Soru

Zorluk: OrtaEmpirizm (Deneycilik)

John Locke'a göre zihin, duyular aracılığıyla gelen renk, sıcaklık, sertlik gibi basit fikirleri edilgin (pasif) bir şekilde kabul eder. Ancak bu basit fikirleri aldıktan sonra etkin hâle geçerek onları birleştirir, karşılaştırır ve soyutlar; böylece 'karmaşık fikirler' inşa eder. Örneğin, zihnimizdeki 'altın' fikri; sarılık, ağırlık, sertlik ve belirli bir biçim gibi basit fikirlerin bir araya getirilmesiyle oluşur. Zihin bu niteliklerin kendi başına var olamayacağını varsayarak onların altında yatan, onları destekleyen ortak bir taşıyıcı olarak 'töz' fikrine ulaşır.

Bu parçadan yola çıkılarak John Locke'un bilgi anlayışıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

  1. A
    Akıl, duyulardan tamamen bağımsız olarak 'töz' ve benzeri temel kavramları apriori (doğuştan) üretebilme gücüne sahiptir.
  2. B
    Duyular insanı yanılttığı için, basit duyumların birleştirilmesiyle elde edilen karmaşık kavramlar nesnel gerçekliğin bilgisini yansıtamaz.
  3. İnsan zihninde doğuştan gelen hiçbir kavram yoktur; en soyut fikirler bile duyu deneyimlerinin zihinde i��lenmesi ve düzenlenmesiyle oluşur.Cevap
  4. D
    Zihin, dış dünyadan gelen duyumları doğuştan getirdiği zaman ve mekân gibi değişmez kalıplara yerleştirerek bilgiye dönüştürür.
  5. E
    Düşünsel dünyadaki töz kavramı fiziksel gerçeklikten bağımsız olduğundan, dış dünyaya dair bilgimiz öznel tasarımlardan ibarettir.

Cevap

İnsan zihninde doğuştan gelen hiçbir kavram yoktur; en soyut fikirler bile duyu deneyimlerinin zihinde işlenmesi ve düzenlenmesiyle oluşur.
İnsan zihninde doğuştan gelen hiçbir kavramın olmadığını ve en soyut fikirlerin bile duyu deneyimlerinin zihinde işlenmesiyle oluştuğunu belirten ifade doğru cevaptır. Çünkü Locke'un empirizminin merkezinde zihnin başlangıçta boş bir levha (tabula rasa) olduğu ve her türlü karmaşık düşüncenin duyularla toplanan basit fikirlerin zihinsel süreçlerle birleştirilmesiyle kurulduğu fikri yatar.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki temel argümanı analiz etmek.
Parçada Locke'un zihnin duyusal verileri alıp işleyerek karmaşık kavramlara ulaştığı ve doğuştan hazır bilgi bulunmadığı fikri işlenmektedir.
Empirizmin bilgi edinme sürecini anlamak için öncelikle zihnin çalışma mekanizmasını kavramak gerekir.
2
Seçeneklerdeki felsefi yaklaşımları incelemek.
Seçeneklerde rasyonalizm, kritisizm, septisizm ve idealizm gibi empirizme alternatif ya da karşıt görüşler yer almaktadır.
Empirizmin özgün savını diğer bilgi kuramlarından ayırt etmek.
3
Doğru yargıyı belirlemek.
Zihnin başlangıçta boş olduğu ve karmaşık fikirlerin duyusal hammaddenin işlenmesiyle elde edildiği yargısı parçadaki anlatımla uyuşmaktadır.
Zihnin edilgen duyumları etkin şekilde işleyerek karmaşık fikirlere ulaşması, doğuştan gelen fikirlerin reddine (tabula rasa) dayanır.

Anahtar Kavram

Empirizm ve Locke'un Bilgi Kuramı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla