Milli Mücadele Dönemi

108 soru

Soru 101Soru

Milli Mücadele Dönemi'nde Doğu ve Güney cephelerinde kazanılan askeri başarılar, diplomatik alanda önemli antlaşmaların imzalanmasını sağlamış ve Türkiye'nin sınırlarını şekillendirmiştir.

Aşağıdaki sol sütunda verilen antlaşmaları, sağ sütundaki en belirgin diplomatik sonuçlarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Gümrü Antlaşması
1921 Ankara Antlaşması
Kars Antlaşması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Gümrü Antlaşması, Ermenistan ile imzalanan ve Doğu Cephesi'ni kapatan antlaşma ile eşleşir. 1921 Ankara Antlaşması, Fransa ile yapılan ve Güney Cephesi'ni kapatıp Hatay'ı sınır dışı bırakan antlaşma ile eşleşir. Kars Antlaşması ise Kafkas Cumhuriyetleri ile imzalanıp doğu sınırına kesin şeklini veren antlaşma ile eşleşir.
Doğru eşleştirmede Gümrü Antlaşması Ermenistan ile yapılan ve Doğu Cephesi'ni kapatan antlaşma ile, 1921 Ankara Antlaşması Fransa ile imzalanıp Güney Cephesi'ni kapatan antlaşma ile, Kars Antlaşması ise Kafkas Cumhuriyetleri ile yapılıp doğu sınırını kesinleştiren antlaşma ile eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki birinci madde olan Gümrü Antlaşması incelenir.
Gümrü Antlaşması'nın Ermenistan ile imzalandığı ve Doğu Cephesi'ni kapatarak TBMM'nin ilk siyasi başarısı olduğu belirlenir. Bu bilgi sağ sütundaki Ermenistan ile yapılan antlaşma ifadesiyle örtüşür.
Eşleştirmenin ilk aşamasını doğru gerçekleştirmek için.
2
Sol sütundaki ikinci madde olan 1921 Ankara Antlaşması incelenir.
1921 Ankara Antlaşması'nın Sakarya Savaşı sonrasında Fransa ile imzalandığı, Güney Cephesi'ni kapattığı ve Hatay'ın Misak-ı Milli dışında kalmasına yol açtığı belirlenir. Bu bilgi sağ sütundaki Fransa ile imzalanan antlaşma ifadesiyle eşleşir.
Güney Cephesi'nin kapatma koşullarını ve diplomatik sonucunu saptamak için.
3
Sol sütundaki üçüncü madde olan Kars Antlaşması incelenir.
Kars Antlaşması'nın Sovyetler Birliği'ne bağlı Kafkas Cumhuriyetleri ile imzalandığı ve doğu sınırımıza nihai şeklini verdiği belirlenir. Bu bilgi sağ sütundaki Kafkas Cumhuriyetleri ile imzalanan antlaşma ifadesiyle eşleşir.
Doğu sınırının kesinleşme sürecini tamamlamak için.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi Doğu ve Güney Cepheleri antlaşmaları ve diplomatik sonuçları
Soru 102Soru

Milli Mücadele Dönemi’nde Doğu Cephesi’nde Ermenistan ile imzalanan Gümrü Antlaşması ve Güney Cephesi’nde Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması, TBMM Hükümetinin sınırlarını ve diplomatik ilişkilerini etkileyen iki önemli gelişmedir. Bu iki cephedeki askeri ve siyasi süreçler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi her iki cephe için de ortak bir özellik veya kazanım olarak değerlendirilebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölgelerdeki askeri mücadelelerin sona ermesiyle buradaki kaynakların ve birliklerin Batı Cephesi’ne aktarılmasına zemin hazırlamaları

Cevap

Bölgelerdeki askeri mücadelelerin sona ermesiyle buradaki kaynakların ve birliklerin Batı Cephesi’ne aktarılmasına zemin hazırlamaları
Doğu Cephesi'nde Ermenistan'a karşı kazanılan askeri zafer ve Gümrü Antlaşması ile Güney Cephesi'nde Fransa'ya karşı yürütülen yerel direniş ve Ankara Antlaşması, bu bölgelerdeki askeri safhayı kapatmıştır. Bu cephelerin kapanmasıyla boşa çıkan askeri birlikler, silahlar ve mühimmat, Türk ordusunun ana mücadele alanı olan Batı Cephesi'ne sevk edilmiş ve Yunan ordusuna karşı yürütülen savaşa doğrudan katkı sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Doğu ve Güney cephelerinin askeri yapılarının ve mücadele süreçlerinin analiz edilmesi.
Doğu'da XV. Kolordu düzenli ordusunun, Güney'de ise Kuvayı Milliye'nin mücadele ettiğinin saptanması.
Cephelerin benzer ve farklı yönlerini ayırt edebilmek.
2
Cepheleri kapatan antlaşmaların (Gümrü ve Ankara antlaşmaları) diplomatik ve askeri sonuçlarının incelenmesi.
Her iki cephenin de kapanmasıyla bölgedeki silah ve askeri birliklerin Batı Cephesi'ne nakledildiğinin belirlenmesi.
Askeri kaynakların stratejik kullanımını anlamak.
3
Seçeneklerin elenerek ortak olan askeri/siyasi sonucun doğrulanması.
Birlikleri Batı Cephesi'ne aktarabilmenin her iki cephe için de ortak bir stratejik kazanım olduğunun görülmesi.
Doğru sonuca ulaşmak.

Anahtar Kavram

Doğu ve Güney Cephelerinin Kapanmasının Batı Cephesi Üzerindeki Askeri Etkisi
Soru 103Soru

Milli Mücadele Dönemi'nde Doğu ve Güney cephelerinde yaşanan aşağıdaki gelişmeleri, kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Gelişmelerin doğru kronolojik sıralaması: Fransızların Adana ve çevresini işgali (Kasım 1918), Maraş halk direnişi sonucu Fransızların çekilmesi (Şubat 1920), Ermenistan ile Gümrü Antlaşması'nın imzalanması (Aralık 1920) ve Fransa ile Ankara Antlaşması'nın imzalanması (Ekim 1921) şeklindedir.
Olayların doğru kronolojik sıralaması: Fransızların Adana'yı işgal etmesi (Kasım 1918), Fransızların Maraş'ı tahliye etmesi (Şubat 1920), Gümrü Antlaşması'nın imzalanması (Aralık 1920) ve Ankara Antlaşması'nın imzalanması (Ekim 1921) şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
İşgal sürecinin başlangıcını tespit etmek.
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından (Kasım 1918) Fransızların Ermenilerle iş birliği yaparak Adana'yı işgali ilk sıradadır.
Milli Mücadele'nin cepheler aşamasından önce, Mondros sonrası başlayan ilk işgaller kronolojinin başlangıcını oluşturur.
2
Güney Cephesi'ndeki ilk bölgesel başarıyı belirlemek.
Kuvayıyımilliye direnişiyle Fransızların Maraş'tan çekilmesi (Şubat 1920) ikinci sıradadır.
Bu gelişme, TBMM'nin açılmasından ve düzenli ordunun kurulmasından önce gerçekleşen yerel bir halk başarısıdır.
3
Doğu Cephesi'nin diplomatik sonucunu yerleştirmek.
Ermenistan ile imzalanan Gümrü Antlaşması (3 Aralık 1920) üçüncü sıradadır.
Düzenli ordunun Doğu Cephesi'ndeki başarısının ardından imzalanan bu antlaşma, TBMM'nin uluslararası alandaki ilk siyasi zaferidir.
4
Güney Cephesi'nin resmen kapanmasını sağlayan antlaşmayı yerleştirmek.
Sakarya Zaferi'nden sonra imzalanan Ankara Antlaşması (20 Ekim 1921) son sıradadır.
Batı Cephesi'ndeki Sakarya zaferinin diplomatik bir sonucu olan bu antlaşma, kronolojideki en son gelişmedir.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi Doğu ve Güney cephelerindeki askeri mücadeleler ve bu mücadeleleri sonlandıran diplomatik antlaşmaların kronolojik sırası.
Soru 104Soru

Milli Mücadele Dönemi’nde Doğu Cephesi'nde Ermenistan ile imzalanan Gümrü Antlaşması ile Güney Cephesi'nde Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi bu iki antlaşmanın ortak özellikleri arasında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM Hükümetinin askeri başarılarının diplomatik alandaki kazanımlara zemin hazırlamış olması

Cevap

TBMM Hükümetinin askeri başarıların��n diplomatik alandaki kazanımlara zemin hazırlamış olması
TBMM'nin askeri alanda kazandığı zaferler (Doğu'da Ermenilere karşı, Sakarya'da ise Yunanistan'a karşı kazanılan zaferler), sırasıyla Ermenistan ile Gümrü Antlaşması'nın ve Fransa ile Ankara Antlaşması'nın imzalanmasını sağlayarak diplomatik başarıların askeri zaferlerin sonucunda elde edildiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Doğu ve Güney cephelerindeki askeri mücadelelerin seyrini incelemek.
Doğu Cephesi'nde 15. Kolordu'nun Ermenilere karşı kazandığı askeri zafer ve Batı Cephesi'nde düzenli ordunun Sakarya Meydan Muharebesi'nde kazandığı zafer belirlenmiştir.
Antlaşmalardan önceki askeri süreçleri tespit etmek gerekir.
2
Askeri başarıların ardından gelen diplomatik adımları karşılaştırmak.
Ermenilere karşı kazanılan zafer sonrasında Gümrü Antlaşması, Sakarya Zaferi sonrasında ise Fransa ile Ankara Antlaşması imzalanmıştır.
Savaşların diplomatik sonuçlarla olan ilişkisini kurmak gerekir.
3
Seçenekleri analiz ederek ortak sonuca ulaşmak.
Her iki antlaşmanın da cephelerdeki askeri zaferler sayesinde elde edildiği görülür. Bu durum askeri başarıların diplomatik başarıları beraberinde getirdiğinin kanıtıdır.
Seçeneklerdeki ortak özelliğe ulaşmak ve doğru cevabı netleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Askeri zaferlerin diplomatik antlaşmalar üzerindeki belirleyici etkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 105Soru

Milli Mücadele Dönemi'nde Doğu ve Güney cephelerinde rol oynayan önemli şahsiyetler ile cephelerin seyrini etkileyen askeri ve diplomatik gelişmeleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kazım Karabekir
Sütçü İmam
Şahin Bey
Gümrü Antlaşması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kazım Karabekir - Doğu Cephesi Komutanı olarak görev yapmıştır; Sütçü İmam - Maraş direnişini başlatan ilk kurşunu atmıştır; Şahin Bey - Antep savunmasında Kuvayı Milliye lideridir; Gümrü Antlaşması - Ermenistan ile imzalanan ilk diplomatik antlaşmadır.
Eşleştirme, Milli Mücadele Dönemi'nde Doğu Cephesi'nde düzenli ordunun başında Kazım Karabekir'in yer alması ve bu cepheyi kapatan Gümrü Antlaşması'nın imzalanması ile Güney Cephesi'ndeki yerel Kuvayı Milliye direnişinin sembolleri olan Sütçü İmam (Maraş) ve Şahin Bey (Antep) bilgilerini tam ve doğru olarak ilişkilendirmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kazım Karabekir'in rolünü belirleme
Doğu Cephesi Komutanı olarak atanması ve 15. Kolordu ile Ermenilere karşı kazandığı zafer tespit edilmiştir.
Milli Mücadele'de Doğu Cephesi'ndeki düzenli ordunun başında Kazım Karabekir bulunmaktadır.
2
Sütçü İmam'ın tarihi olayla ilişkisini kurma
Maraş'ta Fransız ve işbirlikçi Ermenilere karşı ilk kurşunu atarak sivil direnişi başlatması tespit edilmiştir.
Sütçü İmam, Güney Cephesi'ndeki Maraş savunmasının sembol ismidir.
3
Şahin Bey'in askeri faaliyetini analiz etme
Kilis-Antep yolunu kapatarak Fransızlara karşı Antep savunmasını koordine etmesi tespit edilmiştir.
Şahin Bey, Antep bölgesindeki Kuvayı Milliye direnişinin önde gelen liderlerindendir.
4
Gümrü Antlaşması'nın siyasi önemini saptama
Ermenistan ile imzalanan antlaşmanın TBMM'nin ilk diplomatik zaferi olduğu tespit edilmiştir.
Doğu Cephesi'ndeki askeri başarıyı taçlandıran siyasi vesika Gümrü Antlaşması'dır.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi Doğu ve Güney Cepheleri'ndeki askeri liderler, yerel kahramanlar ve diplomatik sonuçlar
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 106Soru

Milli Mücadele Dönemi’nde Doğu Cephesi’nde Ermeni işgaline karşı 15. Kolordu gibi Osmanlı Devleti’nden kalan terhis edilmemiş bir düzenli ordu birliği mücadele ederken; Güney Cephesi’nde Fransız işgaline karşı tamamen yerel halkın kurduğu Kuvayı Milliye birlikleri direniş göstermiştir.

Bu durum ve cephelerin özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Güney Cephesi'ndeki mücadelenin halkın kendi imkanlarıyla başlattığı bölgesel bir direnişe dayandığına

Cevap

Güney Cephesi'ndeki mücadelenin halkın kendi imkanlarıyla başlattığı bölgesel bir direnişe dayandığı
Güney Cephesi'nde düzenli ordu birliklerinin bulunmaması ve mücadelenin Kuvayı Milliye tarafından yürütülmesi, bu cephedeki direnişin halkın kendi imkanlarıyla başlattığı bölgesel bir savunma olduğunu gösterir. Bu nedenle halkın kendi bölgesel direnişini başlattığını belirten seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Doğu ve Güney cephelerindeki askeri yapılanmalar analiz edilir.
Doğu'da düzenli ordu (15. Kolordu), Güney'de ise sivil direniş gücü olan Kuvayı Milliye'nin etkin olduğu tespit edilir.
Cephelerin savunma gücünün niteliğini anlamak için askeri yapıların kimlerden oluştuğunu belirlemek gerekir.
2
Güney Cephesi'ndeki Kuvayı Milliye'nin kuruluş amacı ve yapısı değerlendirilir.
Kuvayı Milliye'nin, işgallere karşı halkın kendi bölgesini korumak üzere kurduğu yerel direniş güçleri olduğu sonucuna ulaşılır.
Kuvayı Milliye ifadesinin bölgesel sivil direnişi temsil ettiğini doğrulamak için.
3
Seçenekler değerlendirilerek doğru yargı belirlenir.
Güney Cephesi'ndeki mücadelenin bölgesel halk direnişine dayandığı yargısının doğru, diğer seçeneklerdeki bilgilerin ise tarihsel olarak yanlış olduğu tespit edilir.
Metinden yola çıkarak ulaşılabilecek en doğrudan ve doğru genel yargıyı bulmak amacıyla.

Anahtar Kavram

Doğu ve Güney Cephelerinin askeri ve sosyal yapısı ile mücadele yöntemleri arasındaki farklar
Soru 107Soru

Milli Mücadele Dönemi hazırlık safhasında Temsil Heyeti'nin kuruluşu, yetki sınırları ve siyasi/hukuki kazanımları ile ilgili aşağıda verilen tarihsel gelişmeleri, en erken tarihliden en geç tarihliye doğru kronolojik olarak sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Mustafa Kemal Paşa'nın istifası, bölgesel Temsil Heyeti'nin kuruluşu, Temsil Heyeti'nin ulusallaşması ve Ali Fuat Paşa ataması, Amasya Görüşmeleri, Temsil Heyeti'nin Ankara'ya gelişi şeklindeki kronolojik sıra doğrudur.
Milli Mücadele hazırlık döneminde kronolojik sıra şu şekildedir: İlk olarak Mustafa Kemal'in 8-9 Temmuz 1919'da askerlikten istifa etmesi gelir. Ardından Erzurum Kongresi'nde (Temmuz-Ağustos 1919) bölgesel Temsil Heyeti kurulmuştur. Sivas Kongresi'nde (Eylül 1919) bu heyet tüm yurdu temsil edecek şekilde genişletilmiş ve Ali Fuat Paşa'yı atayarak ilk kez yürütme yetkisini kullanmıştır. Sonrasında Damat Ferit Paşa kabinesinin düşmesiyle Ekim 1919'da Amasya Görüşmeleri yapılmıştır. Son olarak, Mebusan Meclisi çalışmalarını yakından izlemek amacıyla 27 Aralık 1919'da Temsil Heyeti Ankara'ya taşınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Amasya Genelgesi sonrasında yaşanan gelişmeleri değerlendirme
Mustafa Kemal Paşa'nın 8-9 Temmuz 1919 gecesi Erzurum'da askerlikten istifa ettiği belirlenir. Bu adım, Temsil Heyeti'nin kurulmasından öncedir.
Mustafa Kemal'in sine-i millete dönerek sivil bir önder olarak mücadeleye devam etme kararının zamanlamasını saptamak.
2
Erzurum Kongresi kararlarını analiz etme
23 Temmuz - 7 Ağustos 1919 tarihli kongrede Doğu illerini temsil edecek ilk bölgesel Temsil Heyeti'nin oluşturulduğu saptanır.
Temsil Heyeti'nin ilk kez nerede ve hangi nitelikte kurulduğunu tespit etmek.
3
Sivas Kongresi kararlarını ve Temsil Heyeti'nin yetkilerini analiz etme
4-11 Eylül 1919 tarihli Sivas Kongresi'nde Temsil Heyeti'nin tüm yurdu temsil edecek şekilde genişletildiği ve Ali Fuat Paşa'nın Batı Cephesi Komutanlığına atanarak ilk kez yürütme gücünün kullanıldığı belirlenir.
Temsil Heyeti'nin bölgesel nitelikten ulusal niteliğe geçiş anını ve yürütme organı gibi hareket etmeye başladığı zamanı belirlemek.
4
Sivas Kongresi sonrası siyasi gelişmeleri ve İstanbul Hükümeti ile ilişkileri inceleme
Damat Ferit Paşa hükümetinin düşmesi ve yerine gelen Ali Rıza Paşa hükümetiyle 20-22 Ekim 1919'da Amasya Görüşmeleri'nin yapıldığı saptanır.
Temsil Heyeti'nin İstanbul Hükümeti tarafından hukuken tanındığı ilk resmi temasın zamanını belirlemek.
5
Mebusan Meclisi öncesi Temsil Heyeti'nin son hazırlık adımlarını belirleme
Meclis çalışmalarını takip etmek ve ulaşım/haberleşme kolaylığı gibi stratejik nedenlerle Temsil Heyeti'nin 27 Aralık 1919'da Ankara'ya ulaştığı belirlenir.
Milli Mücadele'nin yönetim merkezinin Ankara'ya taşınma tarihini saptamak.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Hazırlık Dönemi'nde Temsil Heyeti'nin kurumsal gelişimi, yürütme gücünü kullanması ve siyasi/hukuki meşruiyet kazanma süreci.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 108Soru

Milli Mücadele Dönemi Batı Cephesi'nde gerçekleştirilen askerî mücadeleler, gerek ulusal alanda meclisin otoritesinin güçlenmesine gerekse uluslararası alanda diplomatik gelişmelerin yaşanmasına zemin hazırlamıştır.

Aşağıda verilen Batı Cephesi muharebelerini, bu muharebelerin doğrudan sonucu olarak yaşanan gelişmelerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

I. İnönü Muharebesi
Kütahya-Eskişehir Muharebeleri
Sakarya Meydan Muharebesi
Büyük Taarruz

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

I. İnönü Muharebesi - Moskova Antlaşması ve Londra Konferansı; Kütahya-Eskişehir Muharebeleri - Ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesi ve Başkomutanlık Kanunu; Sakarya Meydan Muharebesi - Ankara ve Kars antlaşmaları; Büyük Taarruz - Mudanya Ateşkes Antlaşması ve Doğu Trakya'nın kurtarılması
Eşleştirme, Batı Cephesi'ndeki her muharebenin kendine has iç ve dış siyasi/diplomatik sonuçlarını temel almaktadır. I. İnönü zaferi Moskova Antlaşması ve Londra Konferansı'na; Kütahya-Eskişehir yenilgisi Sakarya'nın doğusuna çekilmeye ve Başkomutanlık yetkisine; Sakarya Zaferi Kars ve Ankara antlaşmalarına; Büyük Taarruz ise Mudanya Ateşkesi'ne yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
I. İnönü Muharebesi'nin sonuçlarını analiz etmek
Bu zafer sonrasında iç politikada Teşkilat-ı Esasiye Kanunu ve İstiklal Marşı kabul edilmiş, dış politikada ise Londra Konferansı düzenlenmiş ve Sovyet Rusya ile Moskova Antlaşması imzalanmıştır.
Savaşın hem ulusal hem de uluslararası diplomatik sonuçlarını belirlemek.
2
Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'nin sonuçlarını analiz etmek
Bu muharebe düzenli ordunun Batı Cephesi'ndeki tek yenilgisidir. Savaş sonrasında ordu Sakarya'nın doğusuna çekilmiş, yasama ve yürütme yetkilerini kendisinde toplayan Başkomutanlık Kanunu ile Mustafa Kemal Paşa tam yetkilendirilmiştir.
Yenilginin ordu ve meclis üzerindeki etkilerini anlamak.
3
Sakarya Meydan Muharebesi'nin sonuçlarını analiz etmek
Sakarya Zaferi'nden sonra İtilaf Devletleri ile ilişkiler değişmiş; Kafkas Cumhuriyetleri ile Kars Antlaşması imzalanarak doğu sınırı kesinleşmiş, Fransa ile Ankara Antlaşması imzalanarak Güney Cephesi kapatılmıştır.
Savaşın güney sınırları ve doğu sınırları üzerindeki etkisini belirlemek.
4
Büyük Taarruz'un sonuçlarını analiz etmek
Askerî safhayı sonlandıran bu büyük zafer, Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasını sağlamış ve diplomatik yollarla Doğu Trakya, İstanbul ve Boğazlar kurtarılmıştır.
Milli Mücadele'nin askerî safhasının bitişini ve diplomatik kazanımları tespit etmek.

Anahtar Kavram

Batı Cephesi Savaşları'nın askerî ve diplomatik sonuçları arasındaki neden-sonuç ilişkileri
ÖncekiSayfa 6 / 6
Milli Mücadele Dönemi Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) — Sayfa 6 | Examkin