Soru

Zorluk: KolayYansıma Sözcükler

Yansıma sözcükler, doğadaki seslerin taklit edilmesiyle oluşturulan sözcüklerdir. Bu sözcükler cümlede isim, sıfat, zarf veya fiil görevinde kullanılabilir; ancak ses taklidi özelliğini yitirerek mecaz anlam kazandıklarında yansıma özelliği göstermezler. Ayrıca yalnızca görsel nitelik taşıyan ikilemeler de yansıma kabul edilmez.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansıma sözcük zarf görevinde kullanılmıştır?

  1. A
    Sobanın üstündeki demlikten gelen cız��rtılı ses mutfağı kaplamıştı.
  2. B
    Sınavdan beklediği sonucu alamayacağını anlayınca sıkıntıdan patladı.
  3. Sınıftaki öğrenciler öğretmen gelmeden önce kendi aralarında fısıl fısıl konuşuyordu.Cevap
  4. D
    Yeni aldıkları evin salonundaki avizeler ışıl ışıl parıldıyordu.
  5. E
    Rüzgarın etkisiyle sallanan ağaç dallarının hışırtısı odaya doluyordu.

Cevap

Sınıftaki öğrencilerin kendi aralarında fısıl fısıl konuşmasından bahseden seçenek doğrudur. Çünkü 'fısıl fısıl' ikilemesi doğadaki sesin taklidiyle oluşmuş bir yansımadır ve 'konuşuyordu' fiilini durum yönünden niteleyerek zarf görevinde kullanılmıştır.
Doğru seçenekte yer alan 'fısıl fısıl' ikilemesi fısıltı sesinin taklit edilmesiyle oluşmuş gerçek bir yansıma sözcüktür. Bu sözcük, 'konuşuyordu' fiiline sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap vererek cümlede durum zarfı görevinde kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen ses veya görüntü taklidine dayanan sözcükleri tespit etmek.
Cümlelerde yer alan 'cızırtılı', 'patladı', 'fısıl fısıl', 'ışıl ışıl' ve 'hışırtısı' sözcükleri belirlenir.
Yansıma sözcüklerin tespiti ve ayırt edici özelliklerinin belirlenmesi için ilk adımdır.
2
Belirlenen sözcüklerin yansıma olup olmadığını kontrol etmek.
'ışıl ışıl' sözü görsellik bildirdiği için yansıma değildir. 'patladı' sözcüğü ise mecaz anlam kazandığı için yansıma özelliğini kaybetmiştir. Geriye kalan 'cızırtılı', 'fısıl fısıl' ve 'hışırtısı' sözcükleri gerçek yansımadır.
Yansıma olmayan veya yansıma özelliğini yitiren sözcükleri elemek için bu kontrol gereklidir.
3
Yansıma özelliği taşıyan sözcüklerin cümledeki dil bilgisi görevlerini belirlemek.
'cızırtılı' sözcüğü sıfat, 'hışırtısı' sözcüğü isim, 'fısıl fısıl' sözü ise fiili etkileyerek durum zarfı görevindedir. Bu nedenle doğru yanıt fısıl fısıl konuşulduğunu belirten ifadedir.
Soruda istenen zarf görevindeki yansıma sözcüğü bulmak için dil bilgisel analiz tamamlanır.

Anahtar Kavram

Yansıma sözcüklerin tanımı, yansıma özelliğini yitiren mecazi kullanımlar, görsel ikilemelerle farkları ve cümledeki dil bilgisi görevleri.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla