Examkin

Soru

Zorluk: ZorSabun ve Deterjanların Yapısı, Eldesi ve Farkları

Aşağıda temizlik amacıyla yaygın olarak kullanılan iki farklı aktif maddenin kimyasal formülü verilmiştir:

* X maddesi: C17H35−COONaC_{17}H_{35}-COONa
* Y maddesi: C12H25−C6H4−SO3NaC_{12}H_{25}-C_6H_4-SO_3Na

Bu maddeler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    X maddesi bitkisel veya hayvansal yağların sodyum hidroksit (NaOHNaOH) ile tepkimesi sonucu elde edilen beyaz sabundur.
  2. B
    Y maddesi petrol kaynaklı ham maddelerden üretilen bir deterjan aktif maddesi olup, yapısındaki benzen halkası nedeniyle doğada mikroorganizmalar tarafından kolayca parçalanamaz.
  3. C
    Her iki molekülün de uzun hidrokarbon zincirinden oluşan kuyruk kısmı apolar (hidrofob) karakterdedir ve temizlik sırasında kir tanecikleriyle etkileşir.
  4. D
    X maddesi sert sularda bulunan Ca2+Ca^{2+} ve Mg2+Mg^{2+} iyonlarıyla suda çözünmeyen çökelek oluştururken, Y maddesi sert sulardaki iyonlarla çökelmediğinden temizleme özelliğini kaybetmez.
  5. Temizleme esnasında X ve Y moleküllerinin polar (hidrofil) baş kısımları apolar yapıdaki kire tutunurken, apolar (hidrofob) kuyruk kısımları polar yapıdaki su molekülleriyle güçlü etkileşimler kurarak kiri ortamdan uzaklaştırır.Cevap

Cevap

Temizleme esnasında moleküllerin polar baş kısımlarının kire tutunup, apolar kuyruk kısımlarının suyla etkileştiğini belirten ifade yanlıştır. Doğru mekanizmada apolar kuyruk kire tutunurken, polar baş su ile etkileşir.
Temizleme esnasında sabun ve deterjan moleküllerinin apolar (hidrofob) olan uzun karbon zincirleri (kuyruk kısımları) apolar yapıdaki kire tutunur. Polar (hidrofil) olan baş kısımları ise polar su molekülleriyle dipol-dipol ve hidrojen bağları kurarak etkileşir. Polar kısımların kire, apolar kısımların suya tutunduğunu belirten ifade kimyasal polarite prensiplerine aykırıdır ve yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
X ve Y maddelerinin kimyasal formüllerini ve sınıflarını analiz etme
X maddesi karboksilat grubu ve sodyum iyonu içerdiğinden beyaz sabundur. Y maddesi benzen halkası ve sülfonat grubu içerdiğinden deterjandır.
Maddelerin sabun ve deterjan özelliklerini doğru kıyaslayabilmek için kimyasal formüllerinin tanımlanması gerekir.
2
Sabun ve deterjanların sert su ve çevreye olan etkilerini değerlendirme
Sabun sert sulardaki kalsiyum ve magnezyum iyonlarıyla çökelek verir, deterjan ise vermez. Sabun doğaldır ve kolay parçalanır, deterjan ise benzen halkası içerdiği için doğada zor parçalanır.
Seçeneklerde yer alan sert su ve çevre kirliliği iddialarının doğruluğunu test etmek için.
3
Sabun ve deterjanların kir temizleme mekanizmasını polariteye göre inceleme
Kir apolardır, su ise polardır. Sabun ve deterjan moleküllerinin apolar (hidrofob) kuyruk kısmı apolar kire tutunur. Polar (hidrofil) baş kısmı ise su molekülleriyle etkileşir.
Temizleme mekanizmasının yönünü ve polar-apolar etkileşim kurallarını doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Sabun ve deterjanların yapısal özellikleri, eldesi, sert su davranışları ve kir temizleme mekanizması.
Bu soruyu puanla

Konular

Sabun ve Deterjanların Yapısı, Eldesi ve Farkları

Bu konudan daha fazla soru