararak vücudun enerji ihtiyacına göre hormon üretimini tetikler.
IV. Besinlerle yeterli iyot ($I$) alınamaması durumunda, tiroksin üretilemediği için negatif geri bildirim mekanizması işlemez ve TSH salgısı artmaya devam eder.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Sağlıklı bir insanda, dehidrasyon (vücudun su kaybetmesi) sonucu kanın ozmotik basıncının artmasına bağlı olarak gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

İnsan vücudunda homeostazinin sağlanmasında görev alan endokrin sistemde, hormonların salgılanması genellikle geri bildirim (feedback) mekanizmalarıyla denetlenir. Aşağıdaki şemada hipotalamus, hipofiz bezi ve tiroit bezi arasındaki etkileşim gösterilmiştir.

[Görsel: Hipotalamus $\xrightarrow{TRH}$ Hipofiz $\xrightarrow{TSH}$ Tiroit Bezi $\xrightarrow{Tiroksin}$ Hedef Hücreler]

Bu geri bildirim mekanizması ve hormonların çalışma prensipleriyle ilgili olarak;

I. Tiroksin hormonu, vücuttaki hemen hemen tüm hücrelerde reseptörü bulunan ve hücrelerin bazal metabolizma hızını düzenleyen bir hormondur.
II. Hipofizden salgılanan TSH, kan yoluyla sadece tiroit bezine taşındığı için vücudun diğer bölümlerinde herhangi bir etki oluşturmaz.
III. Kandaki tiroksin miktarının normalin altına düşmesi, negatif geri bildirim mekanizmasıyla hipotalamusu ve hipofiz bezini uyararak TRH ve TSH salgısını artırır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

İnsan endokrin sisteminde görev alan bazı hormonlar ile bu hormonların vücuttaki birincil fizyolojik etkileri aşağıda verilmiştir. Hormonlar ile bu hormonların hedef dokuları üzerindeki etkilerini doğru bir şekilde eşleştiriniz.

İnsan vücudunda hormonal denge, genellikle endokrin bezler arasındaki geri bildirim (feedback) mekanizmalarıyla hassas bir şekilde kontrol edilir. Aşağıdaki şemada hipotalamus, hipofiz bezi ve tiroit bezi arasındaki etkileşim gösterilmiştir.

[Görsel: Hipotalamus $\xrightarrow{TRH}$ Ön Hipofiz $\xrightarrow{TSH}$ Tiroit Bezi $\xrightarrow{Tiroksin}$ Hedef Hücreler şeması ve tiroksinden geri yönlü negatif feedback okları]

Buna göre, sağlıklı bir bireyde kanda tiroksin hormonu miktarının normal değerin üzerine çıkmasıyla başlayan süreç ve hormonların çalışma prensipleriyle ilgili;

I. Tiroksin hormonu, hipotalamus ve ön hipofiz üzerine negatif geri bildirim yaparak kendi salgısını denetler.
II. Kandaki tiroksin düzeyinin artması, $TSH$ salgısının azalmasına ve dolayısıyla tiroit bezinin uyarılmasının zayıflamasına yol açar.
III. Tiroksin hormonu kan yoluyla tüm vücuda dağılmasına rağmen, hücrelerin bu hormona vereceği biyolojik yanıt reseptör varlığına ve hücre tipine göre değişkenlik gösterir.
IV. $TSH$ hormonu, tiroksin gibi tüm vücut hücrelerini doğrudan etkileyerek hücrelerin bazal metabolizma hızını artırır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Soğuk havaya maruz kalan sağlıklı bir bireyde, vücut sıcaklığının homeostatik olarak dengelenmesi sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Sağlıklı bir birey ile hormonal bozukluğu olan iki hastanın kan analizleri sonucunda belirlenen TSH ve tiroksin hormonu seviyeleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Buna göre, tablodaki veriler ve bu hormonların çalışma mekanizmalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sağlıklı bir insanda, kan basıncının ve kan hacminin düşmesine bağlı olarak homeostazinin yeniden sağlanması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

İnsanda kalsiyum homeostazisinin sağlanması sürecinde görev alan parathormon (PTH) ve kalsitonin hormonlarının sentezlenmesi, taşınması ve hedef hücreler üzerindeki etki mekanizmalarıyla ilgili,

I. Her iki hormon da salgılandıktan sonra kan dolaşımına katılarak tüm vücuda dağılır ancak yalnızca kendilerine özgü reseptörleri taşıyan hedef hücrelerde fizyolojik yanıt oluşturur.
II. Böbrek nefron kanallarından kalsiyumun geri emilimini artıran PTH, peptit yapılı bir hormon olduğundan, nefron hücrelerinin hücre zarında yer alan reseptörlerine bağlanarak hücresel yanıtı başlatır.
III. Kanda kalsiyum seviyesinin yükselmesine bağlı olarak salgılanan kalsitonin, kan yoluyla taşındığı için geçtiği tüm organlardaki kılcal damarlar boyunca kalsiyumun hücre dışı sıvıdan hücre içine aktif geçişini doğrudan tetikler.

ifadelerinden hangileri doğrudur?