Soru

Zorluk: ZorTürk Dış Politikası (1923-1932)

Lozan Barış Antlaşması sonrasında Türk dış politikasının 1923-1932 yılları arasındaki öncelikli hedefi, Lozan'dan arta kalan sorunları ç��züme kavuşturmak ve egemenlik haklarını koruyarak uluslararası alanda barışçı bir denge kurmaktı. Bu süreçte Türkiye, farklı devletlerle egemenlik hakları, sınırlar ve nüfus gibi konularda kritik diplomatik m��cadeleler yürütmüştür.

Buna göre, sol sütundaki tarihsel gelişmeleri, sağ sütundaki bu gelişmelerin yaşandığı ilgili devletlerle eşleştiriniz.

  • Milletler Cemiyeti'nin tavsiye kararı doğrultusunda şekillenen ve Haliç Konferansı ile başlayan ikili görüşmeler sonucunda Musul'un Misak-ı Milli sınırları dışında kalmasıyla neticelenen sınır sorunuİngiltere
  • Türk Hükümeti'nin egemenlik haklarını koruma kararlılığı doğrultusunda, okullarda Türkçe, tarih ve coğrafya derslerinin T��rk öğretmenler tarafından okutulması zorunluluğuna karşı gösterilen diplomatik tepkilerin reddedilmesiyle çözülen krizFransa
  • Lozan Barış Antlaşması'ndaki 'etabli' (yerleşik) kavramının sınırlandırılması konusundaki görüş ayrılıklarının savaş eşiğine getirdiği, ancak 10 Haziran 1930 Ankara Antlaşması ile çözülen nüfus değişimi süreciYunanistan
  • Batı dünyası ile ilişkilerin gergin olduğu bir dönemde, Türkiye'nin uluslararası yalnızlıktan kurtulmak ve doğu sınırlarının güvenliğini pekiştirmek amacıyla 1925 yılında imzaladığı Dostluk ve Tarafsızlık AntlaşmasıSovyetler Birliği

Cevap

Eşleşmeler şu şekildedir: Musul Sorunu İngiltere ile, Yabancı Okullar Sorunu Fransa ile, Nüfus Mübadelesi Yunanistan ile ve Dostluk ve Tarafsızlık Antlaşması Sovyetler Birliği ile eşleşir.
Eşleştirmelerin tamamı, 1923-1932 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti'nin dış politikada karşılaştığı sorunların ve yürüttüğü diplomasinin doğru devletlerle eşleştirilmesiyle sağlanır. Musul meselesi İngiltere ile, yabancı okullar krizleri Fransa ile, nüfus mübadelesi Yunanistan ile, 1925 Dostluk ve Tarafsızlık Antlaşması ise Sovyetler Birliği ile doğrudan ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Musul Sorunu'na odaklanılması
Milletler Cemiyeti kararı ve İngiltere ile yürütülen diplomatik süreçlerin Musul Sorunu'nu doğrudan İngiltere ile ilişkilendirdiği görülür.
Musul, Irak sınırında yer aldığı için bu sınırın tespiti doğrudan Irak'ı mandası altında bulunduran İngiltere ile yürütülmüştür.
2
Yabancı Okullar meselesinin analiz edilmesi
Türkiye'nin egemenlik hakları gereği iç hukuk kurallarına uymasını zorunlu kıldığı yabancı okulların en yoğun şekilde Fransa'ya ait olması nedeniyle krizin Fransa ile yaşandığı saptanır.
Fransa, Lozan sonrasında Türkiye'deki Katolik okullarının ayrıcalıklı statüsünü korumak için müdahale girişimlerinde bulunmuş ancak Türkiye egemenlik hakları gereği bunu bir iç mesele olarak görerek reddetmiştir.
3
Nüfus Mübadelesi ve etabli krizinin incelenmesi
Lozan'daki nüfus değişimi maddelerinin yorumlanması ve İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türklerin 'etabli' sayılması krizinin Yunanistan ile yaşandığı anlaşılır.
1930 Ankara Antlaşması ile çözülen bu kriz, Türkiye ile Yunanistan arasında nüfus yapısını düzenleyen doğrudan bir ikili ilişkidir.
4
Dostluk ve Tarafsızlık Antlaşması'nın değerlendirilmesi
1925 yılında imzalanan bu antlaşmanın, Türkiye'nin Musul Sorunu yüzünden İngiltere ile yaşadığı gerginlik ve uluslararası yalnızlık döneminde Sovyetler Birliği ile yapıldığı belirlenir.
Türkiye, batılı güçler karşısında denge kurmak ve doğu sınırlarını güvence altına almak için Sovyetler Birliği ile yakınlaşmıştır.

Anahtar Kavram

Lozan Sonrası Türk Dış Politikası (1923-1932) Dönemindeki Temel Sorunlar ve İlgili Devletler
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla