Milli Edebiyat

Milli Edebiyat Dönemi romanlarında toplumsal ve tarihi gerçeklik, eserlerin olay zamanı (vaka zamanı) üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir. Aşağıda bu dönemde kaleme alınmış dört önemli romanın konusu ve tarihsel arka planı özetlenmiştir. Bu romanların olay zamanlarını (konu edindikleri tarihsel dönemleri) kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Öğretici metinler; yazarın amacına, konuyu ele alış biçimine ve dönemin edebi zihniyetine göre şekillenir. Milli Edebiyat Dönemi'nde öğretici metinler, özellikle dilde sadeleşme fikrini yaymak, edebi ilkeleri savunmak ve toplumsal bilinci uyandırmak amacıyla birer mücadele vasıtası olarak kullanılmıştır.

Aşağıdaki parçada bu mücadelenin önemli bir safhası yansıtılmaktadır:

'Siz, Türkçenin edebi, felsefi ve bilimsel kavramları karşılayamayacak kadar yetersiz olduğunu, bu yüzden Arapça ve Farsça kurallara ve kelimelere muhtaç bulunduğumuzu iddia ediyorsunuz. Hatta daha ileri giderek konuşma diliyle edebi dilin her zaman ayrı kalması gerektiğini savunuyorsunuz. Biz ise diyoruz ki: İstanbul halkının, bilhassa İstanbul hanımlarının konuştuğu o tabii ve temiz Türkçe, en derin felsefi düşünceleri de en ince edebi duyguları da ifade etmeye kâfidir. Yabancı dillerden dil bilgisi kuralları ithal ederek edebiyat yapmak, milli bir sanat yaratamaz; aksine dili çıkmaza sürükler.'

Bu parçada dile getirilen görüşler ve savunulan dil anlayışı dikkate alındığında, bu metnin aşağıdaki eserlerin hangisinden alındığı söylenebilir?

Aşağıda Yeni Lisan Hareketi'nin kuramsal ilkelerine dair pratik uygulamalar ve bu uygulamaların temelini oluşturan ilkeler karışık olarak verilmiştir. Sol sütundaki örnekleri sağ sütundaki ilgili Yeni Lisan ilkesiyle eşleştiriniz.

Millî Edebiyat Dönemi'nin iki büyük bağımsız ismi Yahya Kemal Beyatlı ile Mehmet Âkif Ersoy’un tarih ve toplum tasavvurlarını karşılaştıran edebiyat tarihçileri, her iki sanatçının da geçmişe yöneldiğini ancak bu yönelişin niteliği bakımından ayrıştıklarını belirtirler. Yahya Kemal için tarih; estetik bir süreklilik, coğrafya ile bütünleşmiş bir millî kimlik ve "kökü mazide olan bir ati" terkibiyken; Mehmet Âkif için tarih; ibret alınması gereken bir levha, toplumsal çöküşün nedenlerini barındıran didaktik bir tecrübe alanı ve İslami uyanışın dinamiklerini taşıyan bir hafızadır.

Bu iki şairin poetikaları ve eserleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi onların tarih ve toplum anlayışlarının şiirlerine yansımasını doğru bir şekilde açıklamaktadır?

1911 yılında Selanik'te yayımlanmaya başlayan, Ömer Seyfettin, Ali Canip Yöntem ve Ziya Gökalp gibi isimlerin öncülüğünde çıkan ve yayımladığı "Yeni Lisan" makalesiyle Milli Edebiyat hareketinin dil ve sanat anlayışını sistemleştiren yayın organı aşağıdakilerden hangisidir?

A��ağıda verilen şairleri, Milli Edebiyat Dönemi'ndeki şiir anlayışlarını veya edebi yönelimlerini en iyi ifade eden açıklamalarla eşleştiriniz.

Aşağıda verilen yayın organlarını savundukları temel fikir akımlarıyla eşleştiriniz.

Milli Edebiyat Dönemi'nde Türkçülük akımının edebi, kültürel ve toplumsal alanlarda yayılmasını sağlayan süreli yayınlarla ilgili şu bilgiler verilmiştir:

I. Yeni Lisan makalesinin yayımlandığı ve dil hareketinin öncülüğünü üstlenen Selanik merkezli yayın organıdır.
II. İstanbul'da Ziya Gökalp'in fikir babalığında yayımlanan, Türkçülüğü bilimsel ve sosyolojik temellere oturtan mecmuadır.
III. "Halka doğru" ilkesini benimseyerek milliyetçilik ve Türkçülük düşüncesini geniş halk kitlelerine ve köylülere ulaştırmayı hedefleyen dergidir.

Bu bilgilerde sözü edilen dergiler sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Milli Edebiyat Dönemi'nde hece ölçüsünü ve sade Türkçeyi savunarak memleketçi şiirin öncülerinden olan; 'Sanat' şiiriyle bu anlayışın adeta beyannamesini yazan ve 'Han Duvarları' adlı eseriyle tanınan Beş Hececiler şairi aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Edebiyat Dönemi'nde yayımlanan bazı yayın organları ile bu yayınların savunduğu fikir akımları, edebi eğilimler ve genel özellikleri aşağıda verilmiştir. Buna göre, sol sütunda yer alan yayın organları ile sağ sütunda yer alan açıklamaları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Milli Edebiyat Dönemi'nde yayın organları, dönemin edebi yönelimlerini belirlemenin yanı sıra siyasi ve toplumsal kurtuluş reçetesi sunan fikir akımlarının da kürsüsü olmuştur.

Buna göre;

I. 1911'de Selanik'te Ömer Seyfettin, Ali Canip Yöntem ve Ziya Gökalp gibi isimlerce yayımlanan *Genç Kalemler* dergisi; 'Yeni Lisan' hareketiyle dilde sadeleşmeyi savunmuş, Tanzimat ve Servet-i Fünun dönemlerinin Arapça-Farsça dil bilgisi kurallarıyla örülü suni yazı diline karşı Türkçe temelli bir milli edebiyat bilinci oluşturmuştur.
II. Türk Ocağı'nın yayın organı olan *Türk Yurdu* dergisi, Yusuf Akçura öncülüğünde Türkçülük fikrinin en önemli kürsülerinden biri olmuş; Tanzimat'ın fen ve bilim yaymayı amaçlayan *Mecmua-i Fünun* dergisinden farklı olarak doğrudan milli kimlik ve siyasi/kültürel Türk birliği idealini savunmuştur.
III. Milli Mücadele yıllarında Anadolu'nun kültürel ruhunu keşfetmeyi amaçlayan Yahya Kemal ve Ahmet Hamdi Tanpınar gibi isimlerin yer aldığı *Dergâh* dergisi ile Ziya Gökalp'in sosyoloji yazıları yazdığı *Yeni Mecmua*; Tanzimat Dönemi'nin *Tasvir-i Efkâr* veya *Tercüman-ı Hakikat* gibi yayınlarında savunulan Osmanlıcılık ve İslamcılık akımlarının edebi devamı niteliğindedir.

yargılarından hangileri doğrudur?

I.
"Vatan ne Türkiye'dir Türklere, ne Türkistan;
Vatan büyük ve müebbet bir ülkedir: Turan."

II.
"Geçen akşam eve geldim, dediler: 'Seyfi Baba
Hastalanmış, yatıyor.' — 'Nesi varmış acaba?'"

III.
"Artık demir almak günü gelmişse zamandan,
Meçhule giden bir gemi kalkar bu limandan."

Milli Edebiyat Dönemi Türk şiirindeki farklı eğilimleri ve anlayışları örneklemek amacıyla yukarıdaki şiir alıntılarına yer verilmiştir.

Buna göre, bu şiir alıntıları ve temsil ettikleri edebi yönelimlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Milli Edebiyat Dönemi Türk şiirinde sanatçılar, dil anlayışları ve benimsedikleri estetik ilkeler bakımından farklı yönelimler göstermişlerdir. Aşağ��da sol sütunda bu dönemin önde gelen şairlerinin belirgin edebi yönelimleri ve sanatsal kimlikleri, sağ sütunda ise bu özellikleri yansıtan sanatçıların isimleri verilmiştir. Sol sütundaki edebi kimlik özellikleri ile sağ sütundaki sanatçıları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Milli Edebiyat Dönemi'nde şiir alanında tek bir ortak anlayış bulunmamaktadır; sanatçılar Türkçülük ideolojisi, saf şiir eğilimi, manzum hikayecilik ve memleketçi hece şiiri gibi farklı estetik ve yapısal yönelimleri benimsemişlerdir.

Aşağıda sol sütunda verilen Milli Edebiyat Dönemi şairlerini, sağ sütundaki şiir anlayışları ve üslup özellikleri ile doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Milli Edebiyat Dönemi şiir ortamında tek bir estetik çizgiden söz etmek mümkün değildir. Aynı dönemde eser veren sanatçılardan;

* K şairi: Sanatı fikrin emrinde görerek Türkçülük düşüncesini halka benimsetmek amacıyla didaktik manzumeler kaleme almıştır.
* L şairi: Dilde sadeleşmeyi savunmakla birlikte şiirsel musikiyi ön plana çıkarmış, "hâlis şiir" peşinde koşarak aruzu Türkçeye başarıyla uygulamıştır.
* M şairi: Şiiri toplumun dertlerini anlatmada bir araç olarak kullanmış; realizm akımının etkisiyle sokaktaki halkın yaşantısını ve konuşma dilini aruz ölçüsüyle manzum hikâyelere taşımıştır.

Bu açıklamalardan hareketle, aşağıdakilerin hangisinde K, L ve M şairlerini temsil eden eserler sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

I. Şiir:

*Güzel dil Türkçe bize,*
*Başka dil gece bize.*
*İstanbul konuşması*
*En tatlı hece bize.*

II. Şiir:

*Artık demir almak günü gelmişse zamandan,*
*Meçhule giden bir gemi kalkar bu limandan.*
*Hiç yolcusu yokmuş gibi sessizce alır yol;*
*Sallanmaz o kalkışta ne bir mendil ne bir kol.*

Milli Edebiyat Dönemi şiir anlayışlarını yansıtan bu iki şiir örneği göz önünde bulundurulduğunda aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Milli Edebiyat Dönemi hikaye ve roman yazarlarının, Türk edebiyatında Anadolu coğrafyasına, toplumsal meselelere ve millî mücadeleye yönelmede öncü rol oynayan aşağıdaki eserlerini ilk yayımlanış (kitap veya tefrika) tarihlerine göre kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralayınız.

“İhsan’ı ilk defa gördüğüm gün kafamda uyanan o garip ihtisası hiç unutamam. O, Harbiye Nezareti’nin karanlık koridorlarında yürürken, arkasında İzmir’in küllerini ve Ayşe’nin yeşil gözlerindeki o sessiz, derin hüznü taşıyor gibiydi. Biz İstanbul’da, kafeslerin arkasında mütareke günlerinin uyuşturucu havasını solurken, o çoktan kafasında Anadolu’nun çorak topraklarında parlayacak bir kıvılcımı tutuşturmuştu bile. Ben ise, bacaklarım��n acısıyla kıvranırken sadece bu büyük yangının bir şahidi, bir kaydedicisi olabilirdim.”

Bu parçanın alındığı roman ve temsil ettiği edebi dönem göz önünde bulundurulduğunda aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Milli Edebiyat Dönemi'nde kaleme alınan aşağıdaki romanlar ile bu romanların tematik içeriklerini ve olay örgülerini doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Milli Edebiyat Dönemi Türk hikaye ve romanında eser veren sanatçılar, Türk toplumunun geçirdiği tarihi, siyasi ve fikri dönüşümleri eserlerine yansıtmışlardır. Aşağıda bu dönemde kaleme alınan veya bu dönem yazarlarınca bu çizgide yayımlanan bazı önemli eserler verilmiştir. Bu eserleri, kitap olarak ilk baskı (yayımlanma) tarihlerine göre en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.