Soru

Zorluk: KolayÜnsüz Benzeşmesi

Aşağıda sol sütunda verilen ünsüz benzeşmesine uğramış sözcükleri, sağ sütunda verilen bu ses olayının açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

  • sınıftaBulunma durumu eki olan -da ekinin sertleşerek -ta olması
  • çiçekçiİsimden isim yapım eki olan -ci ekinin sertleşerek -çi olması
  • coşkuFiilden isim yapım eki olan -gı ekinin sertleşerek -ku olması
  • 1923'teBulunma durumu eki olan -de ekinin sayıya gelen ekte sertleşerek -te olması

Cevap

"sınıfta" sözcüğü bulunma durumu eki alan -da ekinin sertleşmesiyle, "çiçekçi" sözcüğü -ci ekinin sertleşmesiyle, "coşku" sözcüğü -gı ekinin sertleşmesiyle, "1923'te" ifadesi ise sayıya gelen -de ekinin sertleşmesiyle eşleşir.
Verilen sözcüklerin tamamı "f, s, t, k, ç, ş, h, p" sert ünsüzlerinden biriyle bittiği için, bu sözcüklere gelen "c, d, g" ile başlayan ekler sertleşerek sırasıyla "ç, t, k"ye dönüşmüştür. Bu durum ünsüz benzeşmesinin temel kurallarıyla tam olarak uyuşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kelimelerin kök/gövde sonundaki ünsüzleri ve gelen ekleri belirleme.
"sınıf" (f), "çiçek" (k), "coş-" (ş) ve "1923 (üç)" (ç) sözcüklerinin hepsi "f, s, t, k, ç, ş, h, p" sert ünsüzleriyle bitmektedir.
Ünsüz benzeşmesinin gerçekleşmesi için kelimenin sert ünsüzle bitmesi gerekir.
2
Kelimelere gelen eklerin orijinal biçimlerini ve uğradıkları değişimi inceleme.
-da/-de bulunma durumu eki, -ci yapım eki ve -gı yapım eki yumuşak ünsüzlerle (c, d, g) başlar; ancak bu kelimelere geldiğinde sertleşerek sırasıyla -ta/-te, -çi, -ku olmuştur.
Sert ünsüzle biten kelimelerden sonra gelen eklerin başındaki yumuşak ünsüzler (c, d, g) sertleşerek ç, t, k olur.
3
Kelimeler ile açıklamaları eşleştirme.
sınıfta -> bulunma eki -da sertleşmesi, çiçekçi -> -ci eki sertleşmesi, coşku -> -gı eki sertleşmesi, 1923'te -> sayıya gelen -de eki sertleşmesi.
Her kelimedeki ünsüz sertleşmesi türü ve eki açıklamalardaki ifadelerle bire bir örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Sert ünsüzle (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biten bir sözcüğe "c, d, g" yumuşak ünsüzleriyle başlayan bir ek geldiğinde, ekin başındaki yumuşak ünsüzlerin sertleşerek "ç, t, k" ünsüzlerine dönüşmesine ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) denir.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla