Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBirleşik Cümle

Girişik birleşik cümlelerde fiilimsilerle kurulan yan cümlecik, temel cümlenin öznesi, nesnesi veya tümleci olarak görev yapabilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yan cümlecik, temel cümlenin belirtili nesnesi görevindedir?

  1. A
    Sınava hazırlanan öğrenciler kütüphanede sessizce çalışıyordu.
  2. B
    Güneş doğarken dağcılar zirveye doğru tırmanışa geçti.
  3. Yıllar önce kaybettiği saatini dün tesadüfen çekmecede buldu.Cevap
  4. D
    Arkadaşının anlattığı fıkraya salondaki herkes yüksek sesle güldü.
  5. E
    Raporu dikkatlice inceledi, eksik kısımları tamamlamayı unutmadı.

Cevap

Belirtili nesne görevindeki yan cümleciği içeren 'Yıllar önce kaybettiği saatini dün tesadüfen çekmecede buldu.' cümlesidir.
Doğru cevap olan 'Yıllar önce kaybettiği saatini dün tesadüfen çekmecede buldu.' cümlesinde, 'buldu' temel cümlenin yüklemidir. Bu yükleme sorulan 'Neyi buldu?' sorusuna 'Yıllar önce kaybettiği saatini' cevabı alınmaktadır. Bu söz grubu, içerisinde 'kaybettiği' sıfat-fiilini barındırdığı için bir yan cümleciktir ve temel cümlenin belirtili nesnesi görevini üstlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemin belirlenmesi
Temel cümlenin yüklemi 'buldu' kelimesidir.
Yüklem, cümlenin yargı bildiren ana unsurudur ve ögeleri bulmak için sorular yükleme yöneltilir.
2
Fiilimsinin (yan cümleciğin) tespit edilmesi
Cümledeki sıfat-fiil eki almış 'kaybettiği' sözcüğü yan cümlecik kurmaktadır. Yan cümlecik grubu 'Yıllar önce kaybettiği saatini' şeklindedir.
Girişik birleşik cümlelerde fiilimsi ve ona bağlı sözcükler yan cümleciği oluşturur.
3
Yan cümleciğin öge görevinin saptanması
Temel cümlenin yüklemine sorulan 'Neyi buldu?' sorusu sorulduğunda 'Yıllar önce kaybettiği saatini' yanıtı alınır. Bu yanıt belirtili nesnedir.
Yükleme sorulan 'neyi, kimi' soruları belirtili nesneyi buldurur.

Anahtar Kavram

Girişik birleşik cümlelerde yan cümleciğin temel cümleye öge olarak bağlanması
Bu soruyu puanla

Konular

Birleşik Cümle

Bu konudan daha fazla soru