Mendel ilkelerine göre, bağımsız genlerle kalıtılan karakterler için sol sütunda verilen e… — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi)

Mendel ilkelerine göre, bağımsız genlerle kalıtılan karakterler için sol sütunda verilen ebeveyn çaprazlamalarını, sağ sütunda verilen ve bu çaprazlamalar sonucunda oğul döllerde ( $F_1$ ) oluşması beklenen fenotipik ayrışım oranları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

$Aa \times Aa$ çaprazlaması $3 : 1$ oranında iki farklı fenotip sınıfının oluşması
$Aa \times aa$ çaprazlaması $1 : 1$ oranında iki farklı fenotip sınıfının oluşması
$AaBb \times AaBb$ çaprazlaması $9 : 3 : 3 : 1$ oranında dört farklı fenotip sınıfının oluşması
$AaBb \times aabb$ çaprazlaması $1 : 1 : 1 : 1$ oranında dört farklı fenotip sınıfının oluşması

Cevap

Eşle��tirme şu şekilde olmalıdır: Aa x Aa çaprazlaması 3:1 oranıyla (baskın ve çekinik fenotipler 3:1 oranında oluşur), Aa x aa çaprazlaması 1:1 oranıyla (baskın ve çekinik fenotipler eşit olasılıkla oluşur), AaBb x AaBb çaprazlaması 9:3:3:1 oranıyla (dihibrit açılım), AaBb x aabb çaprazlaması ise 1:1:1:1 oranıyla (dihibrit kontrol çaprazlaması) eşleşmelidir.

Mendel ilkelerine göre, bağımsız genlerle yapılan çaprazlamalarda monohibrit kendileştirme (

Aa \times Aa

) sonucunda

3:1

fenotipik ayrışım oranı elde edilir. Monohibrit kontrol çaprazlamasında (

Aa \times aa

) fenotipik ayrışım oranı

1:1

olur. İki karakter bakımından heterozigot olan bireylerin dihibrit kendileştirmesi (

AaBb \times AaBb

) sonucunda

9:3:3:1

oranı gözlenirken, dihibrit kontrol çaprazlaması (

AaBb \times aabb

) her fenotip sınıfının eşit olasılıkla oluşmasıyla

1:1:1:1

ayrışım oranını verir.

Adım Adım Çözüm

Ebeveynlerin gamet oluşturma olasılıklarını belirlemek.

Aa

birey

A

a

gametlerini

\frac{1}{2}

olasılıkla oluşturur;

AaBb

birey ise bağımsız genler kuralına göre

AB

Ab

aB

ab

gametlerini

\frac{1}{4}

olasılıkla oluşturur.

Karakterlerin çaprazlama sonuçlarını hesaplayabilmek i��in öncelikle oluşacak gametlerin çeşitlerini ve olasılıklarını saptamak gerekir.

Gametlerin birleşimi sonucu oluşacak döllerin fenotip olasılıklarını hesaplamak.

Aa \times Aa

çaprazlamasından

\frac{3}{4}

baskın (

A-

) ve

\frac{1}{4}

çekinik (

aa

) fenotip;

AaBb \times AaBb

çaprazlamasından ise bağımsız olasılıkların çarpımıyla

\frac{9}{16}

A-B-

\frac{3}{16}

A-bb

\frac{3}{16}

aaB-

\frac{1}{16}

aabb

fenotipleri elde edilir.

Her bir çaprazlama sonucunda oğul döllerde ortaya çıkacak fenotipik sınıfları ve dağılımlarını belirlemek.

Fenotipik sınıfların oranlarını sadeleştirerek eşleştirmeyi tamamlamak.

Monohibrit kendileştirme için

3:1

, monohibrit kontrol çaprazlaması için

1:1

, dihibrit kendileştirme için

9:3:3:1

ve dihibrit kontrol çaprazlaması için

1:1:1:1

fenotip oranları elde edilerek doğru eşleşme kurulur.

Elde edilen teorik olasılıkları oran biçiminde ifade ederek sağ sütundaki seçeneklerle eşleştirmek.

Anahtar Kavram

Mendel İlkeleri ve Çaprazlamalar sonucu oluşan fenotipik ayrışım oranları

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru