Türkçede ses taklidine dayanan sözcükler (yansıma sözcükler), aldıkları yapım ekleriyle yeni kavramları karşılayacak şekilde türetilebilir. Bu türemiş kelimeler, cümle içinde niteleme işlevi görerek sıfat görevi üstlenebilir. Ancak bu belirlemeyi yaparken, ses taklidine dayanmayan görsel unsurlarla ve mecazlaşarak yansıma özelliğini yitirmiş sözcüklerle karıştırmamak gerekir.
Bu açıklamaya göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansıma kökenli bir sözcük niteleme göreviyle kullanılmıştır?
- AKonağın geniş bahçesindeki pırıl pırıl havuz, yaz sıcağında çocukların neşe kaynağı oluyordu.
- BToplantıda sunum yapan müdür, son projede karşılaşılan aksaklıkları üstü kapalı bir şekilde çıtlattı.
- CRüzgârlı gecelerde eski ahşap kapının cayırtıyla kapanması evdekileri uykusundan uyandırdı.
- Dağ yollarında ilerlerken cızırtılı telsiz sesleri dışında hiçbir şey işitemiyorduk.Cevap
- ESonbaharın gelişiyle birlikte kuruyan yaprakların hışırtısı adımlarımıza eşlik ediyordu.
Cevap
Dağ yollarında ilerlerken cızırtılı telsiz sesleri dışında hiçbir şey işitemiyorduk.
Doğru seçenekte yer alan 'cızırtılı' sözcüğü, doğadaki 'cız' sesinin taklidiyle türetilmiş bir yansıma kelimedir. Bu sözcük 'telsiz sesleri' isim öbeğini niteleme göreviyle (sıfat olarak) kullanılmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yansıma sözcüklerin tespiti ve cümledeki dil bilgisel görevleri (sözcük türleri)