Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİklim Elemanları: Rüzgarlar

Gündüz vakti güneş ışınlarını doğrudan alan dağ yamaçları, güneş ışınlarının doğrudan ulaşamadığı vadi tabanlarına göre daha hızlı ve fazla ısınır. Bu durum yamaçlar ile vadi tabanı arasında yerel basınç farklarına yol açarak vadi meltemi adı verilen rüzgarların oluşmasını sağlar.

Buna göre, vadi meltemlerinin oluşum süreci ve özellikleri ile ilgili;

I. Gündüz vadi tabanında yüksek basınç alanı, dağ yamaçlarında ise alçak basınç alanı konumlanır.
II. Gece saatlerinde sıcaklık farkının yön değiştirmesiyle rüzgarın esiş yönü dağ yamaçlarından vadi tabanına doğru döner.
III. Bu rüzgarlar, nemli deniz havasını dağ yamaçlarına taşıdığı için estikleri bölgeye bol orografik (yamaç) yağış bırakırlar.

yargılarından hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IICevap
  4. D
    I ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

Gündüz vadi tabanında yüksek basınç alanı, dağ yamaçlarında ise alçak basınç alanı konumlanır ve gece saatlerinde sıcaklık farkının yön değiştirmesiyle rüzgarın esiş yönü dağ yamaçlarından vadi tabanına doğru döner öncüllerini içeren 'I ve II' seçeneğidir.
Gündüz vadi tabanının yüksek basınç, yamaçların alçak basınç olmasıyla oluşan vadi meltemi ile gece yamaçların yüksek basınç, vadi tabanının alçak basınç olmasıyla yön değiştiren dağ meltemi doğru bilgilerdir. Meltemler yerel rüzgar olduklarından yağış oluşturmazlar. Bu nedenle birinci ve ikinci öncüller doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Gündüz saatlerindeki basınç dağılımını analiz etme.
Gündüz ısınan dağ yamaçları alçak basınç (AB), gölgede kalan veya daha yavaş ısınan vadi tabanı ise yüksek basınç (YB) merkezi olur. Rüzgar yüksek basınçtan alçak basınca doğru, yani vadiden dağ yamacına doğru eser (vadi meltemi). Bu durum birinci öncülün doğru olduğunu gösterir.
Rüzgarın yönünün yüksek basınçtan alçak basınca doğru esme prensibini uygulamak gerekir.
2
Gece saatlerindeki durum ve rüzgar yönünün değişimini analiz etme.
Gece yamaçlar ışıma nedeniyle vadi tabanına göre daha hızlı soğur ve yüksek basınç (YB) alanına dönüşür. Vadi tabanında ise hava daha sıcaktır ve alçak basınç (AB) alanı oluşur. Rüzgar dağ yamacından vadiye doğru eser (dağ meltemi). Bu durum ikinci öncülün doğru olduğunu gösterir.
Günlük sıcaklık ve basınç değişiminin rüzgar yönünü nasıl etkilediğini belirlemek gerekir.
3
Meltem rüzgarlarının genel özelliklerini ve yağış bırakma durumunu değerlendirme.
Meltem rüzgarları günlük sıcaklık farklarıyla oluşan, etki alanı dar olan yerel rüzgarlardır. Nem taşıma kapasiteleri düşük olduğundan ve kısa süreli estiklerinden yağış bırakmazlar. Orografik (yamaç) yağışları denizden gelen nemli hava kütlelerinin dağ sırasına çarpıp yükselmesiyle oluşur, yerel meltemlerle oluşmaz. Bu durum üçüncü öncülün yanlış olduğunu gösterir.
Meltem rüzgarlarının iklim ve yağış üzerindeki etkilerini tespit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Dağ ve vadi meltemlerinin günlük sıcaklık ve basınç farklarına bağlı olarak oluşumu ve özellikleri.
Bu soruyu puanla

Konular

İklim Elemanları: Rüzgarlar

Bu konudan daha fazla soru