Examkin

Siyaset Felsefesi

23 soru

Tüm türler23Çoktan seçmeli20Doğru / Yanlış1Eşleştirme2
Soru 21Soru →

F. Nietzsche'ye göre devlet, bireyin yaratıcı gücünü ve istencini yok eden, sürü ahlakını topluma dayatarak vasatlığı egemen kılan yapay bir organizasyondur. Ona göre adalet, eşitlik ve ortak iyilik gibi iddialarla sunulan her toplumsal düzen tasarımı, zayıfların güçlü olanları dizginlemek ve denetim altında tutmak amacıyla ürettiği bir yanılsamadan ibarettir. Dolayısıyla, herkes için geçerli ve uyulması zorunlu ahlaki ya da siyasi bir ideal düzenin varlığı kabul edilemez.

Bu parçadan hareketle Nietzsche'nin ideal düzeni reddetme gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ortak iyilik ve eşitlik iddialarının, güçlü bireylerin özgürlüğünü ve kendini gerçekleştirme iradesini bastırmaya yönelik kurgular olması

Cevap

Ortak iyilik ve eşitlik iddialarının, güçlü bireylerin özgürlüğünü ve kendini gerçekleştirme iradesini bastırmaya yönelik kurgular olması
Ortak iyilik ve eşitlik iddialarının, güçlü bireylerin özgürlüğünü ve kendini gerçekleştirme iradesini bastırmaya yönelik kurgular olması yönündeki seçenek doğrudur. Parçada Nietzsche'nin devletin adalet, eşitlik ve ortak iyilik iddialarını zayıfların güçlüleri dizginlemek amacıyla ürettiği yanılsamalar olarak gördüğü ve bu yapının bireysel yaratıcılığı yok ettiğini savunduğu açıkça belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki temel felsefi argümanın çözümlenmesi
Nietzsche'nin devlet eleştirisinin odak noktasının 'sürü ahlakı', 'bireysel istenç ve yaratıcı gücün yok edilmesi' ve 'güçlülerin zayıflar tarafından dizginlenmesi' olduğu belirlenir.
Parçanın ana fikrini saptayarak doğru seçeneğe giden yolu netleştirmek.
2
İdeal düzenin reddedilme gerekçesinin seçeneklerle karşılaştırılması
Devletin adalet, eşitlik ve ortak iyilik iddialarının güçlü olanları baskı altında tutmak için zayıflar tarafından kurgulandığı ve bu yüzden ideal bir düzenin olamayacağı yönündeki seçeneğin parçayla tam olarak uyuştuğu görülür.
Parçada geçen 'zayıfların güçlü olanları dizginlemek ve denetim altında tutmak amacıyla ürettiği bir yanılsama' ifadesinin seçeneklerdeki karşılığını bulmak.

Anahtar Kavram

Nietzsche'nin Siyaset ve Devlet Eleştirisi (Nihilizm)
Soru 22Soru →

Siyaset felsefesinde ideal bir toplumsal düzenin kurulabileceğini savunan düşünürler ve akımlar, bu düzenin hangi temel değere dayanması gerektiği konusunda farklı yaklaşımlar geliştirmişlerdir. Aşağıdaki sol sütunda verilen yaklaşımları ve kuramları, sağ sütunda yer alan temel iddialarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Liberalizm
Sosyalizm
Platon'un Organik Devlet Kuramı
Rawls'un Hakkaniyet Olarak Adalet Kuramı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Liberalizm - Devletin müdahalesini sınırlayarak bireysel hakları, özel mülkiyeti ve serbest piyasa ekonomisini ideal toplumsal düzenin merkezine yerleştirir; Sosyalizm - Özel mülkiyetin yol açtığı sınıfsal ayrımları reddederek üretim araçlarının ortak mülkiyetine dayalı, sınıfsız ve sömürüsüz bir toplumsal yapıyı hedefler; Platon'un Organik Devlet Kuramı - Toplumun her kesiminin kendi ruhsal yapılarına uygun erdemleri hayata geçirerek kendine düşen ödevi yerine getirmesini adaletin ve ideal düzenin koşulu olarak görür; Rawls'un Hakkaniyet Olarak Adalet Kuramı - Bilinmezlik perdesi arkasındaki bireylerin, toplumdaki en dezavantajlı kesimlerin lehine olacak şekilde temel özgürlükleri ve dağıtıcı adalet ilkelerini seçmesini esas alır.
Doğru eşleştirmeler, her düşünsel yaklaşımın ideal düzeni temellendirirken öne sürdüğü temel kavramları ve ilkeleri yansıtır. Bireysel özgürlük ve serbest piyasa vurgusu liberalizmi; sınıf ayrımının reddi ve ortak mülkiyet sosyalizmi; toplumsal sınıfların kendi erdemlerine göre iş bölümü yapması Platon'un organik devlet kuramını; adalet ve dezavantajlıların haklarının korunması ise John Rawls'un hakkaniyet ilkesini temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Liberalizm kavramının temel değerini ve devlet anlayışını analiz etme.
Liberalizmin özgürlük, bireysel haklar ve asgari devlet müdahalesi üzerinde durduğu belirlenir. Bu tanım, özel mülkiyet ve serbest piyasa vurgusu yapan açıklamayla eşleştirilir.
İdeal düzeni kabul edenlerden özgürlüğü temel alan yaklaşımın niteliklerini ayırt etmek.
2
Sosyalizm yaklaşımının toplumsal düzen ve mülkiyet ilişkisini değerlendirme.
Sosyalizmin sınıfsız toplum idealine ve özel mülkiyet karşıtlığına dayandığı tespit edilir. Bu iddia, üretim araçlarının ortak mülkiyetini savunan açıklamayla eşleştirilir.
Eşitliği temel alan yaklaşımın ayırt edici niteliklerini kavramak.
3
Platon'un devlet anlayışı ve adalet kuramını inceleme.
Platon'un insan ruhu ile devlet arasında organik bir bağ kurduğu ve herkesin kendi doğasına uygun sınıfın erdemini sergilemesini adalet saydığı görülür. Bu açıklama, toplumsal sınıfların iş bölümü ve erdemleriyle ilgili olan ifadeyle eşleştirilir.
Antik dönem adalet merkezli ideal düzen anlayışını doğrulamak.
4
John Rawls'un modern adalet teorisini çözümleme.
Rawls'un 'bilinmezlik perdesi' kavramıyla adaleti, en zayıf durumdakilerin hakkını gözetecek şekilde kurguladığı belirlenir. Bu kuram, dezavantajlı kesimlerin korunmasını temel alan açıklamayla eşleştirilir.
Çağdaş adalet merkezli ideal düzen yaklaşımını saptamak.

Anahtar Kavram

İdeal Düzeni Kabul Eden Yaklaşımların Temel İlkeleri ve Temsilcileri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 23Soru →

Bir anayasa komisyonu, yeni kurulacak bir ülkenin yasalarını tasarlarken üyelerin kişisel çıkarlarını bir kenara bırakmasını istemektedir. Bunun için üyelere şu kural konur: "Belirleyeceğiniz yasalar kabul edildikten sonra, bu yeni toplumda hangi sosyal sınıfta, hangi gelir düzeyinde ve hangi fiziksel veya zihinsel özelliklerle yaşayacağınız kurayla belirlenecektir." Bu kural üzerine komisyon üyeleri; zengin-fakir, güçlü-zayıf ayrımı gözetmeksizin, toplumdaki en dezavantajlı bireyin bile insanca yaşamasını güvence altına alacak haklar üzerinde uzlaşırlar.

Bu parçada betimlenen durum, ideal bir toplumsal düzenin inşasında aşağıdaki ilkelerden hangisinin temel alınması gerektiğini savunmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakkaniyet ve fırsat eşitliğine dayalı bir adaletin toplumda hâkim kılınmasını

Cevap

Hakkaniyet ve fırsat eşitliğine dayalı bir adaletin toplumda hâkim kılınmasını
Parçada betimlenen senaryo John Rawls'un meşhur 'bilinmezlik perdesi' (veil of ignorance) metaforudur. Bireylerin toplumdaki rollerini bilmeden karar aldıkları bu durumda, kendilerini korumak adına hakkaniyete ve adalete uygun ilkeleri seçecekleri savunulur. Bu nedenle hakkaniyet ve fırsat eşitliğine dayalı bir adaletin toplumda hâkim kılınmasını içeren seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada verilen senaryoyu felsefi açıdan analiz etme
Üyelerin kendi konumlarını bilmeden karar almaları kuralı, John Rawls'un 'bilinmezlik perdesi' (veil of ignorance) kavramına karşılık gelmektedir.
Toplumsal kuralların tarafsızca ve adil biçimde belirlenebilmesi için katılımcıların kişisel çıkarlarından sıyrılması gerekir.
2
Düşünce deneyinin amacını ve sonucunu belirleme
Katılımcılar en alt tabakada yer alma ihtimalini gözeterek dezavantajlı grupları koruyacak ve fırsat eşitliği sağlayacak kurallar koyarlar.
Bilinmezlik durumunda rasyonel bireyler, riskleri en aza indirmek için adalet ve hakkaniyet ilkelerini tercih eder.
3
Seçeneklerdeki yaklaşımları analiz edip doğru olanı tespit etme
Senaryodaki durum, ideal düzenin temelinde 'adalet' ilkesinin bulunması gerektiğini savunan yaklaşımla birebir örtüşür.
Hakkaniyet ve fırsat eşitliği, adaleti temel alan ideal düzen yaklaşımlarının (özellikle Rawls'un) merkezinde yer alır.

Anahtar Kavram

İdeal Düzenin Temelinde Adaleti Gören Yaklaşım (John Rawls'un Adalet Kuramı ve Bilinmezlik Perdesi)
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 2 / 2
Siyaset Felsefesi Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Sayfa 2 | Examkin