Soru

Zorluk: ZorTürk Dış Politikası (1923-1932)

Lozan Barış Antlaşması sonrasında Türkiye ile Fransa arasında yaşanan önemli sorunlardan biri de Fransız sermayeli Adana-Mersin Demiryolu Hattı'nın Türk Hükümeti tarafından satın alınarak millileştirilmek istenmesidir. Fransa bu girişime kendi şirketinin çıkarlarını korumak adına sert tepki göstermiş ve konuyu diplomatik bir baskı unsuru olarak kullanmaya çalışmıştır. Ancak Türkiye Cumhuriyeti, egemenlik haklarından ve iktisadi bağımsızlık ilkesinden taviz vermeyerek demiryolunu satın almış ve millileştirmiştir.

Buna göre, Adana-Mersin Demiryolu'nun satın alınma süreci ve yaşanan gelişmeler dikkate alındığında, 1923-1932 dönemi Türk dış politikası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi savunulabilir?

  1. A
    Lozan Antlaşması'ndan kalan Hatay Sorunu'nun Fransa ile imzalanan bir dostluk antlaşmasıyla kesin çözüme kavuşturulduğu
  2. B
    Avrupa'da yükselen İtalyan ve Alman yayılmacılığına karşı Fransa ile ortak bir askeri ittifak arayışına girildiği
  3. Ekonomik bağımsızlığı ve ulusal egemenliği güçlendirmeye yönelik adımların, dış ilişkilerde dönemsel anlaşmazlıklara yol açabildiğiCevap
  4. D
    Dış politikadaki tüm ekonomik meselelerin, devletler arası mütekabiliyet (karşılıklılık) esasına dayanarak uzlaşıyla çözüldüğü
  5. E
    Osmanlı borçlarının tamamen silinmesi karşılığında yabancı yatırımların kamulaştırılması yoluna gidildiği

Cevap

Ekonomik bağımsızlığı ve ulusal egemenliği güçlendirmeye yönelik adımların, dış ilişkilerde dönemsel anlaşmazlıklara yol açabildiği
Ekonomik bağımsızlığı ve ulusal egemenliği güçlendirmeye yönelik adımların, dış ilişkilerde dönemsel anlaşmazlıklara yol açabildiği seçeneği doğrudur. Çünkü Türkiye Cumhuriyeti'nin kendi sınırları içindeki yabancı yatırımları kamulaştırması egemenlik hakkı olup, bu durum hak sahibi olan devletlerle (örneğin Fransa) ilişkilerin gerilmesine yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihsel bağlamın ve aktörlerin analiz edilmesi
Soruda 1923-1932 yılları arasında Türkiye ile Fransa arasında yaşanan Adana-Mersin Demiryolu'nun millileştirilmesi konusu ele alınmaktadır.
Tarihsel sürecin doğru kavranması ve dönemsel sınırların belirlenmesi için önemlidir.
2
Millileştirme eyleminin niteliğinin değerlendirilmesi
Yabancı bir şirkete ait demiryolunun satın alınması, kapitülasyon kalıntılarının temizlenmesi, ekonomik bağımsızlık (iktisadi bağımsızlık) ve ulusal egemenliğin pekiştirilmesine yönelik bir adımdır.
Atatürk dönemi dış politika ve ekonomi ilkeleri arasındaki bağın kurulmasını sağlar.
3
Eylemin dış politikadaki etkilerinin çözümlenmesi
Fransa'nın bu duruma sert tepki göstermesi, egemenlik adımlarının dış ilişkilerde dönemsel olarak anlaşmazlıklara ve diplomatik gerginliklere yol açtığını gösterir.
Soruda istenen ana fikre ve savunulabilecek yargıya ulaşmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Türk Dış Politikası (1923-1932)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla