Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİklim Elemanları: Sıcaklık

Normal koşullarda, Güneş ışınlarının düşme açısına bağlı olarak Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe sıcaklık değerlerinin azalması beklenir. Bu duruma "enlem-sıcaklık ilişkisi" adı verilir. Ancak yeryüzündeki birçok merkezin sıcaklık özellikleri; denizellik, karasallık, yükselti ve rüzgarlar gibi göreceli konum şartları nedeniyle bu kurala uymaz ve enlem-sıcaklık ilişkisiyle çelişen durumlar ortaya çıkar.

Buna göre, haritada işaretlenen merkez çiftlerinden hangisinin yıllık ortalama sıcaklık değerlerinin farklı olması, yalnızca enlem-sıcaklık ilişkisiyle açıklanabilir?

  1. A
    İzmir - Van
  2. Antalya - SinopCevap
  3. C
    Ankara - Trabzon
  4. D
    Rize - Erzurum
  5. E
    Zonguldak - Sivas

Cevap

Antalya - Sinop
Antalya ve Sinop şehirlerinin her ikisi de deniz kıyısında yer alıp benzer nemlilik koşullarına sahiptir ve yükseltileri eşittir (0 metre0\text{ metre}). Bu sebeple aralarındaki sıcaklık farkı yükselti veya denizellik-karasallık ile açıklanamaz; tek neden Antalya'nın Ekvator'a daha yakın olması nedeniyle Güneş ışınlarını daha büyük açıyla alması, yani enlem etkisidir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde verilen şehirlerin göreceli konum özelliklerini (yükselti ve denizellik-karasallık durumlarını) karşılaştırmak.
Antalya ve Sinop şehirlerinin her ikisi de kıyı şeridinde yer alır ve yükseltileri 0 metre0\text{ metre}'dir. Diğer seçeneklerdeki şehir çiftlerinde ise yükselti farkı ve denizellik-karasallık farkları belirgindir.
Sıcaklığı etkileyen göreceli konum faktörlerini sabitleyerek sadece enlem etkisinin arandığı seçeneği bulmak.
2
Antalya ve Sinop arasındaki sıcaklık farkının nedenini enlem ilişkisiyle analiz etmek.
Antalya Ekvator'a daha yakın olduğu için Güneş ışınlarını Sinop'a göre daha büyük açıyla alır ve bu nedenle daha sıcaktır. Göreceli konum şartları benzer olduğundan, bu durum doğrudan enlem etkisiyle açıklanır.
Enlem-sıcaklık ilişkisiyle çelişmeyen ve yalnızca enlem farkıyla açıklanabilen şehir çiftini belirlemek.

Anahtar Kavram

Sıcaklığın dağılışını etkileyen faktörlerden enlem (mutlak konum) ve özel konum (denizellik, karasallık, yükselti) etkilerinin ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

İklim Elemanları: Sıcaklık

Bu konudan daha fazla soru