Examkin

Soru

Zorluk: ZorYapı Bakımından Sözcükler: Basit ve Türemiş Sözcükler

Genç yazar, zihninde (I) filizlenen düşünceleri kâ��ıda dökerken oldukça titiz davranıyordu. Yaşamın (II) karmaşasından sıyrılıp kendi iç dünyasına sığındığı bu anlarda, kelimelerin gücüne inanıyordu. Eserindeki her cümlenin, okurun ruhunda derin bir iz bırakmasını, onun hayallerini beslemesini (III) istiyordu. Yazmak, onun için adeta bir sığınaktı; bu yüzden saatlerce masa başında oturmaktan, çevresindeki (IV) ayrıntıları incelemekten asla gocunmazdı. Sonunda, gecenin karanlığı ağarmaya (V) başladığında ilk taslağı tamamlamış olmanın huzuruyla derin bir nefes aldı.

Bu parçadaki numaralanmış s��zcüklerden hangisi, yapı bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. ICevap
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. E
    V

Cevap

zihninde sözcüğü yapı bakımından basittir.
zihninde sözcüğü sadece iyelik ve bulunma durum eki (çekim ekleri) almıştır. Yapım eki almadığı için basit yapılıdur. Sözcükteki ünlü düşmesi (zihin -> zihni) yapıyı etkilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki numaralanmış sözcüklerin köklerini ve aldıkları ekleri belirleyin.
I numaralı sözcüğün kökü 'zihin' (isim), II numaralı sözcüğün kökü 'yaş' (isim), III numaralı sözcüğün kökü 'besi' (isim), IV numaralı sözcüğün kökü 'çevir-' (fiil), V numaralı sözcüğün kökü ise 'ak' (isim) olarak tespit edilir.
Sözcüklerin yapısını belirlemenin ilk adımı kök ve ek analizidir.
2
Sözcüklerin aldığı eklerin işlevlerini analiz edin ve uğradıkları ses olaylarını göz önünde bulundurun.
I numaralı 'zihninde' sözcüğü 'zihin-i-n-de' şeklinde çekim ekleri almıştır (ünlü düşmesi vardır). II numaralı 'yaşamın' sözcüğü '-a' ve '-m' yapım eklerini almıştır. III numaralı 'beslemesini' sözcüğü 'besi' kökünden '-le' ve '-me' yapım eklerini almıştır (ünlü dü��mesi vardır). IV numaralı 'çevresindeki' sözcüğü 'çevir-' kökünden '-e' ve sıfat yapan '-ki' yapım eklerini almıştır (ünlü düşmesi vardır). V numaralı 'ağarmaya' sözcüğü 'ak' kökünden '-ar' ve '-ma' yapım eklerini almıştır (ünsüz yumuşaması vardır).
Sözcükte en az bir yapım eki bulunması o sözcüğü türemiş yapar; yapım eki bulunmayan, sadece çekim eki alan sözcükler ise basittir.
3
Bulunan yapısal özellikleri karşılaştırarak farklı olan seçeneği belirleyin.
II, III, IV ve V numaralı sözcükler yapım eki aldıkları için türemiş yapıdayken, I numaralı sözcük sadece çekim eki aldığından basittir.
Soruda yapısı yönüyle diğerlerinden ayrılan sözcüğün bulunması istenmiştir.

Anahtar Kavram

Sözcüklerin yapısı; aldıkları yapım ekleri ve çekim ekleri analiz edilerek basit, türemiş ve birleşik olarak sınıflandırılır. Yapım eki almamış sözcükler basit, en az bir yapım eki almış sözcükler ise türemiştir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Yapı Bakımından Sözcükler: Basit ve Türemiş Sözcükler

Bu konudan daha fazla soru