Examkin

Soru

Zorluk: ZorÜnsüz Benzeşmesi

I. Yıllar boyunca kütüphanenin loş köşesinde biriken sararmış kâğıtları özenle tasnif etti.
II. Genç yazarın son romanındaki akıcı üslup, okuyucuyu ilk sayfadan itibaren sarmayı başarıyordu.
III. Rüzgârın uğultusu arttıkça deniz kenarındaki ahşap kulübenin pencereleri sarsılmaya başladı.
IV. Hayatın karmaşasından kaçıp bu sakin kasabaya yerleştiğinden beri oldukça mutluydu.
V. Bilim insanları, doğanın gizemlerini çözmek için seçkin bir heyet oluşturmuştu.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) yoktur?

  1. A
    I.
  2. II.Cevap
  3. C
    III.
  4. D
    IV.
  5. E
    V.

Cevap

İkinci cümlede ünsüz benzeşmesi örneği yoktur.
İkinci cümlede yer alan sözcükler incelendiğinde hiçbirinde ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) ses olayının gerçekleşmediği görülür. Cümledeki 'sayfadan' kelimesinde sert ünsüz olan 'f' harfi bulunmasına rağmen kelime kökü ('sayfa') ünlüyle bittiği için gelen '-dan' durum eki sertleşmeye uğramamıştır. 'başarıyordu' sözcüğünde ise ekin geldiği ses ('r') yumuşak ünsüz olduğu için benzeşme kuralları dışındadır. Bu nedenle bu cümlede ünsüz benzeşmesi örneği yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki tüm cümlelerde yer alan sözcükleri kök ve eklerine ay��rarak sert ünsüzle biten kelimelere gelen eklerin durumunu incelemek.
I. cümlede 'etti' (et-di), III. cümlede 'arttıkça' (art-tık-ça), IV. cümlede 'yerleştiğinden' (yerleş-tiğinden) ve 'oldukça' (olduk-ça), V. cümlede 'seçkin' (seç-kin) ve 'oluşturmuştu' (oluştur-muş-tu) sözcüklerinde sert ünsüzlerin yan yana gelerek benzeşme oluşturduğu görülür.
Ünsüz benzeşmesini tespit edebilmek için öncelikle kelimenin sert ünsüzlerden biriyle (f, s, t, k, ç, ş, h, p) bitmesi ve ardından yumuşak ünsüzle (c, d, g) başlayan bir ek alarak bu eki sertleştirmesi (ç, t, k) gerekir.
2
İkinci cümledeki sözcükleri tek tek kontrol ederek ünsüz benzeşmesi kuralına uygun bir kullanım olup olmadığını teyit etmek.
İkinci cümledeki hiçbir kelimede ünsüz benzeşmesi gerçekleşmemiştir.
Cümledeki 'sayfadan' kelimesinde 'f' sert ünsüzü bulunmasına rağmen kelime ünlüyle bittiği için benzeşme gerçekleşmez; 'üslup' kelimesi sert ünsüzle bitse de ardından yumuşak ünsüzle başlayan bir ek gelmemiştir.

Anahtar Kavram

Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşmesi) Kuralı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Ünsüz Benzeşmesi

Bu konudan daha fazla soru