Soru

Zorluk: OrtaHavza ve Amasya Genelgeleri

Mustafa Kemal Paşa, İzmir'in işgali sonrasında yayımladığı Havza Genelgesi'nde; işgallerin protesto edilmesi amacıyla mitingler yapılmasını ve İtilaf Devletleri temsilciliklerine telgraflar çekilmesini isterken, bu gösteriler sırasında Hristiyan halka yönelik hiçbir taşkınlık ve düşmanca eylem yapılmaması konusunda da kesin uyarılarda bulunmuştur.

Havza Genelgesi'nde yer alan bu uyarının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Azınlıkların Millî Mücadele'ye askerî ve ekonomik destekte bulunmasını sağlamak
  2. B
    İstanbul Hükümeti'nin Anadolu'daki idari otoritesini koruyarak halkın tepkisini dindirmek
  3. Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesinin uygulamaya konulmasını ve yeni işgallere zemin hazırlanmasını önlemekCevap
  4. D
    İtilaf Devletleri'nin azınlık haklarını koruma bahanesiyle başlatt��ğı işgallerin tamamen sona erdiğini dünyaya duyurmak
  5. E
    Wilson İlkeleri'nde yer alan nüfus çoğunluğu kuralını Türkler lehine tescil ettirmek

Cevap

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesinin uygulamaya konulmasını ve yeni işgallere zemin hazırlanmasını önlemek
Havza Genelgesi'nde mitingler düzenlenirken azınlıklara yönelik taşkınlık yapılmaması uyarısı, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesine dayanmaktadır. Bu maddeye göre İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit edecek bir durum ortaya çıktığında herhangi bir stratejik noktayı işgal etme yetkisine sahipti. Azınlıklara yönelik olası bir saldırı veya taşkınlık, İtilaf Devletleri tarafından güvenliklerinin tehdit edildiği iddiasıyla yeni işgaller başlatmak için hukuki bir gerekçe olarak kullanılabilirdi. Dolayısıyla uyarının temel amacı, bu tür işgallere zemin hazırlanmasını önlemektir.

Adım Adım Çözüm

1
Havza Genelgesi'nin yayımlanış amacı ve içeriği incelenir.
Genelgede halktan işgallere karşı protesto mitingleri düzenlemesi istenirken Hristiyan halka zarar verilmemesi uyarısı tespit edilir.
Mustafa Kemal Paşa'nın bu uyarıyı yapmasındaki temel askeri ve diplomatik kaygıyı saptamak.
2
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın işgallere zemin hazırlayan en tehlikeli maddesi (7. madde) hatırlanır.
İtilaf Devletleri'nin, güvenliklerini tehdit eden bir durum çıktığında stratejik yerleri işgal edebileceği kuralı analiz edilir.
Mitingler sırasında çıkabilecek kargaşaların İtilaf Devletleri tarafından nasıl suistimal edilebileceğini değerlendirmek.
3
Havza Genelgesi'ndeki uyarı ile Mondros'un 7. maddesi arasındaki neden-sonuç ilişkisi kurulur.
Hristiyan halka yönelik taşkınlık yapılmamasının, İtilaf Devletleri'nin güvenlik bahanesiyle 7. maddeyi işletmesini engellemeye yönelik olduğu sonucuna ulaşılır.
Doğru seçeneği belirlemek.

Anahtar Kavram

Havza Genelgesi'nin niteliği ve Mondros Ateşkes Antlaşması'nın işgal gerekçelerini engelleme stratejisi
Bu soruyu puanla