Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEş Sesli (Sesteş) Sözcükler

Yazılış ve okunuşları aynı olduğu hâlde anlamları tamamen farklı olan, aralarında hi��bir anlam ilişkisi bulunmayan sözcükler sesteş (eş sesli) kabul edilir. Aralarında anlam ilişkisi bulunup hem isim hem de fiil olarak kullanılabilen sözcükler ise ortak (kökteş) kök olarak adlandırıl��r.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük sesteşlik özelliği taşımaktadır?

  1. A
    Yeni aldığı evi kendi zevkine göre boyatmak için günlerce uygun renkte bir boya aradı.
  2. B
    Anadolu coğrafyası, yüzyıllardır farklı kültürlerin göç yolları üzerinde yer almıştır.
  3. Bahçıvan, sabahın erken saatlerinde çimlerin arasındaki yabani otları tek tek yoldu.Cevap
  4. D
    Arkadaşının samimiyetinden şüphe etmediği için ona her konuda sonsuz bir güven duyuyordu.
  5. E
    Kuru toprağa düşen yağmur damlaları, etrafta toprak kokusunun yayılmasını sağladı.

Cevap

Bahçıvanın yabani otları tek tek yolduğunu belirten cümledeki 'yol' sözcüğü sesteşlik özelliği göstermektedir.
Cümledeki 'yoldu' eyleminin kökü 'yol-' fiilidir (yolmak). Bu eylem ile 'üzerinde yürünen şerit' anlamına gelen 'yol' ismi arasında hiçbir anlam bağı yoktur. Bu sebeple 'yol' kelimesi sesteş bir sözcüktür.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki altı çizili sözcüklerin köklerini ve bu köklerin cümlede hangi anlamda kullanıldığını belirlemek.
'boya', 'göç', 'yol-', 'güven' ve 'damla' kökleri belirlenmiştir.
Sözcüklerin sesteş mi yoksa ortak kök mü olduğunu tespit etmek için öncelikle kök analizinin yapılması gerekir.
2
Belirlenen köklerin isim ve fiil biçimleri arasında bir anlam ilişkisi olup olmadığını kontrol etmek.
'boya', 'göç', 'güven' ve 'damla' sözcüklerinin isim ve fiil biçimleri arasında anlam bağı olduğu; 'yol' (geçit) ile 'yol-' (çekip koparmak) arasında ise hiçbir anlam bağı olmadığı saptanmıştır.
Aralarında anlam ilişkisi bulunan isim-fiil kökleri ortak kök, anlam ilişkisi bulunmayanlar ise sesteş kök olarak kabul edilir.
3
Sesteş olan sözcüğün yer aldığı seçeneği işaretlemek.
Yol sözcüğünün sesteş olduğu kesinleştirilerek doğru yanıta ulaşılmıştır.
Yol eyleminin isim hali olan yol (yol, geçit) ile aralarında hiçbir anlam ortaklığı bulunmadığı için sesteşlik koşulu sağlanır.

Anahtar Kavram

Sesteş kök ile ortak (kökteş) kök arasındaki farklar
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Eş Sesli (Sesteş) Sözcükler

Bu konudan daha fazla soru