Examkin

Soru

Zorluk: OrtaNicel ve Nitel Anlam

Türkçede nicelik bildiren (ölçülebilen, sayılabilen, tartılabilen) sözcükler; cümledeki kullanım bağlamına göre nitelik bildiren (ölçülemeyen, nitelik gösteren) bir anlama bürünebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu durumu örneklendiren bir kullanım vardır?

  1. A
    Ustalar, bahçe duvarını örmek için kamyondan indirilen sert taşları özenle üst üste dizdiler.
  2. B
    Toplantıda dile getirilen pişkin açıklamalar, krizin daha da büyümesine neden oldu.
  3. Dergide yayımlanan sert eleştiriler, genç şairin yazı hayatına uzun süre ara vermesine yol açtı.Cevap
  4. D
    Tarihçi, son makalesinde olayları tarafsız bir bakış aç��sıyla ele alarak takdir topladı.
  5. E
    Son günlerde bölgede etkili olan yoğun sis, sabah saatlerinde hava ulaşımını aksattı.

Cevap

Dergide yay��mlanan sert eleştiriler, genç şairin yazı hayatına uzun süre ara vermesine yol açtı.
Dergide yayımlanan sert eleştiriler ifadesindeki 'sert' sözcüğü, normalde cisimlerin sertlik derecesi gibi ölçülebilen fiziksel bir durumu bildiren nicel bir kelimedir. Ancak bu cümlede, eleştirinin kırıcı, hoşgörüsüz veya sert üslubunu anlatmak amacıyla kullanılarak ölçülemeyen bir özellik (nitel anlam) kazanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki seçeneklerde geçen nicelik bildirebilecek sözcükleri tespit etmek.
Seçeneklerdeki 'sert', 'pişkin', 'tarafsız' ve 'yoğun' sözcükleri incelenmiştir.
Nicel-nitel anlam kaymasının hangi sözcükte gerçekleştiğini bulmak için aday sözcükler belirlenmelidir.
2
Belirlenen sözcüklerin temel anlamlarının nicel (ölçülebilir) olup olmadığını kontrol etmek.
'sert' (fiziksel direnç) ve 'yoğun' (yoğunluk derecesi) sözcükleri nicel anlamlıdır; 'pişkin' ve 'tarafsız' sözcükleri ise doğrudan nitel/mecaz anlamlıdır.
Başlangıçta nicel anlamı olmayan bir sözcükte nicelden nitele geçiş aranamaz.
3
Nicel kökenli sözcüklerin cümledeki bağlamlarını değerlendirerek ölçülemez bir niteliğe dönüşüp dönüşmediğini incelemek.
'Dergide yayımlanan sert eleştiriler...' cümlesindeki 'sert' sözcüğü ölçülebilen fiziksel sertliği değil, eleştirinin üslubunu (nitelik) ifade etmektedir.
Sözcüğün cümle içinde kazandığı yeni anlamın nicelik mi yoksa nitelik mi bildirdiğini ayırt etmek doğru sonuca ulaştırır.

Anahtar Kavram

Nicel anlamlı bir sözcüğün cümle bağlamında nitel anlam kazanması (anlam kayması)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Nicel ve Nitel Anlam

Bu konudan daha fazla soru