Examkin

Soru

Zorluk: Kolayİsim Çekim Ekleri (Çoğul, Hal, İyelik, İlgi ve Eşitlik Ekleri)

Türkçede üçüncü tekil şahıs iyelik eki olan *-ı / -i* ile belirtme durumu eki olan *-ı / -i* yazılışları bakımından benzerlik gösterir. Kimi durumlarda bu iki ek, aynı isim üzerinde üst üste gelebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem iyelik eki hem de belirtme durumu eki almış bir isim kullanılmıştır?

  1. A
    Kitapları kütüphanedeki raflara özenle dizdi.
  2. B
    Onun bu kararı herkesi şaşkına çevirdi.
  3. Soğuk rüzgâr, ağacın dallarını sertçe sallıyordu.Cevap
  4. D
    Sınıfın kapısı ders zili çalınca kapandı.
  5. E
    Yolcular istasyonda sessizce bekliyordu.

Cevap

Soğuk rüzgâr, ağacın dallarını sertçe sallıyordu.
Doğru yanıt olan cümlede geçen 'dallarını' sözcüğü 'dal-lar-ı-n-ı' biçiminde eklerine ayrılır. Sözcükteki ilk '-ı' eki 'ağacın dalları' tamlamasındaki tamlanan (üçüncü tekil şahıs iyelik) ekidir. Sondaki '-ı' eki ise 'sallıyordu' eyleminin etkilediği nesneyi gösteren belirtme durumu ekidir. Sözcük her iki eki de bünyesinde barındırmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen isim soylu sözcükleri ve aldıkları çekim eklerini belirleyin.
Seçeneklerdeki kelimelerin iyelik ve durum ekleri yönünden incelenmesi sağlanır.
Hangi sözcüğün birden fazla çekim ekini (iyelik ve belirtme) üst üste aldığını bulmak.
2
'dallarını' sözcüğünü eklerine ayırarak inceleyin.
dal (isim kökü) -> -lar (çoğul eki) -> -ı (iyelik eki: ağacın dalları) -> -n (kaynaştırma ünsüzü) -> -ı (belirtme durum eki: dallarını sallıyordu).
Sözcükte hem sahiplik (aitlik) anlamı katan iyelik ekinin hem de nesne yapmaya yarayan durum ekinin sırayla kullanıldığını kanıtlamak.

Anahtar Kavram

İsim Çekim Ekleri (İyelik ve Hal Eklerinin Birlikte Kullanımı)
Bu soruyu puanla

Konular

İsim Çekim Ekleri (Çoğul, Hal, İyelik, İlgi ve Eşitlik Ekleri)

Bu konudan daha fazla soru