Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDolaylı Tümleç (Yer Tamlayıcısı)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç) kullanılmıştır?

  1. A
    Karanlıkta yolunu bulmaya çalışan yolcular, fırtınanın şiddetinden adımlarını hızlandırdılar.
  2. B
    Günün ilk ışıklarıyla başlayan toplantı, akşama doğru hiç ara verilmeden tamamlandı.
  3. Günün yorgunluğunu atmak isteyen ihtiyar adam, parktaki çınar ağacının gölgesine yavaşça uzandı.Cevap
  4. D
    Bütün hazırlıklar tamamlandığında tören alanındaki konuklar saat ikide yerlerini almıştı.
  5. E
    Tecrübeli öğretmen, dersi dinleyen herkesin anlayabilmesi için konuyu gönülden ve içtenlikle anlattı.

Cevap

Günün yorgunluğunu atmak isteyen ihtiyar adamın parktaki çınar ağacının gölgesine uzandığını belirten cümle yer tamlayıcısı içermektedir.
İhtiyar adamın parktaki çınar ağacının gölgesine uzandığını belirten cümlede, 'parktaki çınar ağacının gölgesine' öbeği 'nereye uzandı?' sorusunun cevabıdır ve yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç) görevindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin yüklemlerini ve öznelerini belirleyin.
Tüm cümlelerin yüklemleri ve özneleri doğru bir şekilde gruplandırılmıştır.
Yüklem ve özne doğru belirlenmeden diğer ögelerin doğru tespit edilmesi mümkün değildir.
2
Yönelme (-e), bulunma (-de) ve ayrılma (-den) eklerini alan sözcük veya söz öbeklerini tespit edip bunların yüklemle olan anlam ilişkisini inceleyin.
Çeldirici cümlelerde geçen durum ekli kelimelerin zaman, durum veya sebep bildirerek zarf tümleci oluşturduğu ya da başka öbeklerin içinde kaldığı saptanmıştır.
Bu ekleri alan her sözcük yer tamlayıcısı olmayıp zarf tümleci de olabilir; bu ayrım ancak yükleme sorulan sorularla yapılabilir.
3
Yükleme sorulan 'nereye?', 'nerede?' veya 'nereden?' sorularına doğrudan yanıt veren ve bağımsız bir söz öbeği oluşturan yer tamlayıcısını belirleyin.
'Parktaki çınar ağacının gölgesine' söz öbeğinin yer tamlayıcısı olduğu doğrulanmıştır.
Bu öbek, yükleme sorulan 'nereye?' sorusunun tam ve bölünmez cevabıdır.

Anahtar Kavram

Dolaylı tümleç (yer tamlayıcısı), yüklemi yer yönünden tamamlayan, yönelme (-e), bulunma (-de) ve ayrılma (-den) eklerini alan ögedir. Bu ekleri alan sözcükler zaman, durum veya sebep bildiriyorsa zarf tümleci olur.
Bu soruyu puanla

Konular

Dolaylı Tümleç (Yer Tamlayıcısı)

Bu konudan daha fazla soru