Soru

Zorluk: OrtaÜnsüz Benzeşmesi

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz benzeşmesi (ünsüz sertleşmesi) kuralına örnek olabilecek bir kullanım yoktur?

  1. A
    Yazarın son kitabında kullandığı akıcı dil, okurları kısa sürede sarmıştı.
  2. B
    Sınıftaki öğrencilerin hepsi, öğretmenlerinin tahtaya yazdığı soruyu çözmek için uğraşıyordu.
  3. Genç adam, bu zor günlerde kendisine uzanan dost elini minnetle karşıladı.Cevap
  4. D
    Yol kenarında bitkin bir halde duran köpeğe su ve yiyecek verdiler.
  5. E
    Saat beşte kalkan otobüse yetişmek için evden aceleyle çıktık.

Cevap

Genç adam, bu zor günlerde kendisine uzanan dost elini minnetle karşıladı.
Doğru cevap olan cümlede ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) kuralına örnek oluşturacak bir sözcük yoktur. Cümledeki 'genç' ve 'dost' sözcükleri kök halindedir ve herhangi bir ek almadıkları için sertleşmeye uğramamışlardır. 'Minnetle' sözcüğündeki vasıta eki (-le) ise sertleşmeye tabi olan ünsüzlerden biriyle başlamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki cümlelerde yer alan sözcükler eklerine ve köklerine ayrılarak incelenir.
Sözcüklerin aldığı ekler ve kök sonlarındaki sesler tespit edilir.
Ünsüz benzeşmesi kuralının gerçekleşmesi için sert ünsüzle biten bir sözcüğe yumuşak ünsüzle (c, d, g) başlayan bir ek gelmesi gerekir.
2
Ünsüz benzeşmesi barındıran sözcükler elenir.
'Sarmıştı' (ş + d > ş + t), 'sınıftaki' (f + d > f + t), 'bitkin' (t + g > t + k), 'beşte' (ş + d > ş + t) ve 'çıktık' (k + d > k + t) sözcüklerinde benzeşme olduğu görülür.
Kurala uyan sözcükleri barındıran cümleleri elemek için.
3
Ünsüz benzeşmesi olmayan cümle doğrulanır.
'Genç adam, bu zor günlerde kendisine uzanan dost elini minnetle karşıladı.' cümlesinde ünsüz benzeşmesi olmadığı saptanır.
Cümledeki 'genç' ve 'dost' sözcükleri kök halinde olup ek almadıklarından ses olayına uğramamıştır. 'Minnetle' sözcüğündeki vasıta eki ise kural kapsamındaki ünsüzlerle başlamamaktadır.

Anahtar Kavram

Ünsüz Benzeşmesi (Ünsüz Sertleşmesi)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla