Examkin

Soru

Zorluk: ZorMendel İlkeleri ve Çaprazlamalar

Bir canlı türünde AA ve BB karakterlerini kontrol eden genler aynı kromozom üzerinde bağlı olup, DD ve EE karakterlerini kontrol eden genler ise farklı (bağımsız) kromozomlarda yer almaktadır.

Genotipleri AaBbDdeeAaBbDdee olan dişi ve erkek iki bireyin çaprazlanması sağlanıyor. Bu bireylerin her ikisinde de AA aleli ile bb alelinin aynı kromozom üzerinde bulunduğu ve gamet oluşumu sırasında krossing over gerçekleşmediği bilinmektedir.

Buna göre, bu çaprazlama sonucunda;
I. AabbDdeeAabbDdee
II. aaBBDdeeaaBBDdee
III. AaBbDdeeAaBbDdee

genotipine sahip yavru bireylerin oluşma olasılıkları arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A
    I > II > III
  2. III > II > ICevap
  3. C
    III > I > II
  4. D
    III > I = II
  5. E
    I = II = III

Cevap

Çaprazlama sonucunda oluşabilecek yavru bireylerin olasılık sıralaması III > II > I şeklindedir.
Doğru sıralama, bağlı genlerin krossing over olmadan gamet oluşturma kuralları ve bağımsız genlerin bağımsız dağılımı ilkelerine dayanmaktadır. Ab/aBAb/aB genotipine sahip ebeveynlerden abab gameti üretilemeyeceği için AabbDdeeAabbDdee genotipindeki bireyin olasılığı 0 olur. aaBBDdeeaaBBDdee genotipinin olasılığı 1/8, AaBbDdeeAaBbDdee genotipinin olasılığı ise 1/4'tür. Bu durumda olasılıklar arasındaki ilişki III > II > I şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Karakterlerin bağlılık durumlarını ve kromozom üzerindeki dizilimlerini belirleme.
Bireylerin genotipi Ab/aB Dd eeAb/aB \ Dd \ ee şeklindedir. Krossing over gerçekleşmediği için AaBbAaBb karakterleri yönüyle sadece AbAb ve aBaB gametleri oluşabilir.
Olasılık hesaplamalarının doğru yapılabilmesi için öncelikle oluşabilecek gamet çeşitlerinin ve oranlarının belirlenmesi gerekir.
2
Her bir genotipin oluşma olasılığını ayrı ayrı hesaplama.
I. AabbDdeeAabbDdee için AabbAabb oluşma olasılığı 00'dır (çünkü abab gameti oluşamaz). Bu nedenle bu genotipin olasıl��ğı 00'dır.
II. aaBBDdeeaaBBDdee için aaBBaaBB olasılığı 1/41/4, DdDd olasılığı 1/21/2, eeee olasılığı 11'dir. Toplam olasılık: 1/4×1/2×1=1/81/4 \times 1/2 \times 1 = 1/8'dir.
III. AaBbDdeeAaBbDdee için AaBbAaBb olasılığı 1/21/2, DdDd olasılığı 1/21/2, eeee olasılığı 11'dir. Toplam olasılık: 1/2×1/2×1=1/41/2 \times 1/2 \times 1 = 1/4'tür.
Bağımsız genlerin olasılıkları çarpım kuralı ile birleştirilerek toplam genotip olasılıkları bulunur.
3
Elde edilen olasılıkları karşılaştırarak sıralama yapma.
III (1/41/4) > II (1/81/8) > I (00)
Genotiplerin olasılık değerleri büyükten küçüğe doğru sıralanır.

Anahtar Kavram

Mendel İlkeleri ve Bağlı Genlerde Gamet Oluşumu
Bu soruyu puanla

Konular

Mendel İlkeleri ve Çaprazlamalar

Bu konudan daha fazla soru