Milli Edebiyat

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerlere, Millî Edebiyat Dönemi öğretici metinlerinin temsilcileri ve eserleri dikkate alınarak gelmesi gereken uygun ifadeleri yazınız.

Yeni Lisan Hareketi'nin dilde sadeleşmeyi ve millîleşmeyi hedefleyen temel ilkeleri sağda, bu ilkelerin edebiyattaki somut uygulamalarını gösteren durumlar ise solda verilmiştir. Buna göre, soldaki durumlar ile sağdaki ilkeleri doğru şekilde eşleştiriniz.

I. Şair, aruzu Türk konuşma diline başarıyla uygulayarak sokaktaki halkın yaşamını, toplumsal dertleri ve günlük hayattaki sıradan olayları didaktik bir üslupla şiirine aktarmıştır. Realist bir gözlem gücüyle kaleme aldığı manzum hikâyelerinde şiiri nesre yaklaştırmıştır.

II. Şair ise aruzu musiki derecesinde bir iç ahenkle kullanmış; Türk tarihinin ihtişamlı dönemlerini, İstanbul sevgisini, aşk ve ölüm temalarını 'öz şiir' anlayışıyla terennüm etmiştir. Divan şiiri geleneğini modern bir estetikle yorumlayarak neo-klasik bir çizgiye yönelmiş, tek bir şiiri dışındaki tüm şiirlerini aruzla yazmıştır.

Millî Edebiyat Dönemi'nin bağımsız sanatçılarından olan bu iki şairle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Millî Edebiyat Dönemi'nin bağımsız sanatçıları Mehmet Âkif Ersoy ile Yahya Kemal Beyatlı'nın edebî yönelimlerini, estetik anlayışlarını ve eserlerini gösteren aşağıdaki özellikleri doğru kavramlarla eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda yer alan edebî yönelim ve özellikleri, sağ sütunda verilen ilgili açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Millî Edebiyat Dönemi'nin bağımsız sanatçıları olan Mehmet Âkif Ersoy ile Yahya Kemal Beyatlı, dönemin hâkim edebî topluluklarına katılmayıp kendilerine özgü birer sanat çizgisi oluşturmuşlardır.

Buna göre, bu iki şairin edebî anlayışları ve şiirleri üzerine yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Millî Edebiyat Dönemi'nde bağımsız bir çizgi sürdüren Mehmet Âkif Ersoy ile Yahya Kemal Beyatlı'nın şiir anlayışları, dil tercihleri ve ele aldıkları temalar farklılık gösterir. Buna göre, sol sütunda verilen eserleri sağ sütunda yer alan açıklayıcı tematik ve yapısal özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Millî Edebiyat Dönemi’nde herhangi bir edebî topluluğa dâhil olmayarak sanat yaşamlarını bağımsız sürdüren Mehmet Âkif Ersoy ile Yahya Kemal Beyatlı, edebiyat tarihimizde kendilerine özgü yönelimleriyle öne çıkmışlardır. Sanat anlayışları ve şiir pratikleri açısından birçok noktada ayrılan bu iki sanatçının şiir dünyası incelendiğinde bazı ortak paydalar da göze çarpar.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Mehmet Âkif Ersoy ile Yahya Kemal Beyatlı’nın şiir anlayış ve uygulamalarındaki ortak özelliklerden biridir?

Edebiyat öğretmeni ile bir öğrenci arasında geçen konuşmada Millî Edebiyat Dönemi'nin iki önemli bağımsız ismi hakkında şu değerlendirmeler yapılmıştır:

Öğretmen: "Dönemin genel eğilimi olan sade dille hece ölçüsünü kullanma anlayışına katılmamışlar; aruz ölçüsünü Türkçeye başarıyla uygulayarak bağımsız bir çizgi çizmişlerdir. Peki, bu iki şairi birbirinden ayıran temel sanatsal farklar nelerdir?"
Öğrenci: "Birinci şair, toplumsal faydayı gözeterek manzum hikâyelerinde sokaktaki halkın yaşamını, yoksulluğu ve toplumsal yozlaşmayı tüm gerçekliğiyle şiire taşımıştır. İkinci şair ise tarihsel bilinçle hareket etmiş; Osmanlı geçmişine, İstanbul'un güzelliklerine, aşk ve ölüm temalarına yönelerek saf şiir anlayışının öncülerinden biri olmuştur."

Bu diyalogda sözü edilen şairler sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilen eserlerin sahibidir?

Millî Edebiyat Dönemi’nde herhangi bir edeb�� topluluğa dâhil olmayarak sanat yaşamlarını bağımsız olarak sürdüren Mehmet Âkif Ersoy ile Yahya Kemal Beyatlı, Türk şiirine farklı yönlerden yön vermiş iki büyük isimdir.

Bu iki şairin edebî anlayışları, şiir pratikleri ve sanatsal yönelimleri karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A��ağıda Millî Edebiyat Dönemi bağımsız sanatçıları Mehmet Âkif Ersoy ve Yahya Kemal Beyatlı'ya ait bazı eserler ile bu eserlerin açıklamaları verilmiştir.

Buna göre, sol sütunda yer alan eserler ile sağ sütunda verilen açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Milli Edebiyat Dönemi bağımsız sanatçıları Mehmet Âkif Ersoy ile Yahya Kemal Beyatlı'nın sanat anlayışlarını, estetik ilkelerini ve eserlerini yansıtan sol sütundaki açıklamaları, sağ sütundaki kavram/eser başlıklarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Milli Edebiyat Dönemi'nde milli kimlik arayışı ve Türkçülük fikri etrafında birleşen sanatçılar, şiirin işlevi ve estetik yapısı konusunda tek bir çizgide buluşmamışlardır. Dönemin bir kanadı, şiiri fikirlerin taşıyıcısı ve toplumu eğiten didaktik bir vasıta olarak kabul edip dilde sadeleşmeyi hece ölçüsüyle birleştirirken; diğer kanadı, milliliği tarihsel bir derinlikte ve Türkçenin ses ahenginde arayarak aruz ölçüsüyle biçimsel mükemmelliğe ulaşmayı hedeflemiştir. Bu ikinci yönelim, ideolojik telkinlerden uzak durarak sanatın kendi yasalarına sadık kalmayı savunmuştur.

Bu parçada dile getirilen farkl�� şiir anlayışları ve bu anlayışların öncü temsilcileri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Aşağıda sol sütunda verilen Milli Edebiyat Dönemi şiir anlayışları/temsilcilerini, sağ sütunda yer alan ve sanat anlayışlarını açıklayan ifadelerle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Milli Edebiyat Dönemi romanlarında, vatanseverlik ve işgal altındaki toplumun ahlaki durumu sıklıkla işlenmiştir. Bir yanda Mütareke İstanbul'unun kozmopolit çevrelerindeki yozlaşma, yabancı subaylarla kurulan ilişkiler ve milli davaya karşı duyarsızlık ele alınırken; diğer yanda Anadolu'da filizlenen Kuva-yı Milliye ruhu ve bu ruhu benimseyen aydınların yaşadığı iç hesaplaşmalar işlenir. Necdet karakterinin Leyla'ya duyduğu aşk ile vatan sevgisi arasında sıkışması ve sonunda Anadolu'daki mücadeleyi seçmesi bu izleğin merkezinde yer alır.

Bu parçada sözü edilen tematik yapı ve şahıs kadrosu aşağıdaki eserlerden hangisine aittir?

Milli Edebiyat Dönemi Türk şiirinde farklı estetik ve ideolojik yönelimleri yansıtan üç temel şiir anlayışı belirgindir. Aşağıda bu anlayışları temsil eden üç şiir parçası verilmiştir:

I. Şiir:
*Güzel dil Türkçe bize,*
*Başka dil gece bize.*
*İstanbul konuşması*
*En saf, en ince bize.*

II. Şiir:
*Dönülmez akşamın ufkundayız, vakit çok geç;*
*Bu son fasıldır ey ömrüm, nasıl geçersen geç!*
*Cihana bir daha gelmek hayal edilse bile,*
*Avunmak istemeyiz böyle bir teselliyle.*

III. Şiir:
*Geçen akşam eve geldim, dediler: —Seyfi Baba*
*Hastalanmış, yatıyor. Görmeye gittim ama,*
*O ne feci manzara! Yavrucaklar sere serpe,*
*Yer yataklarında yatıyor, bir köşede ise...*

Bu şiirler ve temsil ettikleri şiir anlayışlarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Milli Edebiyat Dönemi'ndeki şiir anlayışları ve bu anlayışların önde gelen temsilcileri dikkate alındığında, sol sütunda verilen edebi özellik açıklamalarını sağ sütunda yer alan doğru şairler ile eşleştiriniz.

Milli Edebiyat Dönemi romanlarında bireysel bunalımlardan sıyrılarak toplumsal ve millî bir ülküye yönelen veya bu idealler doğrultusunda sarsıcı gerçeklerle yüzleşen aydın karakterlerin dönüşümü önemli bir yapısal unsurdur. Örneğin Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun *Kiralık Konak* romanındaki ----, başlangıçta bireysel ve estetik kaygılar güden, aşk acısıyla kıvranan bir şairken savaşın ve işgalin etkisiyle millî duygularla kuşanıp cepheye koşar ve orada şehit olur. Aynı yazarın *Yaban* romanındaki ---- ise I. Dünya Savaşı'nda kolunu kaybetmiş bir gazi olarak sığındığı Anadolu köyünde köylüyü aydınlatmayı ve onlarla bütünleşmeyi hedeflerken aradaki derin zihniyet uçurumu nedeniyle dışlanır ve bir yabancı olarak kalır. Halide Edip Adıvar'ın *Ateşten Gömlek* romanında ise eşini ve çocuğunu İzmir'in işgalinde kaybettikten sonra İstanbul'a gelerek millî bilinci uyandıran mitinglerin odağında yer alan ----, daha sonra Anadolu'ya geçerek hastanelerde hemşirelik yapar ve cephe gerisinde Millî Mücadele'nin sembol isimlerinden biri olur.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdekilerin hangisinde verilen karakterler getirilmelidir?

Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Tanzimat'tan Cumhuriyet sonrasına uzanan süreçte Türk toplumunun yaşadığı değişimleri nehir roman anlayışıyla aktardığı eserler düşünüldüğünde; aşağıda verilen romanların, olay örgülerinin geçtiği tarihsel dönemler (vaka zamanı) bakımından eskiden yeniye doğru kronolojik sıralaması nasıl olmalıdır?

Milli Edebiyat Dönemi romanı, Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılış sürecindeki toplumsal sarsıntıları, değer kaymalarını ve ahlaki çözülmeleri gerçekçi bir gözlemle ele almıştır. Bu dönemde kaleme alınan bazı eserler yapısal ve tematik özellikleri yönüyle şu şekildedir:

* I. Eser: Klasik anlamda merkezî bir kahramanı ve doğrusal olay örgüsü bulunmayan; İttihat ve Terakki Dönemi'nin yarattığı savaş zenginlerini, toplumsal tabakalar arasındaki hızlı değişimi mozaik bir yapıyla, birbirinden bağımsız portreler ve hatıra parçaları hâlinde sunan romandır.
* II. Eser: Tanzimat'tan Çanakkale Savaşı'na uzanan tarihsel süreçte bir konağın çözülüşü etrafında üç farklı kuşağın yaşadığı zihniyet çatışmasını, ahlaki yozlaşmayı ve geleneksel değerlerin yitimini merkezî bir kurguyla işleyen romandır.

Bu parçada yapısal ve tematik özellikleri verilen romanlar ve yazarları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak gösterilmiştir?