Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorEdatlar (İlgeçler)

I. Yazar, bu eserinde sıradan insanların dramını yalın bir dille aktarmaya çalışmış.
II. Şiirlerinde çocukluk günlerine duyduğu ��zlemden ötürü hüzünlü bir hava hâkimdir.
III. Fırtınaya rağmen balıkçılar sabaha karşı denize açılmaktan çekinmediler.
IV. Yeni projesini tamamlamak üzere laboratuvarda günlerce uykusuz kaldı.
V. Onun gibi yetenekli bir gencin bu alanda başarısız olması düşünülemez.

Bu cümlelerdeki edatlarla (ilgeçlerle) ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. cümlede araç anlamı katan edat, ekleşerek kendinden önceki sözcükle birleşmiştir.
  2. B
    II. cümlede ayrılma durum ekiyle öbekleşerek cümleye neden-sonuç ilgisi kazandıran bir edat kullanılmıştır.
  3. C
    III. cümlede yönelme durum ekiyle öbekleşmiş iki farklı edat grubu (ilgeç öbeği) bulunmaktadır.
  4. D
    IV. cümlede yer alan edat, cümleye amaç-sonuç anlamı kazandırmıştır.
  5. V. cümlede benzerlik anlamı kuran edat, yönelme durum ekiyle (-e) kurulmuş bir ilgeç öbeğidir.Cevap

Cevap

Beşinci cümlede benzerlik anlamı kuran edatın yönelme durum ekiyle kurulmuş bir ilgeç öbeği olduğu ifadesi yanlıştır.
Beşinci cümlede geçen 'Onun gibi' ifadesindeki 'gibi' edatı, yönelme durum ekiyle (-e) değil, ilgi (tamlayan) ekiyle (-in/-un) öbekleşmiştir. Bu yüzden benzerlik anlamı kuran edatın yönelme durum ekiyle kurulduğunu belirten yargı yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümledeki edat ve işlevi belirlenir.
'yalın bir dille' ifadesinde 'dille' kelimesindeki '-le' eki 'ile' edatının ekleşmiş halidir ve araç ilgisi kurmuştur.
'ile' edatının ünlü uyumlarına uyarak ekleşebildiğini ve araç anlamı kattığını doğrulamak.
2
İkinci cümledeki edat ve kattığı anlam incelenir.
'özlemden ötürü' ifadesindeki '-den ötürü' edatının ayrılma durum ekiyle öbekleştiği ve neden-sonuç ilgisi kurduğu tespit edilir.
Edatların hal ekleriyle öbekleşme ve cümle düzeyinde neden-sonuç ilgisi kurma özelliklerini kontrol etmek.
3
Üçüncü cümledeki edat sayıları ve durum ekleri kontrol edilir.
'Fırtınaya rağmen' (-e rağmen) ve 'sabaha karşı' (-e karşı) olmak üzere yönelme durum ekiyle kurulmuş iki edat grubu belirlenir.
Yönelme hal ekiyle öbekleşen edatları ve bunların cümledeki varlığını doğrulamak.
4
Dördüncü cümledeki edatın kattığı anlam ilgisi çözümlenir.
'tamamlamak üzere' öbeğindeki 'üzere' edatının cümleye amaç-sonuç anlamı kattığı görülür.
'üzere' edatının amaç ile neden anlamı arasındaki farkı ayırt etmek.
5
Beşinci cümledeki edat öbeğinin dil bilgisel yapısı çözümlenir.
'Onun gibi' öbeğinde 'gibi' edatı 'onun' zamirine gelen ilgi (tamlayan) ekiyle öbekleşmiştir. Yönelme durum eki kullanılmamıştır.
Gibi edatının zamirlerle ilgi eki alarak öbekleşme kuralını doğrulamak ve yanlış olan seçeneği belirlemek.

Anahtar Kavram

Edatların (ilgeçlerin) cümleye kattığı anlam ilgileri ve ad durum ekleriyle öbekleşme özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Edatlar (İlgeçler)

Bu konudan daha fazla soru