Soru

Zorluk: KolayEdatlar (İlgeçler)

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerleri, cümleye sırasıyla 'durum' ve 'amaç' anlamı katacak şekilde tamamlamak için hangi edatlar (ilgeçler) getirilmelidir?

Cevap:Yıllardır görmediği eski dostunu büyük bir özlem 【ile】 kucakladı; ona olan vefasını göstermek 【için】 uzak yollardan gelmişti.

Cevap

Birinci boşluğa durum anlamı kuran 'ile' edatı, ikinci boşluğa ise amaç anlamı kuran 'için' veya 'üzere' edatı getirilmelidir.
Cümledeki ilk boşluğa durum anlamı sağlamak üzere 'ile' edatı getirildiğinde 'özlem ile (özlemle)' ifadesi eylemin nasıl yapıldığını belirtir. İkinci boşluğa amaç anlamı sağlamak üzere 'için' veya 'üzere' edatı getirildiğinde ise gelme eyleminin amacı (vefasını göstermek amacıyla) ortaya konmuş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci boşluğun bulunduğu cümleyi ve istenen 'durum' anlam ilişkisini analiz edin.
'Özlem' sözcüğünden sonra gelerek eylemin yapılış biçimini (durumunu) bildiren edatın 'ile' (ekleşmiş haliyle -le/-la) olduğu belirlenir.
Türkçede durum anlamı kurmak için isim soylu sözcüklerden sonra sıklıkla 'ile' edatı tercih edilir.
2
İkinci boşluğun bulunduğu cümleyi ve istenen 'amaç' anlam ilişkisini analiz edin.
'Göstermek' fiilimsisinden sonra gelerek eylemin hangi amaca yönelik yapıldığını bildiren edatın 'için' ya da 'üzere' olduğu belirlenir.
'İçin' ve 'üzere' edatları, isim-fiil eklerinden sonra gelerek cümlede amaç-sonuç ilgisi kurar.

Anahtar Kavram

Edatların (ilgeçlerin) cümleye kattığı durum ve amaç anlam ilgileri
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla