Examkin

Soru

Zorluk: OrtaNicel ve Nitel Anlam

Türkçede ölçülebilen ve sayılabilen durumları ifade eden sözcükler, kimi zaman soyutlaşarak veya yeni bir anlam boyutu kazanarak sadece bir özelliğin derecesini ya da niteliğini gösterecek biçimde kullanılabilir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamaya uygun bir kullanım vardır?

  1. A
    Yaşadığı acı tecrübeler, onun insan ilişkilerinde daha temkinli davranmasına yol açtı.
  2. B
    Kütüphanenin üst rafındaki kalın kitapları almak için ahşap bir merdiven kullandı.
  3. Tarihî olayları değerlendirirken günümüz değer yargılarından uzak bir bakış açısı benimsemeliyiz.Cevap
  4. D
    Edebiyat kulübünün düzenlediği şiir dinletisinde oldukça dokunaklı bir ses tonuyla şiirler okundu.
  5. E
    Fırtına nedeniyle denizde oluşan dev dalgalar, limandaki küçük tekneleri beşik gibi sallıyordu.

Cevap

Tarihî olayları değerlendirirken günümüz değer yargılarından uzak bir bakış açısı benimsemeliyiz.
Cümlede geçen 'uzak' sözcüğü, normalde fiziksel mesafeyi bildiren ve ölçülebilen (nicel) bir kavramdır. Ancak 'değer yargılarından uzak bir bakış açısı' ifadesinde bu sözcük, 'tarafsız, bağımsız' anlamında kullanılarak ölçülemeyen bir özelliği (nitelik) belirtecek şekilde kullanılmıştır. Bu durum, nicel anlamlı bir sözcüğün bağlam içinde nitel anlam kazanmasına örnektir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki nicel (ölçülebilen/sayılabilen) anlam taşıyan sözcükler tespit edilir.
Seçeneklerdeki 'acı' (nitel), 'kalın' (nicel), 'uzak' (nicel), 'dokunaklı' (nitel), 'dev' (nicel) ve 'küçük' (nicel) sözcükleri belirlenir.
Soru kökünde nicel anlamlı bir sözcüğün bağlam içinde nitel anlam kazanması istendiği için önce temel anlamı nicel olan sözcükler ayırt edilmelidir.
2
Nicel olan sözcüklerin cümle içindeki bağlamları incelenerek anlam kaymasına uğrayıp uğramadıkları değerlendirilir.
'Kalın', 'dev' ve 'küçük' sözcüklerinin fiziksel ve ölçülebilir durumları nitelemeye devam ettiği görülür. Buna karşın 'uzak' sözcüğünün fiziksel mesafe yerine soyut bir tutumu (tarafsızlığı) nitelediği saptanır.
Sözcüklerin gerçek anlamlarının dışına çıkıp çıkmadığı ve ölçülebilirlik özelliklerini yitirip yitirmedikleri ancak cümledeki kullanım alanlarından anlaşılabilir.
3
Anlam kaymasına uğrayarak nitel özellik kazanan sözcüğün bulunduğu cümle doğru cevap olarak işaretlenir.
'Uzak' sözcüğünün nitelik bildirdiği 'değer yargılarından uzak bir bakış açısı' ifadesini içeren cümle doğru yanıt olarak seçilir.
Ölçülebilir mesafeyi belirten 'uzak' kelimesi bu bağlamda tamamen ölçülemeyen, niteliksel bir durum ifade ettiği için sorudaki tanıma tam olarak uymaktadır.

Anahtar Kavram

Nicel anlamlı bir sözcüğün cümledeki bağlamına göre nitel anlam kazanması
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Nicel ve Nitel Anlam

Bu konudan daha fazla soru