İnsan eylemlerinin gerisindeki temel yönlendirici güç, ne mantıksal çıkarımlarla inşa edilen soyut kurallar ne de bireysel menfaatleri koruyan toplumsal dayatmalardır. Gerçek ahlakilik, bireyin kendi iç dünyasında deneyimlediği yaratıcı ve dinamik bir atılımla, dışsal normların sınırlarını aşan bir iç sesin rehberliğinde hayat bulur. İnsan, bu içsel kılavuza kulak verdiğinde yalnızca kendi öznel dünyası için değil, tüm insanlık için neyin değerli olduğunu doğrudan kavrar. Zira bu yönelim, insanı kendi bencil sınırlarından kurtararak tüm insanlığı kucaklayan evrensel bir sevgiye ulaştırır.
Bu parçada savunulan görüş, evrensel ahlak yasasını öznel temelde kabul eden aşağıdaki yaklaşımlardan hangisiyle doğrudan örtüşmektedir?
- Henri Bergson’un, ahlaki eylemin kaynağını insanın sezgisel kavrayışında bulan ve bunu tüm insanlığı kapsayan bir sevgi ahlakına dayandıran sezgiciliğiCevap
- BImmanuel Kant’ın, ahlaki eylemi kişisel eğilimlerden ve duygulardan arındırarak akla dayalı ödev bilinciyle açıklayan ödev ahlakı
- CJean-Paul Sartre’ın, insanın kendi özünü kendisinin yarattığını savunarak evrensel bir ahlak yasasının varlığını reddeden varoluşçuluğu
- DJeremy Bentham’ın, ahlaki eylemin değerini toplumun çoğunluğuna sağladığı somut ve ölçülebilir faydayla belirleyen faydacılığı
- ESokrates’in, ahlaki eylemin temelini doğru bilgiye ve bu bilginin insana kazandırdığı erdeme dayandıran rasyonalist ahlak görüşü
Cevap
Henri Bergson’un, ahlaki eylemin kaynağını insanın sezgisel kavrayışında bulan ve bunu tüm insanlığı kapsayan bir sevgi ahlakına dayandıran sezgiciliği
Parçada betimlenen ahlak anlayışı, ahlakı rasyonel kurallardan ve toplumsal kalıplardan sıyırarak doğrudan insanın içindeki dinamik yaratıcı atılıma ve sezgiye dayandırmaktadır. Henri Bergson, ahlak yasasının kaynağının insanın kendi içindeki sezgisel güç (açık ahlak) olduğunu ve bu sezginin bireyi evrensel bir sevgiye ulaştırdığını savunur. Dolayısıyla metin, Bergson'un sezgicilik görüşünü tam olarak açıklamaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bergson'un sezgiciliği (entüisyonizm) çerçevesinde evrensel ahlak yasasının insanın öznel sezgi yetisine dayandırılması.
Tahmini Süre:1m 30s