Examkin

Soru

Zorluk: KolaySel ve Taşkınlar: Oluşumu, Etkileri ve Korunma Yolları

Sel ve taşkınlar, büyük oranda aşırı ve ani yağışlar gibi doğal süreçlerle tetiklenirken, insanların çevre üzerindeki yanlış müdahaleleri de bu afetlerin yol açtığı can ve mal kayıplarını büyük ölçüde artırmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sel ve taşkınların afet boyutuna ulaşmasında doğrudan etkili olan beşerî (insan kaynaklı) faktörlerden biridir?

  1. A
    Bölgeye düşen yağışın ani ve sağanak şeklinde gerçekleşmesi
  2. B
    Havzadaki yamaç eğiminin fazla olmasına bağlı olarak suyun akış hızının artması
  3. C
    İlkbahar aylarında sıcaklık artışına bağlı olarak kar erimelerinin hızlanması
  4. Akarsu yataklarının doldurulması ve bu alanların imara açılmasıCevap
  5. E
    Havzanın geçirimsiz kayaç yapısına sahip olması nedeniyle sızmanın azalması

Cevap

Akarsu yataklarının doldurulması ve bu alanların imara açılması seçeneğidir. Beşerî (insan kaynaklı) bir faktör olan bu uygulama, sel ve taşkınların afet boyutuna ulaşmasında doğrudan etkilidir.
Doğru yanıt, akarsu yataklarının doldurulması ve imara açılmasını belirten seçenektir. Akarsu yataklarının beşerî faaliyetlerle daraltılması, suyun taşıma kapasitesini düşürür ve ani yağışlarda taşkınların meydana gelmesine yol açarak can ve mal kayıplarını doğrudan artırır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki beşerî (insan kaynaklı) vurgusu belirlenir.
Doğal ve beşerî faktörlerin ayrımına odaklanılması gerektiği anlaşılır.
Soruda sel ve taşkınların afet boyutuna ulaşmasında etkili olan insan faaliyetinin bulunması istenmektedir.
2
Seçeneklerdeki faktörler kökenlerine göre sınıflandırılır.
Sağanak yağışlar, yamaç eğimi, kar erimeleri ve geçirimsiz kayaç yapısı doğal faktörler; akarsu yataklarının imara açılması ise beşerî faktör olarak belirlenir.
Beşerî faktörler doğrudan insan aklı ve faaliyetleri sonucu ortaya çıkan durumlardır.
3
Doğru seçenek ile beşerî etkinin sel afetine etkisi ilişkilendirilir.
Akarsu yatağının doldurulması ve daraltılmasının sel felaketinin şiddetini ve zararlarını doğrudan artırdığı sonucuna ulaşılır.
Daralan yatak, aşırı yağışlarda suyun taşmasına ve çevredeki yerleşim birimlerinin sular altında kalmasına neden olur.

Anahtar Kavram

Sel ve taşkınların oluşumunda doğal ve beşerî faktörlerin ayrımı
Bu soruyu puanla

Konular

Sel ve Taşkınlar: Oluşumu, Etkileri ve Korunma Yolları

Bu konudan daha fazla soru