Soru

Zorluk: Zorİslam'da Bilginin Kaynakları (Selim Akıl, Sadık Haber, Salim Duyular)

İslam epistemolojisinde bilgi kaynaklarının işlevleri ile bu kaynakların birbiriyle olan ilişkisine dair sol sütunda verilen açıklamaları, sağ sütunda yer alan kavramsal karşılıklarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Duyular vasıtasıyla algılanan dış dünyaya ait verilerin ham ve yanıltıcı olabilen yönlerini ayırt ederek, bu verileri mantıksal analiz ve çıkarımlarla doğru bilgiye dönüştüren zihinsel süreç.Salim Duyular ve Aklın İşbirliği
  • Ahiret hayatı, melekler ve gayb alemi gibi insan aklının ve duyu organlarının doğrudan tecrübe edemeyeceği aşkın alanlara dair bilgileri insana ulaştırarak, aklın bilgi sınırlarını aşan konularda yanılmasını önleyen ilahi bildirim.Sadık Haber
  • Vahyin getirdiği ilkeleri ve evrendeki yaratılış delillerini, hiçbir kişisel çıkar, taassup veya peşin hükmün etkisinde kalmaksızın tarafsız bir biçimde sorgulayıp idrak ederek doğru inanca ve ahlaki olgunluğa ulaşmayı sağlayan yeti.Selim Akıl

Cevap

Duyuların ham verilerini işleyen süreç 'Salim Duyular ve Aklın İşbirliği'; gaybi gerçekleri bildiren ilahi bildirim 'Sadık Haber'; taassuptan uzak nesnel idrak yetisi ise 'Selim Akıl' ile eşleşmektedir.
İslam epistemolojisinde bilginin kaynakları selim akıl, sadık haber ve salim duyulardır. Duyuların ham verilerinin akıl tarafından değerlendirilerek hatadan arındırılması süreci salim duyular ve aklın işbirliğini; aklın tek başına ulaşamayacağı aşkın (gayb) alanın vahiyle bildirilmesi sadık haberin akla rehberliğini; her türlü taassuptan uzak, tarafsızca gerçeği arayan akıl ise selim aklı temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Duyu verilerinin akıl süzgecinden geçirilmesine dair açıklamayı incelemek.
Bu açıklamanın salim duyular ile aklın koordineli çalışmasını ifade eden kavramla eşleştiği görülür.
Duyu organlarının tek başına yanılma payı olduğundan aklın denetimi gerekir.
2
Gaybi ve aşkın konulara dair verilen açıklamayı incelemek.
Bu açıklamanın sadık haber (vahiy) kavramıyla eşleştiği görülür.
İnsan aklı ve duyuları gayb alemini kavrayamaz, bu bilgi ancak ilahi bildirimle yani sadık haberle gelebilir.
3
Taassup ve peşin hükümden uzak, tarafsız idrak yetiyle ilgili açıklamayı incelemek.
Bu açıklamanın selim akıl kavramıyla eşleştiği görülür.
Selim akıl, önyargılardan arınmış olarak hakikati kavrayabilen fıtri akıldır.

Anahtar Kavram

İslam'da bilgi kaynaklarının işlevleri, sınırları ve birbirleriyle olan ilişkileri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla