Mendel ilkelerine göre, bağımsız genlerle kalıtılan A, B ve D karakterleri için sol sütund… — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi)

Mendel ilkelerine göre, bağımsız genlerle kalıtılan $A$ , $B$ ve $D$ karakterleri için sol sütunda verilen ebeveyn çaprazlamaları ve oluşması beklenen hedef yavru özelliklerini, sağ sütunda verilen bu özelliklerin gerçekleşme olasılıklarıyla eşleştiriniz.

$AaBbDd \times Aabbdd$ çaprazlanması sonucu $A\_B\_D\_$ fenotipli yavru oluşma olasılığı $\frac{3}{16}$
$AaBBDd \times AabbDd$ çaprazlanması sonucu $AaBbDd$ genotipli yavru oluşma olasılığı $\frac{1}{4}$
$AaBbDd \times AaBbDd$ çaprazlanması sonucu $A\_B\_dd$ fenotipli yavru oluşma olasılığı $\frac{9}{64}$
$AaBbDd \times aaBbDd$ çaprazlanması sonucu $aabbdd$ genotipli yavru oluşma olasılığı $\frac{1}{32}$

Cevap

Sol sütundaki çaprazlamaların sağ sütundaki olasılıklarla doğru eşleşmesi sırasıyla şu şekildedir: Birinci ifade üç bölü on altı ile, ikinci ifade bir bölü dört ile, üçüncü ifade dokuz bölü altmış dört ile ve dördüncü ifade bir bölü otuz iki ile eşleşir.

Verilen çaprazlamaların her biri için bağımsız genlerin kalıtım kuralları uygulanır. Her bir karakter (A, B ve D) kendi içinde monohibrit veya kontrol çaprazlaması kurallarına göre değerlendirilir. Belirlenen bağımsız olasılık değerleri çarpım kuralı (çarpma yöntemi) kullanılarak birleştirilir. Buna göre; birinci çaprazlamanın olasılığı üç bölü on altı, ikinci çaprazlamanın olasılığı bir bölü dört, üçüncü çaprazlamanın olasılığı dokuz bölü altmış dört ve dördüncü çaprazlamanın olasılığı bir bölü otuz iki olarak hesaplanır ve eşleştirmeler bu şekilde gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

Birinci çaprazlama için fenotip olasılıklarının hesaplanması

Aa \times Aa \rightarrow P(A\_) = \frac{3}{4}

Bb \times bb \rightarrow P(B\_) = \frac{1}{2}

Dd \times dd \rightarrow P(D\_) = \frac{1}{2}

olarak belirlenir. Toplam olasılık:

\frac{3}{4} \times \frac{1}{2} \times \frac{1}{2} = \frac{3}{16}

'dır.

Mendel'in bağımsız açılım ilkesine göre, farklı karakterleri kontrol eden genlerin alelleri gametlere bağımsız olarak dağılır ve olasılıklar çarpım kuralıyla birleştirilir.

İkinci çaprazlama için genotip olasılıklarının hesaplanması

Aa \times Aa \rightarrow P(Aa) = \frac{1}{2}

BB \times bb \rightarrow P(Bb) = 1

Dd \times Dd \rightarrow P(Dd) = \frac{1}{2}

olarak hesaplanır. Toplam olasılık:

\frac{1}{2} \times 1 \times \frac{1}{2} = \frac{1}{4}

'tür.

İstenen genotip sınıflarının tekil olasılıkları kendi çaprazlama grupları içinde bulunup çarpılır.

Üçüncü çaprazlama için fenotip olasılıklarının hesaplanması

Aa \times Aa \rightarrow P(A\_) = \frac{3}{4}

Bb \times Bb \rightarrow P(B\_) = \frac{3}{4}

Dd \times Dd \rightarrow P(dd) = \frac{1}{4}

olarak belirlenir. Toplam olasılık:

\frac{3}{4} \times \frac{3}{4} \times \frac{1}{4} = \frac{9}{64}

'tür.

Trihibrit ebeveynlerin kendileştirilmesinde bağımsız genlerin monohibrit oranları çarpılarak hedef kombinasyonun olasılığı bulunur.

Dördüncü çaprazlama için genotip olasılıklarının hesaplanması

Aa \times aa \rightarrow P(aa) = \frac{1}{2}

Bb \times Bb \rightarrow P(bb) = \frac{1}{4}

Dd \times Dd \rightarrow P(dd) = \frac{1}{4}

olarak hesaplanır. Toplam olasılık:

\frac{1}{2} \times \frac{1}{4} \times \frac{1}{4} = \frac{1}{32}

'dir.

Homozigot çekinik genotiplerin oluşma olasılıkları kendi alel çiftleri üzerinden hesaplanır ve çarpılır.

Anahtar Kavram

Mendel İlkeleri ve Çaprazlamalar

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru