Soru

Zorluk: KolayNeden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkili Cümleler

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleşme nedeni belirtilmiştir?

  1. A
    Yolcular, iptal edilen uçuşlar hakkında bilgi almak üzere danışma masasının önünde sıraya girdi.
  2. Uçuş seferleri iptal edildiğinden yolcular havaalanında beklemek zorunda kaldı.Cevap
  3. C
    Hava yolu şirketi, yolcuların mağduriyetini gidermek amacıyla ek otobüs seferleri düzenledi.
  4. D
    Hava muhalefetinin etkilerini en aza indirmek için pistlerde tuzlama çalışması başlatıldı.
  5. E
    Hava şartları öğleden sonra düzelirse uçakların güvenli bir şekilde kalkış yapmasına izin verilecek.

Cevap

Uçuş seferleri iptal edildiğinden yolcular havaalanında beklemek zorunda kaldı.
Yolcuların havaalanında beklemek zorunda kalması eylemi, uçuş seferlerinin iptal edilmesi gibi gerçekleşmiş bir nedene bağlıdır. Cümledeki '-diğinden' eki bu neden-sonuç ilişkisini sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin yüklemlerini ve bu yüklemlere bağlı gerçekleşen yargıları belirleyin.
Cümlelerde gerçekleşen eylemler (beklemek zorunda kalma, sıraya girme, sefer düzenleme, çalışma başlatma, izin verilme) tespit edilir.
Yargıların hangi anlam ilgisiyle (neden, amaç, koşul) birbirine bağlandığını çözümlemek için temel eylemleri bulmak gerekir.
2
Cümlelerdeki ek ve edatların (üzerine, amacıyla, için, -diğinden, -se) işlevlerini inceleyin.
'-diğinden' ekinin neden-sonuç; '-mak üzere', '-mak amacıyla' ve '-mak için' yapılarının amaç-sonuç; '-se' ekinin ise koşul-sonuç anlamı kurduğu belirlenir.
Türkçede bu dil bilgisi unsurları cümleler arası anlam ilişkilerini kuran temel belirleyicilerdir.
3
Eylemin gerekçesini (nedenini) bildiren cümleyi seçin.
'Uçuş seferleri iptal edildiğinden yolcular havaalanında beklemek zorunda kaldı' cümlesinde eylemin gerçekleşme nedeni (seferlerin iptal edilmesi) bildirilmiştir.
İptal edilme eylemi gerçekleşmiş bir durumdur ve beklemek eyleminin doğrudan nedenidir.

Anahtar Kavram

Neden-Sonuç İlişkili Cümleler
Bu soruyu puanla