Examkin

Soru

Zorluk: ZorÜnsüz Benzeşmesi

Aşağıda verilen ses bilgisi kurallarını ve özelliklerini ilgili örnek sözcüklerle eşleştiriniz.

  • Türetilirken (yapım eki alırken) ünsüz benzeşmesi kuralına uğramış sözcükAtkı
  • Kelime birleşmesi sırasında ünsüz benzeşmesi kuralına uymayan sözcükAkciğer
  • Matematik veya geometri terimi yapımında kullanılan ve ünsüz benzeşmesi kuralına aykırılık oluşturan ekDörtgen
  • Ünsüz benzeşmesi kuralına uyulmamas��ndan ötürü yazım yanlışı barındıran kullanım1983'de

Cevap

Türetilirken ünsüz benzeşmesi geçiren sözcük 'Atkı' ile; kelime birleşmesi sırasında benzeşmeye uymayan sözcük 'Akciğer' ile; terim yapımında benzeşmeye aykırılık oluşturan ek 'Dörtgen' ile; benzeşmeye uyulmadığı için yazım yanlışı barındıran kullanım ise '1983'de' ifadesi ile eşleşir.
Türetilirken benzeşme geçiren sözcük 'Atkı'dır çünkü 'at-gı' yapısında benzeşme gerçekleşmiştir. Birleşik sözcüklerde benzeşme aranmadığı için 'Akciğer' sözcüğü kural dışı kalır. Geometrik terimlerdeki '-gen' ekinin kurala aykırı olması 'Dörtgen' sözcüğünde gözlemlenir. Yazım yanlışı barındıran kullanım ise sert ünsüzle biten sayıya yumuşak ünsüzle başlayan ek getirilmesiyle oluşan '1983'de' ifadesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Örnek sözcüklerin ek ve kök analizini yaparak türetilme sırasındaki ses olayını belirlemek.
'Atkı' sözcüğünün kökü 'at-' fiilidir ve fiilden isim yapan '-gı' ekini almıştır. Kök sonundaki 't' sert ünsüzü, ek başındaki 'g' yumuşak ünsüzünü 'k' sert ünsüzüne dönüştürmüştür. Bu durum yapım eki alırken gerçekleşen ünsüz benzeşmesidir.
Türeme esnasında meydana gelen ünsüz benzeşmesini saptamak.
2
Birleşik sözcüklerin ses özelliklerini kontrol etmek.
'Akciğer' sözcüğü 'ak' ve 'ciğer' sözcüklerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Türkçede iki kelimenin birleşme sınırında ünsüz benzeşmesi aranmaz.
Birleşik kelimelerdeki özel ses durumu istisnasını belirlemek.
3
Geometrik terimlerin aldığı ekleri ve bunların ses kuralları ile ilişkisini incelemek.
'Dörtgen' sözcüğündeki '-gen' eki, kendisinden önce gelen 't' sert ünsüzüne rağmen sertleşmeye uğramamış ve '-ken' biçimine dönüşmemiştir.
Kelime yapımındaki istisnai ek kullanımını tespit etmek.
4
Sayıların ek alması sırasındaki yazım ve ses kurallarını kontrol etmek.
1983 sayısı 'üç' ile bittiği için son sesi sert ünsüz olan 'ç'dir. Eklenen bulunma durumu ekinin sertleşerek '-te' olması gerekirken yumuşak ünsüzlü '-de' şeklinde bırakılması yazım yanlışı oluşturur.
Sayıların yazımında ünsüz sertleşmesi kuralına aykırılıktan doğan yazım hatasını belirlemek.

Anahtar Kavram

Ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) kuralları, ek ve kök düzeyindeki değişimler, birleşik sözcükler ile terim eklerindeki istisnai durumlar ve sayılara getirilen eklerdeki yazım kuralları uygulamaları.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Ünsüz Benzeşmesi

Bu konudan daha fazla soru