Examkin

Soru

Zorluk: OrtaNicel ve Nitel Anlam

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, fiziksel olarak ölçülebilen bir durumu bildiren sözcük, bu özelliğinden sıyrılarak bir kavramın niteliğini gösterecek biçimde kullanılmıştır?

  1. A
    Genç şairin ilk kitabında yer alan tatlı şiirler, edebiyat çevrelerinde ilgiyle karşılandı.
  2. B
    Genç müzisyenin sergilediği parlak performans, jüri üyelerinin beğenisini kazandı.
  3. Romanlarında oldukça ağır bir dil kullanan yazar, bu yönüyle her kesimden okura hitap edememiştir.Cevap
  4. D
    Ressam, tuvalin sol köşesine kalın çizgiler çizerek resmine derinlik katmak istemiş.
  5. E
    Yaşadığı acı kayıplar yüzünden uzun süre kalemi eline alamayan yazar, sessizliğe büründü.

Cevap

Romanlarında oldukça ağır bir dil kullanan yazar, bu yönüyle her kesimden okura hitap edememiştir.
Yazarın oldukça ağır bir dil kullandığını belirten seçenekte, temelinde ağırlık birimiyle ölçülebilen fiziksel bir niceliği ifade eden 'ağır' sözcüğü, dilin anlaşılırlık özelliğini (kapalı, anlaşılması güç üslup) niteleyecek şekilde kullanılmıştır. Bu kullanım, nicel anlamlı bir sözcüğün bağlam içinde nitel anlam kazanmasına tam bir örnektir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünü analiz etmek ve hedeflenen dil olayını belirlemek.
Sorunun, nicel (fiziksel olarak ölçülebilen/sayılabilen) anlamlı bir kelimenin bağlam içinde nitel (ölçülemeyen, özellik bildiren) anlam kazanması durumunu aradığı tespit edildi.
Soru kökündeki 'fiziksel olarak ölçülebilen bir durumu bildiren sözcüğün bu özelliğinden sıyrılarak bir kavramın niteliğini g��stermesi' ifadesi nicel anlamlı sözcüğün nitel anlam kazanmasını tanımlamaktadır.
2
Seçeneklerdeki sıfat veya zarf görevli anahtar kelimeleri ve bunların temel anlam özelliklerini incelemek.
Seçeneklerdeki hedef sözcükler şu şekilde belirlendi: 'tatlı' (duyusal nitelik), 'parlak' (görsel nitelik), 'ağır' (fiziksel ağırlık - nicel), 'kalın' (fiziksel boyut - nicel) ve 'acı' (duyusal nitelik).
Kelime düzeyinde nicelik ve nitelik analizi yapabilmek için sözcüklerin sözlükteki ilk/temel anlamlarının nicel mi nitel mi olduğunu saptamak gerekir.
3
Sözcüklerin cümle içindeki bağlamlarını analiz ederek anlam kayması olup olmadığını kontrol etmek.
Romanlarında oldukça ağır bir dil kullanıldığını belirten ifadede, tartılabilen bir nicelik olan 'ağır' sözcüğü, dilin anlaşılmasının zorluğunu belirtecek biçimde nitel anlamda kullanılmıştır. 'Tatlı', 'parlak' ve 'acı' sözcükleri köken olarak da nitel olduklarından bir kaymaya uğramamıştır. 'Kalın' sözcüğü ise nicel anlamını korumuştur.
Doğru cevaba ulaşmak için sadece mecazlaşmayı değil, kökündeki nicelik özelliğini yitirerek nitelik kazanma durumunu ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Nicel anlamlı sözcüklerin cümle bağlamında nitel anlam kazanması (anlam kayması)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Nicel ve Nitel Anlam

Bu konudan daha fazla soru