Soru

Zorluk: OrtaHarita Çeşitleri ve Ölçekleri

Aşağıdaki harita türleri ile bu haritalardan elde edilebilecek bilgileri/özellikleri doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

  • 1/25.0001/25.000 ölçekli Türkiye fiziki haritasıİzohipsler arasındaki yükselti farkı azdır; vadi, sırt ve boyun gibi yer şekilleri çok ayrıntılı incelenebilir.
  • 1/2.000.0001/2.000.000 ölçekli Türkiye fiziki haritasıYükselti basamakları genel olarak gösterilir; izohipsler arası yükselti farkı (ekuidistans) çok büyüktür.
  • 1/50.0001/50.000 ölçekli Ankara idari bölünüş haritasıDar bir alandaki ilçe ve mahalle sınırlarını en az bozulma oranıyla ve yüksek ayrıntıyla gösterir.
  • 1/5.000.0001/5.000.000 ölçekli Dünya siyasi haritasıÜlke sınırlarını genel hatlarıyla gösterir; ölçek paydası çok büyük olduğundan kağıt üzerindeki bozulma oranı en fazladır.

Cevap

Doğru eşleştirme şu şekildedir: 1/25.0001/25.000 ölçekli Türkiye fiziki haritası ile izohipsler arasındaki farkın az olması; 1/2.000.0001/2.000.000 ölçekli Türkiye fiziki haritası ile izohipsler arası yükselti farkının büyük olması; 1/50.0001/50.000 ölçekli Ankara idari bölünüş haritası ile ilçe ve mahalle sınırlarının ayrıntılı gösterilmesi; 1/5.000.0001/5.000.000 ölçekli Dünya siyasi haritası ile ülke sınırlarının genel hatlarıyla gösterilip bozulma oran��nın en fazla olması eşleşir.
Harita ölçeği ile payda ters orantılıdır. 1/25.0001/25.000 ölçekli fiziki harita en büyük ölçekli fiziki harita olduğundan izohipsler arasındaki fark azdır ve ayrıntı fazladır. 1/2.000.0001/2.000.000 ölçekli harita ise daha küçük ölçekli bir fiziki harita olduğundan izohips aralığı büyüktür. İdari haritalardan 1/50.0001/50.000 ölçekli olanı dar alandaki sınırları yüksek ayrıntıyla verirken, 1/5.000.0001/5.000.000 ölçekli Dünya siyasi haritası en küçük ölçekli harita olduğundan bozulma oranı en yüksek olanıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Haritaların kullanım amaçlarına (fiziki ve siyasi/idari) göre işlevlerini belirleyin.
Fiziki haritalarda yer şekilleri ve izohipsler bulunur; siyasi/idari haritalarda ise idari ve siyasi sınırlar gösterilir.
Eşleştirilecek özelliklerin fiziki mi yoksa idari sınırlar mı içerdiğini ayırt etmek gerekir.
2
Ölçek paydalarındaki sayıları karşılaştırarak harita ölçeğinin büyüklüğünü belirleyin.
1/25.0001/25.000 ve 1/50.0001/50.000 ölçekli haritalar büyük ölçekli; 1/2.000.0001/2.000.000 ve 1/5.000.0001/5.000.000 ölçekli haritalar ise küçük ölçeklidir.
Ölçek paydası büyüdükçe küçültme oranı artar ve ölçek küçülür.
3
Büyük ve küçük ölçeklerin özelliklerini (bozulma oranı, ayrıntı gücü, izohips aralığı) harita türleriyle birleştirin.
Büyük ölçekli fiziki haritada izohips aralığı az olur (örn. 1/25.0001/25.000 için). Küçük ölçekli siyasi haritada ise bozulma oranı en fazladır (örn. 1/5.000.0001/5.000.000 için).
Küçültme oranının değişmesi, haritadaki tüm geometrik ve topoğrafik ayrıntıları doğrudan belirler.

Anahtar Kavram

Ölçeklerin Harita Özelliklerine Etkisi ve Harita Türleri
Bu soruyu puanla