Mekansal Bir Sentez: Türkiye

Türkiye’nin iktisat tarihi boyunca uygulanan ekonomi politikaları, ülkenin mekânsal organizasyonunu, sanayinin dağılışını ve bölgesel kalkınma dinamiklerini doğrudan şekillendirmiştir.

Buna göre, aşağıdaki ekonomi politikası dönemlerinden hangisi, dönemin temel uygulaması ve bu uygulamanın mekânsal yansımasıyla yanlış eşleştirilmiştir?

Türkiye'de bölgesel gelişmişlik farklarını azaltmak amacıyla hayata geçirilen kalkınma projeleri, kendilerine özgü coğrafi gerekçelere ve hedeflere sahiptir. Aşağıda verilen bölgesel kalkınma projelerini, bu projeler kapsamında yürütülen temel faaliyet veya altyapı yatırımları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Bir ülkenin jeopolitik konumunu belirleyen unsurlar; zaman içinde kolay kolay değişmeyen statik unsurlar ile zamana ve koşullara göre farklılık gösterebilen dinamik (değişken) unsurlar olarak ikiye ayrılır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi T��rkiye'nin jeopolitik önemini belirleyen değişmeyen (statik) unsurlardan biridir?

Türkiye'de Cumhuriyet'in ilanından günümüze kadar geçen süreçte farklı dönemlerde çeşitli ekonomi politikaları uygulanmıştır. Aşağıda verilen ekonomik gelişmeleri, uygulandıkları tarihi dönemlerle eşleştiriniz.

Aşağıdaki haritada Türkiye'de verimli alüvyal topraklara sahip iki farklı ova numaralandırılarak gösterilmiştir.

[Harita]

Bu ovaların sanayi tesisleri, konut inşası ve ulaşım hatları gibi tarım dışı faaliyetlerle yapılaşmaya açılması, arazi potansiyeline uygun olmayan yanlış arazi kullanımına örnek oluşturur.

Bu yanlış arazi kullanımının öncelikle aşağıdakilerden hangisine yol açması beklenir?

Türkiye'de elektrik enerjisi elde etmek amacıyla yararlanılan kaynakların bir kısmı yer altındaki jeolojik yapıya bağlıyken bir kısmı da doğrudan coğrafi konum ve iklim koşullarından etkilenmektedir.

Buna göre, aşağıdaki enerji kaynaklarından hangisiyle çalışan elektrik santrallerinin üretim kapasitesi, doğrudan iklim koşullarındaki (yağış miktarı ve rejimindeki) dalgalanmalardan etkilenir?

Aşağıdaki tarım yöntemlerini, bu yöntemlerin temel özellikleri ve uygulanma amaçlarıyla eşleştiriniz.

T��rkiye'de elektrik enerjisi üretimi sağlanan aşağıdaki kaynakları, toplam elektrik üretimindeki payı en yüksek olandan en düşük olana doğru sıralayınız.

Türkiye'de doğal çevre şartları ile hayvancılık faaliyetleri arasında yakın bir ilişki vardır. Özellikle yaz yağışlarının fazla olmasına bağlı olarak gür çayırların geniş yer kapladığı Erzurum-Kars Platosu'nda, geleneksel yöntemlerle yapılan en yaygın hayvancılık faaliyeti aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de hayvancılık faaliyetlerinin coğrafi dağılışında iklim, bitki örtüsü ve nüfus gibi unsurlar belirleyici olmaktadır. Aşağıda verilen hayvancılık faaliyetlerini, Türkiye'de en yoğun yapıldıkları coğrafi alanlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Türkiye'de enerji kaynaklarının dağılışı ve bu kaynakları kullanan elektrik santrallerinin coğrafi özellikleri hakkında hazırlanan bir araştırma raporunda, haritada numaralandırılan alanlarla ilgili bazı değerlendirmelere yer verilmiştir.

Buna göre, haritada numaralandırılarak gösterilen alanlardaki enerji kaynakları ve bu kaynaklara dayalı elektrik üretimiyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçiminde hammaddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık ve ulaşım kolaylığı gibi coğrafi faktörler belirleyici olmaktadır. Aşağıdaki sanayi tesislerini, yer seçimlerinde en fazla etkili olan birincil coğrafi kuruluş faktörüyle eşleştiriniz.

Türkiye'de elektrik enerjisi üretiminde yararlanılan aşağıdaki kaynakları, ülke genelinde ilk kez ticari amaçla elektrik üretimine başlandığı tarihlere göre eskiden yeniye (geçmişten günümüze) doğru sıralayınız.

Türkiye'de jeolojik yapının karmaşık olması ve farklı jeolojik dönemlere ait arazilerin bulunması maden çeşitliliğini artırmıştır. Ülkemizde maden çeşitliliğinin en fazla olduğu yer Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki Yukarı Fırat Bölümü'dür. Ancak bu durum, bölgenin Türkiye genelinde en fazla maden rezervine sahip ya da madencilikten en fazla gelir elde eden yer olmasını sağlamamıştır.

Bu durum, madenler ve madencilik faaliyetleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisini kanıtlar niteliktedir?

Türkiye’de kara ve demir yolu ulaşım ağlarının genel uzanış doğrultusu incelendiğinde, bu hatların büyük oranda doğu-batı yönünde yoğunlaştığı görülmektedir.

Ulaşım hatlarının bu doğrultuda uzanmasında etkili olan temel doğal faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de elektrik enerjisi üretimi gerçekleştiren santrallerin coğrafi özellikleri, hammadde temini ve üretim koşulları hakkında araştırma yapan bir coğrafyacının ulaştığı aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Aşağıda verilen Türkiye'deki ticaret merkezlerini, iç ticaretteki etki alanlarının genişliği ve ticaret hacimlerinin büyüklüğüne göre en geniş/en fazla olandan en dar/en az olana doğru sıralayınız.

Türkiye'de elektrik enerjisi elde etmek amacıyla kurulan santrallerin yer seçiminde; hammaddenin taşınabilirliği, suya yakınlık, iklim koşulları ve tüketim merkezlerine yakınlık gibi farklı doğal ve be��eri faktörler etkili olmaktadır.

Buna göre, Türkiye'de faaliyet gösteren enerji santralleri ve kullanılan enerji kaynakları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Aşağıdaki Türkiye haritasında elektrik enerjisi üretilen dört farklı santralin kurulduğu alanlar numaralandırılarak gösterilmiştir.

* I numaralı alan (Muğla)
* II numaralı alan (Bursa)
* III numaralı alan (İzmir)
* IV numaralı alan (Artvin)

Buna göre, haritada numaralandırılarak gösterilen bu alanlar ile bu alanlardaki santrallerde elektrik üretiminde yararlanılan birincil enerji kaynaklarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçiminde hammaddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık, ulaşım ve pazar gibi coğrafi faktörler belirleyici rol oynamaktadır. Bazı tesisler hammaddeye yakın kurulurken, bazıları ise ulaşım kolaylığı ve pazar avantajlarından dolayı farklı bölgelerde konumlandırılmıştır.

Buna göre, sol sütunda verilen sanayi tesislerini sağ sütunda yer alan temel kuruluş yeri gerekçeleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.