Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEklerin Karıştırılan İşlevleri (İyelik, İlgi, Hal ve Yapım Eki Ayrımı)

Bir şairin (I) dili, onun hayal gücünün sınırlarını belirler. Şair, sözcükleri seçerken onların sadece ses değerini değil, taşıdığı çağrışım (II) yönü üzerinde de durur. O, (III) şiiri hiçbir zaman düşüncelerini aktaran basit bir araç olarak görmez. Şiirdeki her imge, şairin ruhsal (IV) izi olarak kağıda dökülür ve zamanla onun (V) kaderi haline gelir.

Buna göre, parçada numaralanmış sözcüklerin hangisinde yer alan "-ı / -i / -u / -ü" eki, diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. IIICevap
  4. D
    IV
  5. E
    V

Cevap

Üçüncü sözcük olan 'şiiri' kelimesi, belirtme durum (hâl) eki almıştır ve diğerlerinden farklıdır.
Üçüncü sözcük olan 'şiiri' ifadesi, cümlede 'neyi görmez?' sorusuna cevap vererek belirtili nesne durumundadır ve üzerindeki '-i' eki belirtme durum (hâl) ekidir. Diğer numaralanmış sözcüklerdeki ekler ise isim tamlamalarında tamlanan ögeye gelerek sahiplik bildiren üçüncü tekil kişi iyelik ekidir.

Adım Adım Çözüm

1
Numaralanmış sözcüklerin cümle içindeki görevlerini ve ait oldukları tamlama yapılarını belirleyin.
'dili', 'yönü', 'izi' ve 'kaderi' sözcüklerinin isim tamlamalarının tamlananı olduğunu; 'şiiri' sözcüğünün ise cümlenin belirtili nesnesi olduğunu tespit edin.
Türkçede isim tamlamalarında tamlanan kısım her zaman iyelik eki alır; fiile yönelik 'neyi/kimi' sorularına cevap veren nesneler ise belirtme durum eki alır.
2
Her bir ek için iyelik/belirtme durum testi uygulayın (kelimenin başına 'onun' zamiri getirerek kontrol edin).
'onun dili' (anlamlı), 'onun yönü' (anlamlı), 'onun izi' (anlamlı), 'onun kaderi' (anlamlı) olurken, 'onun şiiri hiçbir zaman araç olarak görmez' ifadesindeki 'şiiri' kelimesi şaire ait bir şiir anlamında değil, genel olarak şiir sanatını nesneleştirmek için kullanılmıştır.
Başına 'onun' getirildiğinde anlamlı olan ve sahiplik bildiren ekler iyelik eki; nesneyi belirten ekler ise belirtme durum ekidir.

Anahtar Kavram

Belirtme durum eki (-ı / -i) ile üçüncü tekil kişi iyelik ekinin (-ı / -i) ayırt edilmesi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Eklerin Karıştırılan İşlevleri (İyelik, İlgi, Hal ve Yapım Eki Ayrımı)

Bu konudan daha fazla soru