Examkin

Nicel ve Nitel Anlam

10 soru

Tüm türler10Çoktan seçmeli6Eşleştirme1Boşluk doldurma3
Soru 1Soru →

Nicel anlam taşıyan bazı sözcükler, cümledeki kullanımına bağlı olarak ölçülemeyen ya da sayılamayan bir özelliği ifade edecek şekilde (nitel anlamlı olarak) kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak içinde verilen sözcük cümledeki kullanımıyla nitel anlam kazanmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Onun bu 'dar' fikirleriyle modern dünyaya uyum sağlaması oldukça zordur.

Cevap

Onun bu 'dar' fikirleriyle modern dünyaya uyum sağlaması oldukça zordur.
Sözcüklerin uzunluk, genişlik, ağırlık gibi ölçülebilen özelliklerini gösteren anlamlarına nicel anlam; ölçülemeyen, nasıllık bildiren özelliklerini gösteren anlamlarına ise nitel anlam denir. 'Dar' sözcüğü normalde genişlik bildiren nicel bir sözcüktür. Ancak 'dar fikir' ifadesinde, fikirlerin ölçülebilir bir genişliği söz konusu olmayıp zihniyetin geriliği, sığlığı gibi nitel bir özellik anlatılmaktadır. Bu nedenle sözcük bu cümlede nitel anlam kazanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin temel/genel anlamdaki nicelik (ölçülebilirlik) durumlarını belirleme.
'Dar' sözcüğü, normalde genişliğin az olması durumunu anlatır ve metre vb. araçlarla ölçülebildiği için nicel anlamlı bir sözcüktür.
Nicel anlamlı bir sözcüğün cümledeki bağlamına göre nitel anlam kazanması istendiği için önce sözcüğün asıl anlam türü saptanmalıdır.
2
Cümlelerdeki 'dar' sözcüklerinin anlamlarını ve ölçülebilirlik durumlarını inceleme.
Patika (genişlik), zaman (süre), bütçe (para miktarı) ve salon (fiziksel alan) kavramları doğrudan ya da dolaylı olarak ölçülebilir niceliklerdir. Ancak 'dar fikir' ifadesindeki 'dar', zihniyetin kısıtlılığını ifade eder ve bu ölçülemez bir kalitedir.
Sözcüğün bağlam içinde kazandığı yeni anlamın nicel mi yoksa nitel mi olduğunu ayırt etmek gerekir.
3
Doğru seçeneği belirleme.
Fikirlerin dar olması durumu ölçülemez bir nitelik belirttiğinden, 'dar' sözcüğü bu cümlede nitel anlam kazanmıştır. Doğru cevap 'Onun bu 'dar' fikirleriyle modern dünyaya uyum sağlaması oldukça zordur.' ifadesinin yer aldığı seçenektir.
Nitel anlam kazanan kullanımı diğer nicel kullanımlardan ayırt ederek nihai cevaba ulaşmak.

Anahtar Kavram

Nicel anlamlı bir sözcüğün cümledeki bağlama göre nitel anlam kazanması (anlam kayması)
Soru 2Soru →

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerleri, parçanın anlam akışına uygun olarak doğru terimlerle tamamlayınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Edebî metinlerde somutlama ve anlam kaymaları yoluyla sözcüklerin anlam değerlerinde değişimler meydana gelir. 'Sanatçı, çocukluğunun geçtiği o dar sokakların kokusunu eserlerine başarıyla taşımış.' cümlesindeki 'dar' sözcüğü fiziksel olarak ölçülebilen bir durumu bildirdiğinden anlamıyla kullanılmıştır. Diğer yandan, 'Hayata geniş bir pencereden bakabilen insanlar, sorunlar karşısında daha yapıcı olurlar.' cümlesindeki 'geniş' sözcüğü ise normalde ölçülebilen bir büyüklüğü ifade etmesine rağmen bu bağlamda zihinsel bir olgunluğu, bakış açısının zenginliğini belirttiği için anlam kaymasına uğrayarak anlam kazanmıştır.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci boşluğa 'nicel', ikinci boşluğa 'nitel' (veya bunlara karşılık gelen 'niceliksel' / 'niteliksel') sözcükleri getirilmelidir.
İlk cümlede fiziksel ve ölçülebilir bir genişliği (sokak eni) belirten 'dar' sözcüğü nicel anlam taşırken; ikinci cümlede soyut, ölçülemeyen bir zihinsel genişliği/hoşgörüyü ifade eden 'geniş' sözcüğü nitel anlam taşımaktadır. Bu nedenle boşluklar sırasıyla 'nicel' ve 'nitel' (veya 'niceliksel' ve 'niteliksel') terimleriyle tamamlanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen hedef sözcüklerin (dar ve geniş) bağlam içindeki işlevlerini belirlemek.
İlk cümlede 'dar' sözcüğünün fiziksel bir genişliği, ikinci cümlede 'geniş' sözcüğünün ise zihinsel bir bakış açısını ifade ettiği saptanır.
Sözcüklerin nicel mi yoksa nitel mi olduğunu anlamak için cümledeki kullanım bağlamlarına bakılması gerekir.
2
İlk boşluk için 'dar' sözcüğünün anlam özelliğini sınıflandırmak.
'Dar sokak' ifadesindeki 'dar' sözcüğü ölçülebilir bir fiziksel niteliği gösterdiğinden nicel anlamlıdır. Bu yüzden birinci boşluğa 'nicel' yazılmalıdır.
Ölçülebilen, sayılabilen veya azalıp çoğalabilen özellikler nicel anlam kapsamına girer.
3
İkinci boşluk için 'geniş' sözcüğünün anlam özelliğini sınıflandırmak.
'Geniş bir pencereden bakmak' ifadesinde normalde nicel olan 'geniş' sözcüğü, mecazlaşarak ölçülemeyen bir nitelik (hoşgörü, zihinsel olgunluk) bildirdiği için nitel anlam kazanmıştır. Bu yüzden ikinci boşluğa 'nitel' yazılmalıdır.
Ölçülemeyen, nesnelerin nasıl olduğunu, kalitesini veya özelliğini bildiren durumlar nitel anlam kapsamına girer.

Anahtar Kavram

Nicel ve nitel anlam arasındaki farklar ve nicel anlamlı sözcüklerin bağlama göre nitel anlam kazanması (anlam kayması).
Soru 3Soru →

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, cümledeki kullanımına göre taşıdıkları anlam özellikleriyle (nicel/nitel) eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kardeşinin taşıdığı hafif çantayı alarak ona yardım etmek istedi.
Onun bu hafif davranışları, çevresindeki insanların ona olan güvenini zedeliyor.
Sanatçı, eserlerinde güzel duyguları yalın bir dille aktarmayı seçmiştir.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

'hafif çanta' ifadesi nicel anlam ile; 'hafif davranış' ifadesi nicel anlamlı sözcüğün nitel anlam kazanması ile; 'güzel duygular' ifadesi ise doğrudan nitel anlam ile eşleşmelidir.
Fiziksel olarak ölçülebilen 'hafif çanta' nicel anlamla, ciddiyetsiz davranış anlamındaki 'hafif davranış' nicel bir kelimenin nitel anlam kazanmasıyla, ölçülemeyen 'güzel duygular' ise doğrudan nitel anlamla doğru şekilde eşleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümledeki 'hafif çanta' ifadesini incelemek.
Çantanın hafifliği ölçülebilen bir özellik olduğu için nicel anlam taşır.
Fiziksel olarak ölçülebilen kavramlar nicel olarak adlandırılır.
2
İkinci cümledeki 'hafif davranış' ifadesini incelemek.
Aslında nicel olan hafif sözcüğü, burada ciddiyetsiz anlamında nitel özellik bildirmiştir.
Nicel sözcükler bağlam gereği nitel anlam kazanabilir.
3
Üçüncü cümledeki 'güzel duygular' ifadesini incelemek.
Duyguların güzelliği ölçülemez, nitel anlam taşır.
Ölçülemeyen, nitelik belirten kavramlar niteldir.

Anahtar Kavram

Sözcüklerin cümle içindeki kullanımına göre nicel (ölçülebilir) veya nitel (ölçülemez) anlam kazanması.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru →

Nicel anlamlı bir sözcük, cümledeki kullanımına bağlı olarak ölçülemeyen veya sayılamayan bir özelliği ifade edecek şekilde nitel anlam kazanabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde koyu yazılmış sözcük nicel anlamlıyken bağlamına göre nitel anlam kazanmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olaylara karşı gösterdiği bu geniş bakış açısı, sorunları daha kolay çözmesini sağlıyordu.

Cevap

Olaylara karşı gösterdiği bu geniş bakış açısı, sorunları daha kolay çözmesini sağlıyordu.
Geniş sözcüğü normalde fiziksel genişliği yani ölçülebilen bir boyutu ifade eden nicel bir kelimedir. Ancak bu cümlede, zihinsel hoşgörü ve kapsamlılık anlamında kullanılarak ölçülemeyen bir özellik bildirmiş ve nitel anlam kazanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki koyu yazılmış sözcüklerin temel (nicel) anlamlarını ve ölçülebilirlik durumlarını belirleme
Geniş, derin, yüksek ve bol sözcükleri fiziksel olarak ölçülebilen nicelikleri ifade ederken; samimi sözcüğü doğrudan nitel bir özellik bildirir.
Nicel sözcüklerin tespiti için fiziksel olarak ölçülebilir veya sayılabilir olma özelliği aranır.
2
Sözcüklerin cümle içindeki bağlamsal anlamlarını analiz etme
Geniş sözcüğü fiziksel eni değil, zihinsel hoşgörüyü/kapsamı (nitelik) anlatmak için kullanılmıştır. Derin, yüksek ve bol sözcükleri ise kendi ölçülebilir (nicel) anlamlarını korumaktadır.
Sözcüğün nicelden nitele anlam kaymasına uğrayıp uğramadığını belirlemek için bağlam incelenir.
3
Doğru yanıtı seçme
Geniş sözcüğünün nicel anlamdan nitel anlama kaydığı cümle belirlenir.
Soruda istenen nicel-nitel anlam dönüşümünü örnekleyen tek seçeneğe ulaşmak.

Anahtar Kavram

Nicel anlamlı sözcüklerin cümledeki bağlamlarına göre ölçülemeyen veya sayılamayan bir özelliği ifade ederek nitel anlam kazanması (anlam kayması).
Soru 5Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nicel anlamlı bir sözcük, cümledeki bağlamı sebebiyle nitel bir anlam kazanmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplantıda dile getirilen derin fikirler, projenin gidişatını tamamen değiştirdi.

Cevap

Toplantıda dile getirilen derin fikirler, projenin gidişatını tamamen değiştirdi.
Doğru seçenekte yer alan 'derin' sözcüğü normal şartlarda fiziksel olarak ölçülebilen bir derinliği (nicel) ifade eder. Ancak bu cümlede 'derin fikirler' şeklinde kullanılarak düşüncenin olgunluğunu, kapsamını ve niteliğini ifade edecek şekilde (nitel) kullanılmış ve anlam kaymasına uğramıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin nicel ve nitel anlam özelliklerini tanımlama.
Nicel anlam; sayılabilen, ölçülebilen özellikleri ifade ederken; nitel anlam sayılmayan, ölçülemeyen nitelikleri ifade eder.
Soruda istenen nicel anlamlı bir sözcüğün bağlam içinde nitel anlam kazanması durumunu tespit etmek için temel kavramları belirlemek gerekir.
2
Seçeneklerdeki nicel anlamlı sözcüklerin cümledeki kullanımlarını inceleme.
'Ağır' bavul (ölçülebilir ağırlık - nicel), 'geniş' pencere (ölçülebilir boyut - nicel) ve 'derin' fikirler (ölçülemeyen zihinsel derinlik - nitel).
Sözcüklerin bağlam içindeki gerçek/mecaz durumunu ve ölçülebilirlik niteliğini değerlendirmek gerekir.
3
Nitel anlam kazanmış olan nicel sözcüğü saptama.
'Derin' sözcüğü fiziksel derinlikten (nicel) zihinsel/fikirsel derinliğe (nitel) aktarılmıştır.
Anlam kaymasına uğrayarak ölçülemez bir niteliği ifade etmeye başlayan doğru sözcüğü ve cümleyi kesinleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Nicel anlamlı bir sözcüğün cümle bağlamında nitel anlam kazanması (anlam kayması)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 6Soru →

Türkçede ölçülebilen ve sayılabilen durumları ifade eden sözcükler, kimi zaman soyutlaşarak veya yeni bir anlam boyutu kazanarak sadece bir özelliğin derecesini ya da niteliğini gösterecek biçimde kullanılabilir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamaya uygun bir kullanım vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarihî olayları değerlendirirken günümüz değer yargılarından uzak bir bakış açısı benimsemeliyiz.

Cevap

Tarihî olayları değerlendirirken günümüz değer yargılarından uzak bir bakış açısı benimsemeliyiz.
Cümlede geçen 'uzak' sözcüğü, normalde fiziksel mesafeyi bildiren ve ölçülebilen (nicel) bir kavramdır. Ancak 'değer yargılarından uzak bir bakış açısı' ifadesinde bu sözcük, 'tarafsız, bağımsız' anlamında kullanılarak ölçülemeyen bir özelliği (nitelik) belirtecek şekilde kullanılmıştır. Bu durum, nicel anlamlı bir sözcüğün bağlam içinde nitel anlam kazanmasına örnektir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki nicel (ölçülebilen/sayılabilen) anlam taşıyan sözcükler tespit edilir.
Seçeneklerdeki 'acı' (nitel), 'kalın' (nicel), 'uzak' (nicel), 'dokunaklı' (nitel), 'dev' (nicel) ve 'küçük' (nicel) sözcükleri belirlenir.
Soru kökünde nicel anlamlı bir sözcüğün bağlam içinde nitel anlam kazanması istendiği için önce temel anlamı nicel olan sözcükler ayırt edilmelidir.
2
Nicel olan sözcüklerin cümle içindeki bağlamları incelenerek anlam kaymasına uğrayıp uğramadıkları değerlendirilir.
'Kalın', 'dev' ve 'küçük' sözcüklerinin fiziksel ve ölçülebilir durumları nitelemeye devam ettiği görülür. Buna karşın 'uzak' sözcüğünün fiziksel mesafe yerine soyut bir tutumu (tarafsızlığı) nitelediği saptanır.
Sözcüklerin gerçek anlamlarının dışına çıkıp çıkmadığı ve ölçülebilirlik özelliklerini yitirip yitirmedikleri ancak cümledeki kullanım alanlarından anlaşılabilir.
3
Anlam kaymasına uğrayarak nitel özellik kazanan sözcüğün bulunduğu cümle doğru cevap olarak işaretlenir.
'Uzak' sözcüğünün nitelik bildirdiği 'değer yargılarından uzak bir bakış açısı' ifadesini içeren cümle doğru yanıt olarak seçilir.
Ölçülebilir mesafeyi belirten 'uzak' kelimesi bu bağlamda tamamen ölçülemeyen, niteliksel bir durum ifade ettiği için sorudaki tanıma tam olarak uymaktadır.

Anahtar Kavram

Nicel anlamlı bir sözcüğün cümledeki bağlamına göre nitel anlam kazanması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 7Soru →

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri, cümlelerin bağlamını ve yay ayraç içinde verilen açıklamaları dikkate alarak uygun sözcüklerle tamamlayınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

I. Kıyıya yakın bölgelerde deniz suyu oldukça olduğundan, büyük tonajlı gemilerin bu limana yanaşması mümkün olmamaktadır. (Suyun fiziksel ve ölçülebilir derinliğini belirterek nicel anlam oluşturacak sözcük)

II. Yazarın toplumsal sorunları ele alırken sergilediği bakış açısı, romanın edebi değerinin eleştirmenlerce sorgulanmasına yol açmıştır. (Düşünsel derinlikten yoksunluğu, ölçülemeyen bir özelliği belirterek nitel anlam oluşturacak sözcük)
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci boşluğa nicel anlam taşıyan 'sığ' sözcüğü, ikinci boşluğa ise nitel anlam kazanan 'sığ' (veya 'yüzeysel') sözcüğü getirilmelidir.
Birinci cümlede 'sığ' sözcüğü suyun fiziksel derinliğini, yani ölçülebilir bir özelliğini ifade ettiği için nicel anlamlıdır. İkinci cümlede ise aynı sözcük bakış açısının düşünsel derinlikten yoksunluğunu, yani ölçülemeyen bir niteliğini ifade ettiği için nitel anlam kazanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümledeki boşluğun bağlamını analiz etme
Deniz suyunun derinliği ölçülebilir (nicel) bir özellik olduğundan, bu boşluğa fiziksel derinliğin azlığını ifade eden 'sığ' sözcüğü getirilmelidir.
Sözcüğün fiziksel olarak ölçülebilen ve derecelendirilebilen bir niteliği göstermesi nicel anlam özelliğidir.
2
İkinci cümledeki boşluğun bağlamını analiz etme
Bakış açısının derinlikten yoksun olması durumu ölçülebilir bir nitelik olmadığından, buraya 'sığ' veya bu anlamı karşılayan 'yüzeysel' sözcüğü getirilmelidir.
Nicel anlamlı 'sığ' sözcüğünün soyut bir durum için kullanılarak nitel anlam kazanması (anlam kayması) hedeflenmektedir.

Anahtar Kavram

Nicel anlamlı bir sözcüğün, cümledeki kullanımına ve bağlamına bağlı olarak ölçülemeyen bir özelliği ifade edecek şekilde nitel anlam kazanması (anlam kayması).
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru →

Türkçede nicelik bildiren (ölçülebilen, sayılabilen, tartılabilen) sözcükler; cümledeki kullanım bağlamına göre nitelik bildiren (ölçülemeyen, nitelik gösteren) bir anlama bürünebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu durumu örneklendiren bir kullanım vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dergide yayımlanan sert eleştiriler, genç şairin yazı hayatına uzun süre ara vermesine yol açtı.

Cevap

Dergide yay��mlanan sert eleştiriler, genç şairin yazı hayatına uzun süre ara vermesine yol açtı.
Dergide yayımlanan sert eleştiriler ifadesindeki 'sert' sözcüğü, normalde cisimlerin sertlik derecesi gibi ölçülebilen fiziksel bir durumu bildiren nicel bir kelimedir. Ancak bu cümlede, eleştirinin kırıcı, hoşgörüsüz veya sert üslubunu anlatmak amacıyla kullanılarak ölçülemeyen bir özellik (nitel anlam) kazanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki seçeneklerde geçen nicelik bildirebilecek sözcükleri tespit etmek.
Seçeneklerdeki 'sert', 'pişkin', 'tarafsız' ve 'yoğun' sözcükleri incelenmiştir.
Nicel-nitel anlam kaymasının hangi sözcükte gerçekleştiğini bulmak için aday sözcükler belirlenmelidir.
2
Belirlenen sözcüklerin temel anlamlarının nicel (ölçülebilir) olup olmadığını kontrol etmek.
'sert' (fiziksel direnç) ve 'yoğun' (yoğunluk derecesi) sözcükleri nicel anlamlıdır; 'pişkin' ve 'tarafsız' sözcükleri ise doğrudan nitel/mecaz anlamlıdır.
Başlangıçta nicel anlamı olmayan bir sözcükte nicelden nitele geçiş aranamaz.
3
Nicel kökenli sözcüklerin cümledeki bağlamlarını değerlendirerek ölçülemez bir niteliğe dönüşüp dönüşmediğini incelemek.
'Dergide yayımlanan sert eleştiriler...' cümlesindeki 'sert' sözcüğü ölçülebilen fiziksel sertliği değil, eleştirinin üslubunu (nitelik) ifade etmektedir.
Sözcüğün cümle içinde kazandığı yeni anlamın nicelik mi yoksa nitelik mi bildirdiğini ayırt etmek doğru sonuca ulaştırır.

Anahtar Kavram

Nicel anlamlı bir sözcüğün cümle bağlamında nitel anlam kazanması (anlam kayması)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru →

Aşağ��daki cümlelerde koyu yazılmış sözcüklerin cümledeki bağlamına göre kazandığı anlam özelliğini (nicel veya nitel) dikkate alarak boşlukları uygun kavramlarla tamamlayınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

I. Sanatçının stüdyodaki çalışmaları için sipariş ettiği ince fırçalar nihayet ulaştı. (Bu cümledeki 'ince' sözcüğü anlamlıdır.)

II. Yıllardır bu sektörde edindiği tecrübeler ona olaylara karşı ince bir seziş yeteneği kazandırmıştı. (Bu cümledeki 'ince' sözcüğü anlamlıdır.)
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci boşluğa 'nicel' (veya 'niceliksel'), ikinci boşluğa ise 'nitel' (veya 'niteliksel') terimleri getirilmelidir.
İlk cümlede geçen 'ince fırçalar' ifadesi fırçaların kalınlık yönünden ölçülebilirliğini (nicel anlamını) gösterirken; ikinci cümledeki 'ince bir seziş' ifadesi zihinsel bir kavrayışın, hassasiyetin (nitel anlamının) bir göstergesidir. Dolayısıyla boşluklara sırasıyla 'nicel' ve 'nitel' sözcükleri yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümledeki 'ince' sözcüğünün bağlamını inceleme
Sonuç: 'İnce fırçalar' ifadesindeki 'ince' sözcüğü, fırçanın fiziksel ve ölçülebilir kalınlığını bildirmektedir.
Neden: Fiziksel olarak ölçülebilen ve sayılabilen özellikleri bildiren sözcükler nicel anlam taşır.
2
İkinci cümledeki 'ince' sözcüğünün bağlamını inceleme
Sonuç: 'İnce bir seziş' ifadesindeki 'ince' sözcüğü, hassas, nitelikli ve ölçülemeyen bir seziş yeteneğini belirtmektedir.
Neden: Ölçülemeyen, kalite ve özellik bildiren durumları ifade eden sözcükler nitel anlam taşır.

Anahtar Kavram

Nicel anlamlı bir sözcüğün cümledeki bağlamına göre nitel anlam kazanması (anlam kayması)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 10Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, fiziksel olarak ölçülebilen bir durumu bildiren sözcük, bu özelliğinden sıyrılarak bir kavramın niteliğini gösterecek biçimde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Romanlarında oldukça ağır bir dil kullanan yazar, bu yönüyle her kesimden okura hitap edememiştir.

Cevap

Romanlarında oldukça ağır bir dil kullanan yazar, bu yönüyle her kesimden okura hitap edememiştir.
Yazarın oldukça ağır bir dil kullandığını belirten seçenekte, temelinde ağırlık birimiyle ölçülebilen fiziksel bir niceliği ifade eden 'ağır' sözcüğü, dilin anlaşılırlık özelliğini (kapalı, anlaşılması güç üslup) niteleyecek şekilde kullanılmıştır. Bu kullanım, nicel anlamlı bir sözcüğün bağlam içinde nitel anlam kazanmasına tam bir örnektir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünü analiz etmek ve hedeflenen dil olayını belirlemek.
Sorunun, nicel (fiziksel olarak ölçülebilen/sayılabilen) anlamlı bir kelimenin bağlam içinde nitel (ölçülemeyen, özellik bildiren) anlam kazanması durumunu aradığı tespit edildi.
Soru kökündeki 'fiziksel olarak ölçülebilen bir durumu bildiren sözcüğün bu özelliğinden sıyrılarak bir kavramın niteliğini g��stermesi' ifadesi nicel anlamlı sözcüğün nitel anlam kazanmasını tanımlamaktadır.
2
Seçeneklerdeki sıfat veya zarf görevli anahtar kelimeleri ve bunların temel anlam özelliklerini incelemek.
Seçeneklerdeki hedef sözcükler şu şekilde belirlendi: 'tatlı' (duyusal nitelik), 'parlak' (görsel nitelik), 'ağır' (fiziksel ağırlık - nicel), 'kalın' (fiziksel boyut - nicel) ve 'acı' (duyusal nitelik).
Kelime düzeyinde nicelik ve nitelik analizi yapabilmek için sözcüklerin sözlükteki ilk/temel anlamlarının nicel mi nitel mi olduğunu saptamak gerekir.
3
Sözcüklerin cümle içindeki bağlamlarını analiz ederek anlam kayması olup olmadığını kontrol etmek.
Romanlarında oldukça ağır bir dil kullanıldığını belirten ifadede, tartılabilen bir nicelik olan 'ağır' sözcüğü, dilin anlaşılmasının zorluğunu belirtecek biçimde nitel anlamda kullanılmıştır. 'Tatlı', 'parlak' ve 'acı' sözcükleri köken olarak da nitel olduklarından bir kaymaya uğramamıştır. 'Kalın' sözcüğü ise nicel anlamını korumuştur.
Doğru cevaba ulaşmak için sadece mecazlaşmayı değil, kökündeki nicelik özelliğini yitirerek nitelik kazanma durumunu ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Nicel anlamlı sözcüklerin cümle bağlamında nitel anlam kazanması (anlam kayması)
Tahmini Süre:1m 30s
Nicel ve Nitel Anlam Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin