Soru

Zorluk: OrtaYan Anlam

Kütüphanenin loş köşesinde oturan araştırmacı, elindeki eski kitabın yıpranmış (I)metnini yavaşça okuyordu. Masanın üzerinde duran lambanın ışığı, odadaki karanlığı (II)yaran ince bir hat oluşturmuştu. Kitaplığın en üst rafında, tozlu kutuların arkasına gizlenmiş çekmecenin (III)kilidini paslanmış gördü. Çekmeceyi açmak için anahtarın (IV)dilini yuvaya dikkatlice uydurmaya çalıştı. Kilit büyük bir gürültüyle açılırken araştırmacının içindeki heyecan dalgası iyice (V)köpürmüştü.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi, temel anlamıyla şekilsel veya işlevsel bir benzerlik ilişkisi korunarak yeni bir varlığı karşılayacak biçimde (yan anlamda) kullanılmıştır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVCevap
  5. E
    V

Cevap

Anahtarın dili ifadesindeki dil sözcüğü, organ adı olan dil ile şekilsel ve işlevsel bir benzerlik taşıyarak yeni bir varlığı karşıladığı için yan anlamda kullanılmıştır.
IV numaralı 'dilini' sözcüğü, insan organı olan dil ile kurulan şekilsel ve işlevsel benzerlik ilişkisi doğrultusunda yan anlam kazanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada altı çizili olan sözcüklerin cümledeki bağlamlarını ve gerçek anlamlarıyla olan ilişkilerini incelemek.
Sözcüklerin gerçek, yan veya mecaz anlamda olup olmadıkları belirlenir.
Sözcüklerin hangi anlam özelliğiyle kullanıldığını tespit etmek için ilk adımdır.
2
IV numaralı 'dilini' sözcüğünü incelemek.
Anahtarın yuva içindeki metal dişli kısmı olan 'dil', organ olan 'dil' ile benzerlik ilişkisi kurarak yan anlam kazanmıştır.
Yan anlamın temel koşulu olan şekilsel/işlevsel benzerliğin sağlanıp sağlanmadığını doğrulamak gerekir.
3
Diğer sözcüklerin anlam özelliklerini kontrol ederek çelişkileri gidermek.
I ve III numaralı sözcükler gerçek, II ve V numaralı sözcükler ise mecaz anlamlıdır.
Diğer seçeneklerin doğru yanıt olmadığını kesinleştirmek amacıyla yapılır.

Anahtar Kavram

Yan Anlam
Bu soruyu puanla

Konular