Soru

Zorluk: Zorİsim Çekim Ekleri (Çoğul, Hal, İyelik, İlgi ve Eşitlik Ekleri)

Aşağıdaki cümlelerde koyu harflerle belirtilen sözcüklerdeki isim çekim eklerini, sağda verilen işlevsel açıklamalarıyla eşleştiriniz.

  • Toplumun refahı için insanca bir düzenin kurulması gerektiğine inanıyordu.Sözcüğe durum veya benzerlik anlamı katan eşitlik eki
  • Kardeşinin dün akşam kaybolan kalemi çalışma masasının altından çıktı.Aitlik bildirerek bir varlığın kime veya neye ait olduğunu gösteren iyelik eki
  • Okulun bahçesindeki büyük çınarı fırtınada devrilmesin diye desteklediler.Eylemin etkilediği varlığı belirten ve yükleme bağlayan belirtme durum eki
  • Üyelerden biri, oylama sırasında çekimser kalacağını açıkladı.Bütünün bir parçasını ayırıp belirtmek üzere ilgi (tamlayan) durum eki yerine kullanılan ayrılma durum eki

Cevap

Doğru eşleşme şu şekildedir: 'insanca' kelimesi durum veya benzerlik anlamı katan eşitlik ekiyle; 'kalemi' kelimesi aitlik bildiren iyelik ekiyle; 'çınarı' kelimesi belirtme durum ekiyle; 'Üyelerden' kelimesi ise ilgi durum eki yerine kullanılan ayrılma durum ekiyle eşleşmelidir.
Doğru eşleşmede; 'insanca' sözcüğü durum anlamı katan eşitlik ekiyle, 'kalemi' sözcüğü aitlik bildiren iyelik ekiyle, 'çınarı' sözcüğü belirtme durum ekiyle, 'Üyelerden' sözcüğü ise ilgi (tamlayan) eki yerine kullanılan ayrılma durum ekiyle doğru şekilde eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
'insanca' sözcüğündeki eki analiz etme.
'insan' ismine gelen '-ca' ekinin eşitlik eki olduğu ve cümleye durum/benzerlik anlamı kattığı görülür.
Eşitlik ekinin cümledeki işlevini doğru tespit etmek.
2
'kalemi' sözcüğündeki eki analiz etme.
'Kardeşinin kalemi' tamlamasında tamlanan konumundaki bu sözcüğün sonundaki '-i' ekinin aitlik (iyelik) eki olduğu anlaşılır.
İsim tamlamasında tamlananın aldığı ekin iyelik eki olduğunu ayırt etmek.
3
'çınarı' sözcüğündeki eki analiz etme.
'çınarı desteklediler' öbeğinde eylemden doğrudan etkilenen çınar sözcüğünün aldığı '-ı' ekinin belirtme durum eki olduğu belirlenir.
Yükleme bağlanan ve belirtili nesne yapan durum ekini tanımak.
4
'Üyelerden biri' öbeğindeki eki analiz etme.
'Üyelerden' sözcüğündeki '-den' ekinin, tamlayan eki olan '-in' yerine geçerek parçadan bütüne giden bir ilgi ilişkisi kurduğu saptanır.
Ayrılma durum ekinin bazı durumlarda tamlayan eki görevi üstlenebildiği istisnai kuralı uygulamak.

Anahtar Kavram

İsim çekim eklerinin (hal ekleri, iyelik ekleri, eşitlik ekleri ve bunların özel işlevleri) tespiti ve ayırt edilmesi.
Bu soruyu puanla