Soru

Zorluk: ZorDoğrudan ve Dolaylı Anlatımlı Cümleler

Doğrudan anlatım; başkasına ait bir sözün hiç değiştirilmeden, olduğu gibi aktarılmasıdır. Dolaylı anlatım ise başkasına ait bir sözün, aktaran kişinin kendi sözcükleriyle, cümlenin yapısını değiştirerek (genellikle sıfat-fiil ekleri yardımıyla) aktarılmasıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem doğrudan hem de dolaylı anlatım özelliğine yer verilmiştir?

  1. A
    Edebiyat dergisindeki makalesinde 'postmodernizm' akımının sınırlarını çizen yazar, bu anlayışın geleneksel anlatı kalıplarını yıktığını ifade etti.
  2. B
    Genç romancı, imza gününde okurlarıyla sohbet ederken 'Ben karakterlerimi hayattan seçiyorum, onlar benim komşularım gibidir.' açıklamasını yaptı.
  3. Ünlü sanatçı, 'Klasikler, her okunuşta kendini yeniden var eden yapıtlardır.' der ve her kuşağın bu eserlerde kendi gerçeğini bulacağını belirtir.Cevap
  4. D
    Yönetmen, son filminin çekimlerinde karşılaştıkları teknik zorlukları aşmak için ekibin olağanüstü bir çaba sarf ettiğini dile getirdi.
  5. E
    Tiyatro yönetmeni, sahneye koyduğu yeni oyunun provalarında oyunculara 'Rolünüzü sadece oynamayın, onu yaşayın.' uyarısında bulundu.

Cevap

Ünlü sanatçı, 'Klasikler, her okunuşta kendini yeniden var eden yapıtlardır.' der ve her kuşağın bu eserlerde kendi gerçeğini bulacağını belirtir.
Doğru seçenekte yer alan cümlede, sanatçının klasiklerle ilgili kendi tanımı tırnak işareti içinde hiçbir değişikliğe uğratılmadan aktarılarak doğrudan anlatım yapılmıştır. Cümlenin devamında ise sanatçının diğer bir görüşü sıfat-fiil eki yardımıyla aktarılarak dolaylı anlatım yapılmıştır. Bu nedenle cümlede her iki anlatım türüne de yer verilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki aktarım özelliklerini belirlemek için tırnak işareti, virgül kullanımı ve fiilimsi eklerini inceleyin.
Aktarılan sözlerin yapısal özellikleri belirlenir.
Doğrudan ve dolaylı anlatımın yapısal farklarını ayırt etmek için bu inceleme gereklidir.
2
Tırnak içindeki ifadelerin doğrudan bir söze mi yoksa bir terime mi ait olduğunu kontrol edin.
Edebiyat dergisiyle başlayan seçenekteki tırnak işaretinin sadece bir akım adını vurgulamak için kullanıldığı, doğrudan anlatım içermediği belirlenir.
Tırnak işaretinin her kullanımının doğrudan anlatım olmadığını fark etmek hata yapmayı önler.
3
Hem tırnak içinde verilen doğrudan alıntının hem de sıfat-fiil ekiyle kurulan dolaylı aktarımın aynı cümlede bir arada bulunup bulunmadığını kontrol edin.
Ünlü sanatçının sözlerini içeren cümlenin ilk kısmında doğrudan anlatım, ikinci kısmında ise dolaylı anlatım olduğu tespit edilir.
Her iki anlatım türünün de aynı cümlede başarıyla kullanıldığını doğrulamak için son analiz yapılır.

Anahtar Kavram

Doğrudan ve Dolaylı Anlatım
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla